İnsanlık tarihinin en büyük değişiminin yaşandığı bir asırda yaşıyoruz. Siyasetten iktisada, içtimai yaşantıdan kültürel hayata her şey büyük bir evrim geçiriyor. Beşer dünyasında yaşanan bu inkılab beraberinde beşeriyeti büyük krizlere sürüklüyor. Bugün yeryüzündeki bütün ülkelerde yaşanan siyasi, iktisadi, içtimai, fikri ve kültürel krizler, bu zamanın en büyük değişiminin bir eseridir.
Bu asra, ister tutarsızlıklar, parçalanmalar, saçmalıklar, aldatmacalar, ahlaksızlıklar ya da yalanlar çağı deyin, ister post-truth (hakikat sonrası), post- nihilizm, post-kolonyalizm, post-modernizm veya post-globalizm deyin sonuç aynı yere çıkıyor: insanlık çok büyük bir evrim yaşıyor. Hatta bu öyle böyle bir evrim deÄŸil, Charles Darwin’in ‘evrim teorisini’ bile geride bırakacak bir evrim.
Hakikatin paramparça edildiÄŸi bu asırda yalanlar havada uçuÅŸuyor. Filozof, bilgin, alim ve düşünür diye ortalıkta dolaÅŸanlar, Sokrat döneminin Sofistlerinden bile çok çok gerideler. Yerel hukuk ve uluslararası hukuk darmadağın edilmiÅŸ, yasalar ve kutsallar çökmüş, küresel ısınma ve ekolojik felaket Covid-19’u doÄŸurmuÅŸ, beÅŸer psikolojisi ise SOS sinyalleri veriyor iken hayat anlayışımızın büyük meydan okumalarla karşı karşıya olduÄŸunu artık itiraf etmeyecek miyiz?
Dünyanın neresine giderseniz gidin, herkesin birbirini suçladığını göreceksiniz. Muhalif partiler iktidar partilerini, iktidar partileri muhalif partileri, din adamları toplumu, toplum din adamlarını, yerelciler küreselcileri, küreselciler yerelcileri, üniversite hocaları öğrencileri, öğrenciler üniversite hocalarını, aileler çocuklarını, çocuklar ailelerini, erkekler kadınları, kadınlar erkekleri ve sosyal medyada ise herkes birini suçluyor, kısacası dünya bir herc ü merc içinde devinim yaşıyor.
Yeni nesil için artık büyük fikirler, söylemler veya ideolojiler hiçbir ÅŸey ifade etmiyor. Solcular, saÄŸcılar, komünistler, laikler, liberaller, idealistler, realistler, sufiler, Ä°slamcılar, milliyetçiler, gelenekçiler, modernistler özetle bütün fikirler büyük bir iflas yaşıyor. ‘O Ä°slamcılar bu Ä°slamcılar deÄŸil’, ‘o solcular bu solcular deÄŸil’, ‘o milliyetçiler bu milliyetçiler deÄŸil’ ve ‘o liberaller bu liberaller deÄŸil’ gibi söylemler de fikir fukaralığının bir ürünüdür.
Marks, Hegel, Locke, Hobbes, Kant veya şu bu benzeri alimler bugün yaşasaydı gibi kitapların artık bir faidesi yok. Yemeye, içmeye, gezmeye, eğlenceye, sosyal medyaya, müzik dinlemeye, resim yapmaya, spora ve sinemaya yoğunlaşan yeni nesil için önemli öncelikler para-pul ve makam-mevki.
Dünyanın bütün ülkelerinde yeni neslin gidişatı konusunda, siyasilerin birbirlerini, din adamları ise hem birbirlerini hem de siyasileri suçlarken, yaşanan büyük değişim ya da evrimin bilincinde olunmaması dünya için büyük bir hayal kırıklığı aslında. Paranın ve gücün çok çok öncelendiği bir dünyada bu büyük toplumsal değişimin yaşanması hakikatte bir sonuçtur. Bu değişimi adam gibi okuyamamanın sorumlusu ise herkestir.
‘Toplum bozuldu’, ‘ekonomi çöktü’, ‘siyaset battı’ ve ‘gençler deist oldu’ gibi konular üzerinden felaket tellalığı yapmak, kaosu çıkış yolu görmek yaÅŸanan deÄŸiÅŸime karşı kör olmaktır. Siyasi partilerin ya da farklı ideolojik düşüncedeki insanların yaÅŸanan bu büyük toplumsal deÄŸiÅŸim konusunda birbirlerini suçlaması ise insanlığın yaÅŸadığı evrimi anlamamanın ve iflasın bir sonucudur.
Hakikatin kaybolduğu, bağların koptuğu, yalanın her yerde dolaştığı, bireyselleşmenin arttığı, şiddetin çoğaldığı, ülkelerin uluslararası hukuku devre dışı bıraktığı, küresel hastalıkların başgösterdiği, çevresel sorunların yayıldığı, siyasi kaos ve ekonomik krizin her yeri sardığı asırda psikolojik bunalımların kendini göstereceği inkar edilemez bir hakikattir. Endişe, kafa karışıklığı, tedirginlik, güvensizlik, stres ve bunalımlar insanları sakinleştirici ve antidepresanların kucağına atmış durumda. İleriki yıllarda işsizliğin artmasıyla birlikte yoksulluğun ve gıda sorunun dünyanın en önemli meselesi haline gelmesiyle daha büyük sorunlar yaşanacağı çok bariz bir şekilde görülüyor.
Peki, o halde ne yapmalı? Yapılması gereken çok basit, öncelikle suçlamalardan uzak durularak çağın hastalığını tanımlanmalı ve sonra teÅŸhise bir tabib gibi deva bulmaya çalışmalıyız. Merhameti, ÅŸefkati, hakikati, iyiliÄŸi ve adaleti yeniden tesis için çaba sarf etmeliyiz. ‘Dünyanın sonu’ ve ‘kıyamet senaryoları’ndan uzak bir arayış mücadelesini ortaya koymalıyız.
Not: Bir sonraki yazılarımda aldığım notlardan oluşturduğum 20 bölümlük bir yazı dizisi paylaşacağım.
Kaynak: İstiklal Gazetesi, ilk yayımlanma tarihi: 14 Ağustos 2020
Külbe-i ahzân’ında âh ü fizâr bir Simurg. Ehl-i hikmet muhibbi ve hakikat arayıcısı bir yolcu. Uluslararası ilişkiler, ilahiyat, dinler tarihi ve felsefe alanlarıyla iştigal eder, hududü’l...
DETAYLAR
Turan Kışlakçı'nın kişisel web sayfası.
İletişim | Anasayfa | Hakkında
