Hi\u00e7 dikkatinizi \u00e7ekiyor mu, bilmiyorum, Son 30 y\u0131ld\u0131r en \u00e7ok konu\u015fulan konular\u0131n ba\u015f\u0131nda \u201cdin\u201d geliyor.<\/p>\n
G\u00fcn yok ki, \u201ciyi ya da k\u00f6t\u00fc\u201d dini bir mevzu d\u00fcnya g\u00fcndeminde yerini alm\u0131\u015f olmas\u0131n. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya ba\u015fkentlerinde, televizyonlarda, gazetelerde, sinemalarda ve internette hep \u201cdin\u201d konu\u015fuluyor.<\/p>\n
Daha ge\u00e7en as\u0131rda uzmanlar, etnik-ulusal hareketlerden s\u00f6z ederdi. A\u015f\u0131r\u0131 sa\u011f, sa\u011f, sol, sosyal demokrat, Marksist, liberal, Sosyalist, kom\u00fcnist, Kapitalist ve ulusalc\u0131 kavramlar yerine bug\u00fcn Yahudi, H\u0131ristiyan, Katolik, Zerd\u00fc\u015ft, Protestan, Hindu, Budist, Cainist, Maroni, M\u00fcsl\u00fcman, \u015eii, S\u00fcnni, Sufi ve \u201cNew Age\u201d takip\u00e7ileri daha \u00e7ok zikredilir oldu.<\/p>\n
Dini kimlik her \u015feyin \u00fczerine \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumda. T\u00fcm dinlerin kutsal mek\u00e2nlar\u0131 ziyaret\u00e7i ak\u0131n\u0131na u\u011fruyor. Moskova, Atina ve Belgrad, kom\u00fcnizmin y\u0131k\u0131lmas\u0131ndan sonra yeniden canlanan Ortodoks kilisesinin kalbi haline geldi. Hindistan\u2019da Hinduizm, g\u00fcney ve do\u011fu Asya\u2019da Budizm yeniden canlan\u0131yor. H\u00e2l\u00e2 s\u00fcrg\u00fcnde olan Tibet\u2019in ruhani lideri Dalay Lama uluslararas\u0131 bir sima haline geldi. Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde din \u00f6nemli bir rol oynuyor bug\u00fcn art\u0131k\u2026<\/p>\n
Dine inanmayanlar bile bu yeni manzaray\u0131 kavrayabilmek umuduyla dini kitaplar\u0131 \u0130ncil\u2019i, Tevrat\u2019\u0131, Kur\u2019an\u2019\u0131 ve Vedalar\u0131 ke\u015ffetmeye ve ayetlerini yeniden kendince yorumlamaya kalk\u0131\u015ft\u0131. Bat\u0131 bu \u201cpostmodern akl\u0131\u201d \u00f6nceden ke\u015ffetmi\u015f olmal\u0131 ki dini fig\u00fcrlerin ve kavramlar\u0131n i\u00e7in bo\u015faltt\u0131. D\u00fcnyan\u0131n en sayg\u0131n g\u00fcnl\u00fck, haftal\u0131k yay\u0131nlar\u0131 kapak ve man\u015fetlerine, televizyonlar da tart\u0131\u015fma programlar\u0131na kifayetsiz insanlar\u0131 ta\u015f\u0131yarak ger\u00e7ek dini alg\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131n\u0131 bulan\u0131kla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Bunun yan\u0131 s\u0131ra, kapitalist bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 siyasal, felsefi ve ekonomik krizden dolay\u0131 d\u00fcnya eksen de\u011fi\u015ftiriyor. D\u00fcnya sisteminin yeni evrimi bu kez Asya\u2019da kendini g\u00f6sterecek gibi. Son y\u0131llarda Asya\u2019n\u0131n jeopoliti\u011fi, jeoekonomisi ve jeostratejisi de uzmanlar\u0131n konu\u015ftu\u011fu ve yazd\u0131\u011f\u0131 bahislerin ba\u015f\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n
Bu geli\u015fmeleri \u00f6nceden sezen Bat\u0131, Samuel Huntington\u2019a yazd\u0131r\u0131lan \u201cMedeniyetler \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131\u201d teziyle asl\u0131nda dinler \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyordu ya da bunu k\u00f6r\u00fcklemek istiyordu. Asya\u2019da ya\u015fanan kriz ve \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n asl\u0131nda bir tesad\u00fcf olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmek i\u00e7in m\u00fcneccim olmaya gerek yok\u2026<\/p>\n
Her ne ise, bu konuyu daha fazla uzatmadan gelmek istedi\u011fim konu \u015fu; Yirbirinci Y\u00fczy\u0131l d\u00fcnya sisteminin yap\u0131s\u0131n\u0131 ve y\u00f6r\u00fcngesini nas\u0131l analiz edebiliriz? Ve biz M\u00fcsl\u00fcmanlar olarak yeni bir evrimin e\u015fi\u011finde olan d\u00fcnyaya neler sunabiliriz? \u0130\u015fte, \u00fczerinde iyice d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gereken konular bunlar.<\/p>\n
Bu merhalede ilk yap\u0131lmas\u0131 gereken \u015fey, etraf\u0131m\u0131zda her g\u00fcn m\u00fc\u015fahede etti\u011fimiz e\u015fyalar\u0131 berrak bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcp, yeniden tan\u0131mlamaktan ge\u00e7er. Bu konuda da M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n d\u00fcnyaya kazand\u0131rd\u0131klar\u0131 \u00f6nemli ilim dallar\u0131ndan biri olan \u201cDinler Tarihi\u201dnin \u00e7ok \u00f6nemli bir g\u00f6rev ifa edece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcman ilim adamlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirdikleri \u201cEl Milel ve\u2019n Nihal\u201d ilmi insanl\u0131\u011f\u0131n entelekt\u00fcel ge\u00e7mi\u015finden hayati ve iz b\u0131rakan bir rol oynad\u0131. \u0130slam\u2019\u0131n ilk \u00e7a\u011flar\u0131ndan itibaren M\u00fcsl\u00fcman ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 medeniyetlerde h\u00e2kim olan dini d\u00fc\u015f\u00fcnceyi sistemli bir \u015fekilde tan\u0131ma giri\u015fimlerine ve ilgilerine tan\u0131kl\u0131k ediyoruz. Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in ve Hadislerin de te\u015fvikiyle M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n di\u011fer dinleri tan\u0131ma giri\u015fimi sonucu ciltler dolusu kitaplar yaz\u0131ld\u0131 ve yeni bir ilim do\u011fdu.<\/p>\n
Kur\u2019an-\u0131 Kerim, b\u00fct\u00fcn be\u015feriyete hitap ediyordu. O halde O\u2019nun di\u011fer dinlere ve onlar\u0131n mensuplar\u0131na da hitap etmesi tabi\u00ee idi. \u015eunu hemen belirtelim ki, Kur\u2019an\u2019\u0131n hedefi, \u015fiddet ve zorlama ile mevcut inan\u00e7lar\u0131 silip yok etmek de\u011fildi. Bilakis O, \u201cDin H\u00fcrriyeti\u201dne kap\u0131 a\u00e7an \u201cDin Zorlama\u201dy\u0131 yasak ediyordu. Kur\u2019ani manadaki inan\u00e7 sistemine mensubiyeti, sadece Allah\u2019\u0131n iradesine ba\u011fl\u0131 bir husus olarak g\u00f6steriyordu. Ve bu meseleyi \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yordu: \u201cE\u011fer, Rabbin dileseydi b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 muhakkik ki bir tek \u00fcmmet yapard\u0131. Onlar ihtilaf edeci bir halde (i\u015fte b\u00f6ylece) devam edip gideceklerdir.\u201d (Hud \/ 118) Ve yine Kur\u2019an son el\u00e7i Hz. Muhammed (sav)\u2019den \u00f6nce her millete bir peygamber g\u00f6nderildi\u011fini anlat\u0131r: \u201cHer millet i\u00e7in mutlaka bir uyar\u0131c\u0131 (peygamber) bulunmu\u015ftur.\u201d (Fat\u0131r \/ 24)<\/p>\n
\u0130slam d\u0131\u015f\u0131 inan\u00e7 sistemlerinin zaruri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00f6ylece kabul eden Kur\u2019an, bu inan\u00e7 mensuplar\u0131na kar\u015f\u0131 da en insani ve en mantik\u00ee politikay\u0131 takip eder. \u201cSizin dininiz size, Benim dinim de Bana\u2026\u201d(Kafirun \/ 6) prensibi ile herkesi inanc\u0131 ile ba\u015f ba\u015fa b\u0131rak\u0131r. Lakin bu politika i\u00e7inde Kur\u2019an-\u0131 Kerim, kendi i\u00e7ine kapanm\u0131\u015f pasif bir durum arzetmez. O\u2019nun hedefi, be\u015feriyeti, Hakka, hayra, en g\u00fczele davettir. Bundan dolay\u0131, bu ulvi gaye i\u00e7in de Kur\u2019an, Allah\u2019\u0131n el\u00e7isine ve dolay\u0131s\u0131yla topyek\u00fbn m\u00fc\u2019minlere \u015fu ince ve nazik davet metodunu tavsiye eder: \u201c(\u0130nsanlar\u0131) Rabbinin yoluna hikmetle, g\u00fczel \u00f6\u011f\u00fctle davet et. Onlarla m\u00fccadeleni en g\u00fczel yol hangisi ise onun yap.\u201d (Nahl \/ 125)<\/p>\n
Sabiileri, Mecusileri, Yahudileri ve H\u0131ristiyanlar\u0131 bizzat zikreden Kur\u2019an-\u0131 Kerim di\u011fer dinlere de at\u0131flarda bulunur. Bundan hareketle \u0130slam \u00e2limleri, hem dinler tarihinde hem de mukayeseli din ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 alan\u0131nda \u00f6nemli teliflerde bulundular. \u0130bn Hazm \u201cKitabu\u2019l Fasl Fi\u2019l Milel ve\u2019l Ehv\u00e2i ve\u2019n Nihal\u201d, \u0130bn Teymiyye \u201cEl-Cevabu\u2019s Sahih Li Men Beddele Dine\u2019l Mesih\u201d, \u015eehristani \u201cEl Mile ve\u2019n Nihal\u201d, El Biruni \u201cTahkik Ma li\u2019l Hind\u201d, \u0130mam Gazali \u201cEr Reddu\u2019l Cemil\u201d, Cah\u0131z \u201cEr Redd Ale\u2019n Nasara\u201d ve Ebi\u2019l Hasan el Amiri \u201cEl Emed Ale\u2019l Ebed\u201d adl\u0131 kitaplar\u0131yla \u00e7ok \u00f6nemli bir bo\u015flu\u011fu doldurdular.<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 di\u011fer dinleri tan\u0131maya iten en \u00f6nemli saik di\u011fer dinlerin bozulmu\u015f dinler oldu\u011funu, \u0130slam\u2019\u0131n ise tek ge\u00e7erli din oldu\u011funu g\u00f6stermekti. Bununla beraber, bu saik yan\u0131nda, dinler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan M\u00fcsl\u00fcman \u00e2limlerin iki ortak \u00f6zelli\u011fi daha vard\u0131: Birincisi, di\u011fer dinler hakk\u0131nda ger\u00e7ekleri ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in g\u00f6n\u00fclden bir gayret i\u00e7indeydiler. \u0130kincisi de, ula\u015ft\u0131klar\u0131 ger\u00e7ekleri b\u00fcy\u00fck bir d\u00fcr\u00fcstl\u00fckle ortaya koydular. \u015e\u00fcphesiz di\u011fer dini geleneklerin doktrinlerini reddettiler fakat, asla onlar\u0131n doktrinlerini ve tarihlerini tahrif etmeye \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131lar.<\/p>\n
H\u00e2s\u0131l\u0131kel\u00e2m, M\u00fcsl\u00fcmanlar bug\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 anlamak istiyorlarsa dinlerinin emri mucibince d\u00fcnyay\u0131 \u00e7ok iyi bilmeleri ve m\u00fcnazara usul\u00fcn\u00fc \u00e7ok iyi bir \u015fekilde canl\u0131 tutmalar\u0131 gerekiyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Hi\u00e7 dikkatinizi \u00e7ekiyor mu, bilmiyorum, Son 30 y\u0131ld\u0131r en \u00e7ok konu\u015fulan konular\u0131n ba\u015f\u0131nda \u201cdin\u201d geliyor. G\u00fcn yok ki, \u201ciyi ya […]","protected":false},"author":2,"featured_media":87,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,11],"tags":[],"class_list":["post-86","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fikriyyat","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=86"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/86\/revisions\/88"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/87"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=86"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=86"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=86"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}