Dünya medyası uzun yıllar sonra yine Taliban’ı manÅŸetlerinden düşürmüyor. ABD’nin Mayıs ayında Afganistan’dan hızlı çekilme kararı sonrası Taliban’ın Afgan toprakları içinde hızlı ilerleyiÅŸi sürüyor. Taliban yetkilileri ülkenin yüzde 85’ine hakim olduklarını iddia ediyor. BaÅŸkent Kabil, Kandahar gibi birkaç il merkezi hariç bütün ilçeler ve kırsal alanlar Taliban’ın eline geçmiÅŸ durumda. Taliban il merkezlerini elinde bulunduran hükümetin buraları barış içinde kendilerine teslim etmesini bekliyor. Çünkü muhtemel bir direniÅŸ iç savaşı tetikleyebilir.
ABD’nin 2001’de Afganistan’ı iÅŸgalinin üzerinden 20 yıl geçti. Bu süre zarfında ülkede ne güvenlik saÄŸlanabildi ne de güçlü bir Afgan hükümeti ve ordusu oluÅŸturulabildi. ABD öncülüğündeki NATO ittifakı üyesi olan veya olmayan 36 ülkeden oluÅŸan koalisyon 20 yılda ülkede güvenliÄŸi saÄŸlamakta baÅŸarısız oldu. Taliban bugün Afganistan’ın son 150 yılda Ä°ngiltere ve Rusya’dan sonra ABD’yi de maÄŸlup ettiÄŸini ifade ediyor.
Türkiye de uzun yıllardır Afganistan’da. Son günlerde medyamızda Taliban’ın Türkiye’ye yönelik uyarıları sık sık gündem olmaya baÅŸladı. Biz de bunu ve yine Taliban ile ilgili bazı soruları Taliban’ın sözcüsü Zabihullah Mücahit’e sorduk.
Taliban sözcüsü Zabihullah’a ilk sorumuz neden Türkiye’ye yönelik böyle uyarılarda bulunduÄŸu yönünde idi. Zabihullah’ın sorumuza cevabı ÅŸuydu: ‘Ne Afganistan Ä°slam EmirliÄŸi ne de Afgan halkının Türkiye’ye veya Türkiye halkına bir karşıtlığı vardır. Türk halkı ile din, mezhep, tarih ve kültür birliÄŸimiz vardır. Ä°ki halk da birbirini çok sever. Biz 20 yıl önce NATO ÅŸemsiyesi altında Afganistan’a gelen Türkiye’nin de çekilmesini istiyoruz. Türkiye’ye de ihtiyacımız olduÄŸunda direkt Türkiye ve Türk halkı ile konuÅŸacağız. Türkiye’yi Türkiye olarak istiyoruz. NATO’nun bir parçası olarak Türkiye’yi istemiyoruz. ABD ile yaptığımız ve Türkiye’nin de kabul ettiÄŸi, Doha AnlaÅŸması uyarınca NATO üyesi olan veya olmayan bütün yabancı güçlerin Afganistan’dan çekilmesi gerekiyor’ dedi.
‘Türkiye ile bir anlaÅŸma yapamaz mısınız?’ diye sorduÄŸumda bu soruya cevabı ÅŸu oldu: ‘Geçen aylarda Türk yetkililerle temas halindeydik ve onayımız olmadan tek taraflı bir karar almayacaklarına dair bize güvence verdiler ve bu konuda birçok toplantı yaptık. Ancak daha sonra Kabil’deki Hamid Karzai Havalimanı’nın güvenliÄŸini saÄŸlamak yönünde karar aldılar. Aldıkları bu karar, bizimle görüşülmeden tek taraflı alınmış bir karardır. ABD ve bütün batılı güçler Afganistan’ı terk ederken Türkiye’nin ABD ile yaptığı bir anlaÅŸma çerçevesinde burada bulunmasını kabul etmiyor ve Türkiye’nin bu kararından vazgeçmesi çaÄŸrısında bulunuyoruz. Çünkü Türkiye’nin bu kararı ne Türkiye’ye ne de Afganistan’a fayda saÄŸlar, aksine sadece iki Müslüman ülke arasında sorun ve sorunlar oluÅŸturur. Daha sonraki süreçte hem Afganistan’ın hem de Türkiye’nin çıkarları çerçevesinde iki ülke olarak her türlü görüşmelere açık olduÄŸumuzu Türk yetkililere açıklamıştık.’
Birçok ülkeyi ziyaret ettiklerini ama neden Türkiye’yi ziyaret etmediklerini sorduÄŸumda Taliban sözcüsü Zabihullah ÅŸunu söyledi: ‘Türk yetkililer ile geçen aylarda görüşüyorduk. Ortak görüşmeler yapma yönünde anlaÅŸmaya da vardık. Ancak Türk tarafı bunu tek taraflı olarak durdurdu. Ayrıca Türk tarafı bize halen Suriyeli muhalif gruplara davrandığı gibi davranıyor. Batı’dan ve görüştüğümüz komÅŸu ülkelerden birçoÄŸu bize devlet protokolü uyguluyor. Maalesef Türkiye’nin bu muamelesinden de rahatsız olduÄŸumuzu belirtelim. En azından Libya’daki Trablus hükümeti ile olan iliÅŸkileri gibi bir iliÅŸki geliÅŸtirebiliriz.’ Bu arada, Zabihullah sözlerine ÅŸunları da ekledi: ‘CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan ile görüşmek istiyoruz. ErdoÄŸan hem bizim için hem de Ä°slam dünyası için çok önemli bir devlet lideridir. Afganistan’ın gerçeklerini kendisiyle de paylaÅŸmak istiyoruz.’
Rusya ve Ä°ran gibi birçok ülkeye heyetler göndermesinin sebebini sorduÄŸumda: ‘Afganistan Ä°slam EmirliÄŸi, komÅŸu ülkelerle ülkenin güvenliÄŸi ve geleceÄŸi için görüşmeler yapmaktadır. Rusya, Ä°ran, Çin, Pakistan, Türkmenistan ve Özbekistan ile Afganistan’ın geleceÄŸi konusunda görüşmeler yapıyoruz. Bu ülkelerin Kabil’deki Kuzey Ä°ttifak güçlerine destek verip büyük bir iç savaşın kapılarının aralanmasının bölgeyi sürükleyeceÄŸi tehlikeleri konuÅŸuyoruz. Görüşmeler, biz bu ülkelerin içiÅŸlerine nasıl karışmıyorsak, o ülkelerin de bizim içiÅŸlerimize karışmamaları konusunda yürütülüyor.’ diye konuÅŸtu.
Kabil’deki halihazırda mevcut olan hükûmet ile görüşmeler yapıp yapmayacaklarını sorduÄŸumda ise Zabihullah ÅŸunları söyledi: ‘Kabil’deki yönetim iÅŸgalciler ile geldiÄŸi gibi iÅŸgalciler ile gidecektir. Ä°ktidarı kimse ile paylaÅŸmak istemiyoruz. Kabil yönetimi tamamen yolsuzluÄŸa bulaÅŸmış bir yönetimdir. ABD’nin ve batılı devletlerin verdiÄŸi milyar dolarlar ülkeye ve halka harcanmadan yok edildi. Bu kirli yöneticiler, yönettikleri ülkelerine bile güvenmedikleri için paralarını batı bankalarında tutuyor. Dubai, Londra ve Las Vegas’ta eÄŸlenmek için milyonlarca dolar harcıyorlar.’
Son olarak sosyal medyada dolaÅŸan ve Taliban’ın genç kızlara el koyduÄŸu yönündeki bir belgeyi gösterip bunun aslı astarı var mı? diye sorduÄŸumda, Zabihullah, ‘Resmi açıklamalarımız dışında hiçbir açıklama bizi baÄŸlamaz. Bu belgenin sahte olduÄŸu, içeriÄŸinden belli oluyor. Maalesef, bizleri karalamak için bu tür yöntemlere sıkça baÅŸvuruluyor. Biz bu tarz beyanları tamamen reddediyoruz’ diye konuÅŸtu.
Taliban yetkililer ile birçok konuda konuÅŸtuk. Ä°leriki günlerde bunları yeri geldikçe yazılarımda paylaÅŸmaya çalışacağım. Afganistan gerçeÄŸini bilmeden o bölge üzerine konuÅŸmanın doÄŸru olmadığını düşünüyorum. Afganistan hem ülkemiz hem de dünya için tarih boyunca hep önemli oldu ve önemli olmaya devam edecektir. Hint alt kıtasının ünlü Müslüman ÅŸairlerinden Muhammed Ä°kbal, Afganistan’ın önemini veciz bir cümlesiyle şöyle ifade ediyor: ‘Afganistan Asya’nın kalbidir. Afganistan iyi ise bütün Asya iyidir. Afganistan hasta ise bütün Asya hastadır.’
Kaynak: İstiklal Gazetesi, ilk yayımlanma tarihi: 14 Temmuz 2021
Külbe-i ahzân’ında âh ü fizâr bir Simurg. Ehl-i hikmet muhibbi ve hakikat arayıcısı bir yolcu. Uluslararası ilişkiler, ilahiyat, dinler tarihi ve felsefe alanlarıyla iştigal eder, hududü’l...
DETAYLAR
Turan Kışlakçı'nın kişisel web sayfası.
İletişim | Anasayfa | Hakkında
