Pakistan, tarihinin en kara g\u00fcnlerini ya\u015f\u0131yor. Ke\u015fmeke\u015f ve \u015fiddet sarmal\u0131na giren \u00fclkede bombalar\u0131n patlamad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn yok gibi.<\/p>\n
Taliban, el-Kaide, n\u00fckleer silah ve Pakistan-Afganistan s\u0131n\u0131r sorunu gibi mevzularla ba\u015f\u0131 s\u0131k\u0131\u015fan Pakistan y\u00f6netimi, son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r bu konularda hi\u00e7bir dirayetli ad\u0131m atamad\u0131.<\/p>\n
\u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f sorunlar sarmal\u0131nda kara bulutlar\u0131n h\u00e2kim oldu\u011fu \u00fclkede insanlar, kaostan \u00e7\u0131k\u0131\u015f i\u00e7in umut ve \u0131\u015f\u0131k ar\u0131yor. Pakistan halk\u0131 y\u0131llard\u0131r kendilerini y\u00f6neten ancak bunal\u0131mdan ba\u015fka bir miras b\u0131rakmayan askeri liderlerden, k\u00f6hnemi\u015f b\u00fcrokrasiden ve toprak a\u011falar\u0131ndan bir an \u00f6nce kurtulmak istiyor istemesine fakat yine de onlara ram olmaktan kendini al\u0131koyam\u0131yor.<\/p>\n
ABD\u2019nin bask\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi halk\u0131yla y\u00fcz y\u00fcze gelen Pakistan ordusu, son be\u015f y\u0131lda 10 binin \u00fczerinde kay\u0131p verdi. Pakistan ordusunun kay\u0131plar\u0131n\u0131 kasti olarak d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6sterdi\u011fi kaydedilmektedir. Ordu 2004 ile 2006 y\u0131llar\u0131 aras\u0131ndaki Veziristan operasyonlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda resmi rakamlara g\u00f6re 1.000 askerin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc. 2007\u2019de 3 bin askerin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc vurguland\u0131. Bu y\u0131l ise 5 binin \u00fczerinde kay\u0131p verildi\u011fi iddia ediliyor.<\/p>\n
Bu, Pakistan i\u00e7in hakikaten \u00e7ok \u00fcz\u00fcc\u00fc bir durum. \u00c7\u00fcnk\u00fc kendi iste\u011fiyle de\u011fil d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in Veziristan b\u00f6lgesindeki halk\u0131na bombalar ya\u011fd\u0131r\u0131yor ve b\u00f6ylece y\u00fcz binlercesini m\u00fclteci durumuna d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp hayatlar\u0131n\u0131 mahvediyordu.<\/p>\n
Bu kirli sava\u015ftan dolay\u0131 y\u00fczlerce Pakistanl\u0131 askerin ordudan ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bildiriliyor. Hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r miktarda askerin daha k\u00fc\u00e7\u00fck gerilla birliklerine teslim oldu\u011funa dair s\u00fcrekli raporlar almakta olan ordu \u00fcst komutas\u0131, s\u0131n\u0131r eyaletindeki sava\u015f\u0131n kendi birlikleri aras\u0131nda son derece tepki toplad\u0131\u011f\u0131n\u0131n gayet iyi fark\u0131nda. Askerler teslim oluyorlar, zira \u201cAmerika\u2019n\u0131n sava\u015f\u0131\u201dn\u0131 y\u00fcr\u00fctmeyi veya dinda\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrmeyi istemiyorlar. Alt r\u00fctbedeki subaylar, Afgan s\u0131n\u0131r\u0131nda ikinci kez g\u00f6rev yapmaktan kurtulmak i\u00e7in erken emekli oluyorlar.<\/p>\n
ABD, a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak Pe\u015ftunlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ve \u201cimparatorluklar \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fc\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan Veziristan ve Svat b\u00f6lgesine askerlerini g\u00f6ndermektense Pakistan ordusuna y\u00fckl\u00fc oranda \u201cpara ve silah\u201d deste\u011finde bulunup onlar\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmektedir. ABD ordusu ise s\u0131k s\u0131k b\u00f6lgeyi casus u\u00e7aklar\u0131yla bombalamakta ve yo\u011fun sivil kayb\u0131na sebep olmaktad\u0131r. Bu i\u015fe do\u011frudan do\u011fruya ABD kalk\u0131\u015fm\u0131\u015f olsayd\u0131, Pakistan ordusu b\u00f6l\u00fcn\u00fcr ve alt r\u00fctbedeki subaylar muhtemelen da\u011fa \u00e7\u0131k\u0131p direnirlerdi.<\/p>\n
\u015eubat 2008\u2019de, Amerika\u2019n\u0131n \u00fcnl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131ndan Washington Brookings Enstit\u00fcs\u00fc, \u201cABD-Pakistan Stratejik \u0130li\u015fkisi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda bir toplant\u0131 organize etti. Toplant\u0131da ABD\u2019li general Anthony Zinni, Pakistan\u2019\u0131n eski genelkurmay ba\u015fkan\u0131 ve ABD b\u00fcy\u00fckel\u00e7isi Cihangir Karamat ve ABD eski d\u0131\u015fi\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131 mensubu Richard Armitage vard\u0131. Rutin konu\u015fmalardan sonra Armitage mikrofonu ald\u0131 ve Pakistan\u2019\u0131n bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k i\u00e7inde oldu\u011funa, zaten 1947\u2019den beri bu halden hi\u00e7 kurtulamad\u0131\u011f\u0131na ve art\u0131k tek bir \u00fclke de\u011fil d\u00f6rt ayr\u0131 \u00fclke (d\u00f6rt eyalete g\u00f6nderme yap\u0131yordu) say\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine, hatta biraz daha ileri gidilirse Veziristan\u2019a \u201cKaidistan\u201d denebilece\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n
Pakistan\u2019daki Urduca \u201cNawai waqt\u201d gazetesinin ba\u015f yaz\u0131lar\u0131ndan birinde \u015f\u00f6yle deniliyordu: \u201cBizi bu Arap m\u00fccahitlere kar\u015f\u0131 sava\u015f ilan etmeye, \u0130slam ve M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015fman\u0131 olan Amerikal\u0131larla ayn\u0131 safta durmaya zorlayan nedir? B\u00f6yle yapmakla kendimize d\u00fc\u015fman ediniyoruz. Amerikal\u0131lar\u0131 kendi kendilerine sava\u015fmaya b\u0131rakmal\u0131y\u0131z. Amerikal\u0131lar\u0131 memnun ettik ama kendimize sorunlar yaratt\u0131k. M\u00fccahitleri yok ettik, onlardan kurtulduk ya da tutuklad\u0131k diye kendimizle gurur duymam\u0131z\u0131 sa\u011flayan nedir? Pakistan devlet ba\u015fkan\u0131 tehlikeli bir yolda y\u00fcr\u00fcyor, kendi kendine d\u00fc\u015fman ar\u0131yor.\u201d<\/p>\n
1951\u2019den bug\u00fcne Pakistan\u2019\u0131n i\u00e7 ve d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131 ABD\u2019nin \u00f6ncelikleri belirledi. Eski Pakistan ba\u015fkan\u0131 Mare\u015fal Ey\u00fcp Han (1958\u20131969), \u201cEfendi De\u011fil Dost\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda bu konuya geni\u015f yer ay\u0131r\u0131yor. Pakistanl\u0131 \u00fcnl\u00fc muhalif yazarlardan Tar\u0131k Ali \u201cD\u00fcello: Amerikan G\u00fcc\u00fcn\u00fcn U\u00e7u\u015f Rotas\u0131ndaki Pakistan\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda, \u201cArd\u0131 arkas\u0131 kesilmeyen Washington destekli askeri m\u00fcdahaleler, Pakistan\u2019daki siyasetin organik evrimini tahrip etti ve siyaseti, bug\u00fcne dek ge\u00e7mi\u015f hatalardan neredeyse hi\u00e7 ders \u00e7\u0131karmayan ve yetenekleri insafs\u0131zca \u015fahsi servetlerinin pe\u015finde ko\u015fmaktan ibaret olan vasat ve kirli ki\u015filerin eline terk etti\u201d diyor. Pakistanl\u0131 bir general, ABD-Pakistan aras\u0131ndaki \u201cstratejik ili\u015fki\u201dyi izah ederken, \u201cAmerika bizi \u2018prezervatif\u2019 gibi kullan\u0131p tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcne at\u0131yor\u201d ifadesini kullan\u0131yor.<\/p>\n
Pakistan ordusunun Veziristan ba\u015fta olmak \u00fczere kendi \u00fclkesinde halk\u0131na kar\u015f\u0131 silah kullanmas\u0131n\u0131 talep etmek hem ordunun hem de Pakistan\u2019\u0131n intihar\u0131 olacakt\u0131r. En kat\u0131 komuta yap\u0131s\u0131 bile bu ko\u015fullarda birli\u011fi s\u00fcrd\u00fcrmekte zorlanacakt\u0131r.<\/p>\n
\u015eimdi, bu zor \u015fartlar alt\u0131ndaki Pakistan\u2019\u0131n u\u00e7urumun kenar\u0131ndan kurtulmas\u0131 i\u00e7in \u00f6n\u00fcnde birka\u00e7 yol bulunmakta: \u0130lki, Veziristan\u2019daki \u00e7at\u0131\u015fmalara hemen son verilip, siyaset adamlar\u0131n\u0131n ve ordunun el ele verip silah yerine sorunlar\u0131 siyasi yollarla \u00e7\u00f6zmeye gitmelidir. \u0130kincisi, Hindistan ile a\u00e7\u0131l\u0131ma gidip Ke\u015fmir sorununa ne pahas\u0131na olursa olsun derhal \u00e7are bulmal\u0131d\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, askeri harcamalarda k\u0131s\u0131tlamaya gidilip e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k ve yoksulluk sorununa \u00e7\u00f6z\u00fcmler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmelidir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc Pakistan\u2019daki orduyu ve siyaseti ku\u015fatan \u00e7eteler T\u00fcrkiye\u2019deki Ergenekon gibi hemen tasfiye edilmelidir. Be\u015fincisi, Pakistan, ABD ve \u00c7in aras\u0131nda bir tampon b\u00f6lge rol\u00fc oynamak yerine, G\u00fcney Asya\u2019da kendi ba\u015f\u0131na hareket eden g\u00fc\u00e7l\u00fc ve ba\u011f\u0131ms\u0131z bir akt\u00f6r olmal\u0131d\u0131r. Alt\u0131nc\u0131s\u0131, \u00fclke d\u0131\u015far\u0131ndan bor\u00e7lanmay\u0131 b\u0131rakmal\u0131 ve i\u00e7 kaynaklar\u0131na y\u00f6nelmelidir. Ve son olarak, ABD Pakistan\u2019a s\u0131n\u0131r \u00f6tesi sald\u0131r\u0131lar\u0131 ne kadar dayat\u0131rsa dayats\u0131n Pakistan ordusu buna yana\u015fmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
E\u011fer Pakistan bunlar\u0131 yerine getirmez ise, maalesef tarih sahifelerine ge\u00e7mekten ba\u015fka bir yolu kalmayacakt\u0131r. Bu arada unutmamak gerekir ki Pakistan ordusunun bu i\u015ften \u00e7ekindi\u011fini ve a\u011f\u0131r darbe ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren ABD, \u015fimdi ba\u015fka m\u00fcttefik \u00fclkeleri bu i\u015fin i\u00e7ine d\u00e2hil etmeyi hedefliyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pakistan, tarihinin en kara g\u00fcnlerini ya\u015f\u0131yor. Ke\u015fmeke\u015f ve \u015fiddet sarmal\u0131na giren \u00fclkede bombalar\u0131n patlamad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn yok gibi. Taliban, el-Kaide, n\u00fckleer […]","protected":false},"author":2,"featured_media":84,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,11],"tags":[29],"class_list":["post-83","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hariciyye","category-yazilar","tag-pakistan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=83"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":85,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/83\/revisions\/85"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/84"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=83"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=83"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=83"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}