Türkiye-Mısır İlişkilerinde Yeni Başlangıç

• ANASAYFA
• Hariciyye
16 Åžubat 2026

DışiÅŸleri Bakanı Mevlüt ÇavuÅŸoÄŸlu, Mısır’la diplomatik düzeyde temaslarımızın baÅŸladığını resmen duyurdu. Mısır’ın petrol ve doÄŸal gaz araması için baÅŸlattığı ihalede 18. parsele iliÅŸkin Türkiye’nin Münhasır Ekonomik Bölge (MEB) ilan ettiÄŸi alanı dikkate aldığı yönündeki açıklamadan sonra iki ülke arasında iliÅŸkilerin baÅŸladığı yönünde sinyaller gelmeye baÅŸlamıştı. Mısır’ın MEB’i dikkate almasından sonra, önce DışiÅŸleri Bakanı ÇavuÅŸoÄŸlu ardından da CumhurbaÅŸkanlığı Sözcüsü Ä°brahim Kalın ile olumlu mesajlar verdi. ÇavuÅŸoÄŸlu ve Kalın’ın açıklamalarına göre, DoÄŸu Akdeniz’de tartışmalı hale gelen ‘deniz yetki alanının sınırları’ sonucunda, Mısır Türkiye’nin pozisyonunu kabul etmiÅŸ görünüyordu.

Bu açıklamalar, Türkiye ile Mısır arasında sessizce bazı görüşmelerin yapıldığı da gösteriyordu. Nitekim Ankara’da yapılan açıklamalarda, iki devlet arasında ‘deniz yetki alanı sınırları’ ile ilgili bir ‘mutabakat zaptı’nın imzalanabileceÄŸi de belirtiliyordu. Geçen yaz Mısır’la bölgedeki deniz yetki alanını da içeren bir anlaÅŸma imzalayan Yunanistan, Ankara’dan gelen bu haberler karşısında büyük bir endiÅŸe ve telaÅŸ gösterdi. Yunan BaÅŸbakan Miçotakis, Mısır lideri Sisi’yi telefonla aradı. Yunan DışiÅŸleri Bakanı Dendias da Kahire’ye gidip Mısırlı mevkidaşı Åžukri ile görüştü.

Åžimdi Atina olası bir Türkiye-Mısır mutabakatını önlemek için bütün gücünü kullanıyor. Zira böyle bir mutabakat, Türkiye’yi bu yetki alanının dışında tutmaya çalışan Atina için büyük bir fiyasko olacaktı. KuÅŸkusuz, Mısır’ın bu konuda alacağı tutumun netleÅŸmesi çok önemli. Bunun bir boyutu, DoÄŸu Akdeniz’de kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölge gibi hassas ve tartışmalı sorunla ilgili. DiÄŸer boyutu da, bu olayın Türkiye-Mısır iliÅŸkilerinde yeni bir baÅŸlangıç oluÅŸturmasındaki rolüyle ilgili. Ä°ki ülke arasında ‘mutabakat zaptı’nın gerçekleÅŸmesi iliÅŸkilerin normalleÅŸmesini kolaylaÅŸtıracaktır.

Mısır ve Türkiye arasında diplomatik iliÅŸkilerin kopması Mısır’da 2013 yılında düzenlenen askeri darbe ile baÅŸladı. Ankara, halk tarafından seçilmiÅŸ olan CumhurbaÅŸkanı Muhammed Mursi’nin bir askeri darbeyle devrilmesine sert tepki gösterdi. Ankara, bu olayda da, askeri darbe karşısındaki ilkesel ve ahlaki tutumunu göstermeye çalıştı. Çünkü Ankara, bu coÄŸrafyadaki askeri darbelerin hep dış kaynaklı olduÄŸu gibi ülkenin siyasi, ekonomi ve ictimai yapısına da büyük zarar verdiÄŸini daha önce Türkiye’de yapılan darbelerden çok iyi biliyordu. Bu coÄŸrafyada askeri darbelerin ülkeleri nasıl geri götürdüğünü gören her vatansever bu darbelere karşı tavır koyardı. Türkiye en son Ermenistan’daki askeri darbe giriÅŸimine karşı da tavrını ortaya koymuÅŸtu.

Türkiye’nin darbe karşısındaki ilkesel ve ahlaki duruÅŸu sonrası 23 Kasım 2013’te ise Mısır yönetimi kendisinden beklenmeyen bir ÅŸey yaptı ve diplomatik iliÅŸkilerin düzeyini düşürdüğünü dramatik bir ÅŸekilde açıkladı. Bu açıklamada etik açıdan bakıldığında doÄŸru yerde duran Türkiye’yi siyasi açıdan çıkmaza sürüklemiÅŸ ve AK Parti iktidarını zor bir seçimle karşı karşıya bırakmıştı. Ankara da Mısır’ın diplomatik tavrına diplomasi ile cevap vermiÅŸ ve daha sonra bugüne deÄŸin Mısır-Türkiye iliÅŸkilerinde sessiz bir siyaset izlendi.

Türkiye ‘reel-politik’in bir gereÄŸi olarak Mısırla iliÅŸkilerini sürdürme kararı aldı. Ama Türkiye belirli durumlarda kendi ‘ilkesel ve ahlaki duruÅŸu’nu koruyacak, gerektiÄŸinde görüşünü ifade edecektir. Küresel güçler tarafından bir çatışma bölgesine dönüştürülen OrtadoÄŸu’da güçlü Arap ülkelerinin varlığı Türkiye’nin güvenliÄŸi için de önemlidir. Uzun yıllar devam eden askeri rejimlerden dolayı hep geri giden Mısır’ın 30’lu ve 40’lı yıllardaki ihtiÅŸamlı günlerinden daha iyi yerde olmasını Mısır’ı seven hemen herkesin en büyük temennisidir. Kültürde, sanatta, müzikte, edebiyatta ve sinemada bütün OrtadoÄŸu’yu etkileyen Mısır binbir gece masallarında kalmamalıdır.

Mısır ve Türkiye, ortak geçmiÅŸleri ve tarihi baÄŸlarından dolayı kültürel anlamda manevi deÄŸerlere sahip iki büyük devlettir. Osmanlı’dan önce Mısır’ı yöneten Memlüklüler de Türk idi. Tarihte ilk kez ‘Türkiye Devleti’ ifadesini kullananlar Memlüklülerdir. Mısır’da konuÅŸulan sokak lehçesinde Türkçe’den birçok sözcük bulunurken Mısır’ın birçok kentinde Memlük ve Osmanlı sanat ve mimarisinin eserlerini de görmek mümkündür. Ä°ki toplumun da deÄŸer verdiÄŸi nice siyasi isim bugün Mısır’ın mahalle, cadde, sokak veya bir metro istasyonu adı olarak yaÅŸatılmaktadır. Bu örnekler bile iki devlet arasındaki iliÅŸkilerin ne kadar köklü olduÄŸunu göstermektedir. Bundandır ki Mısır ve Türkiye arasındaki iliÅŸkilerin iyi olması coÄŸrafyaya da olumlu olarak yansımaktadır.

 

Kaynak: İstiklal Gazetesi, ilk yayımlanma tarihi: 12 Mart 2021