{"id":795,"date":"2026-03-05T20:58:12","date_gmt":"2026-03-05T17:58:12","guid":{"rendered":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/?p=795"},"modified":"2026-03-05T20:58:31","modified_gmt":"2026-03-05T17:58:31","slug":"795-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/795-2\/795","title":{"rendered":"Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Son Kud\u00fcs Projesi"},"content":{"rendered":"<div class=\"article-content\">\n<div class=\"text-content\">\n<p>1915 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131 Devleti, Kud\u00fcs\u2019te Selahaddin Eyy\u00fbb\u00ee K\u00fclliye-i \u0130sl\u00e2miyesi ad\u0131yla dikkat \u00e7ekici bir e\u011fitim kurumunu hayata ge\u00e7irdi. Ancak bu kurum, sade bir okul olmaktan \u00f6teye ge\u00e7en bir misyona sahipti. Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin siyas\u00ee, asker\u00ee ve sosyal projelerinin bir par\u00e7as\u0131 olan bu k\u00fclliye, ayn\u0131 zamanda e\u011fitim alan\u0131nda k\u00f6kl\u00fc bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn sembol\u00fc olarak tasarlan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Prof. Dr. Kenan Ziya Ta\u015f \u201cOsmanl\u0131n\u0131n Son Cihan Projesi Kud\u00fcs Selahaddin Eyyubi K\u00fclliye-i \u0130slamiyesi\u201d kitab\u0131nda okulun misyon ve vizyonunu anlatt\u0131ktan sonra kurulu\u015f amac\u0131n\u0131 anlatan vesikay\u0131 da yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>II. Me\u015frutiyet, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin e\u011fitim tarihinde dini e\u011fitimle modern bilimleri harmanlama gayretlerinin yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemdi. Bu d\u00f6nemde anaokullar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131, Tedrisat-\u0131 \u0130ptidaiye Kanun-\u0131 Muvakkat\u0131\u2019n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 ve medreselerin modernle\u015ftirilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 dikkat \u00e7ekiyordu. 1 Ekim 1914 tarihli Islah-\u0131 Med\u00e2ris Nizamnamesi ile ba\u015flayan reformlar, medreseleri merkezi bir yap\u0131 alt\u0131nda toplam\u0131\u015f ve hem \u0130stanbul\u2019daki hem de ta\u015fra\u2019daki medreselerin yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 hedeflemi\u015fti.<\/p>\n<p>Bu reformlar\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olan \u201cBe\u015f Senelik Ta\u015fra Med\u00e2risi\u201d modeli, geleneksel Osmanl\u0131 medreselerinin modernle\u015ftirilmi\u015f bir \u015fekliydi. Bu medreseler, hem din\u00ee e\u011fitimi hem de modern bilimleri bir arada sunarak \u00fclkenin entelekt\u00fcel ve siyas\u00ee gelece\u011fine y\u00f6n verecek liderler yeti\u015ftirmeyi ama\u00e7l\u0131yordu. Medine\u2019de a\u00e7\u0131lmas\u0131 planlanan Medrese-i K\u00fclliye ile Kud\u00fcs\u2019te hayata ge\u00e7irilen Selahaddin Eyy\u00fbb\u00ee K\u00fclliye-i \u0130sl\u00e2miyesi, bu kapsamda ortaya \u00e7\u0131kan iki b\u00fcy\u00fck projeydi.<\/p>\n<p>K\u00fclliye, \u00f6ncelikli olarak Osmanl\u0131 tebaas\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n, \u00f6zellikle de Arap toplumunun, birlik ve dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamay\u0131 hedefliyordu. Daha geni\u015f bir perspektiften bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 aras\u0131nda birli\u011fi g\u00fc\u00e7lendirme misyonunu \u00fcstlenmi\u015fti. Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin \u0130ttihad-\u0131 \u0130sl\u00e2m politikas\u0131n\u0131n e\u011fitim alan\u0131ndaki bir yans\u0131mas\u0131 olan bu k\u00fclliye, uluslararas\u0131 niteli\u011fiyla dikkat \u00e7ekiyordu. G\u00fcney Afrika\u2019dan Fas\u2019a, Kazan\u2019dan Hindistan\u2019a ve \u00c7in\u2019e kadar geni\u015f bir co\u011frafyadan \u00f6\u011frenci kabul ederek modern anlamda uluslararas\u0131 ve \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc bir e\u011fitim modeli sunuyordu.<\/p>\n<p>Cumhuriyet d\u00f6neminde Ankara Hukuk Fak\u00fcltesi\u2019nin kurucular\u0131ndan biri olacak olan Cemil Bey (Bilsel), k\u00fclliyenin ilk m\u00fcd\u00fcr\u00fc olarak tayin edilmi\u015fti. K\u00fclliyenin misyonu, sadece bireysel e\u011fitimle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p, toplumun gelece\u011fine y\u00f6n verecek liderler yeti\u015ftirmekti. Arap gazeteci \u0130hsan et-Terc\u00fcm\u00e2n\u2019\u0131n g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnde, k\u00fclliyenin \u201cOsmanl\u0131 Devleti\u2019ne ba\u011fl\u0131 \u0130sl\u00e2m\u00ee bir hareketin fikr\u00ee temellerini desteklemek\u201d amac\u0131yla kuruldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Ayn\u0131 zamanda bu kurum, Osmanl\u0131 Devleti\u2019ni \u00e7ok iyi bilen, yeni bir M\u00fcsl\u00fcman ayd\u0131nlar toplulu\u011fu olu\u015fturmay\u0131 hedeflemi\u015fti.<\/p>\n<p>Selahaddin Eyy\u00fbb\u00ee K\u00fclliye-i \u0130sl\u00e2miyesi, \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir e\u011fitim anlay\u0131\u015f\u0131na sahipti. Din\u00ee ve ilm\u00ee alanlarda uzman yeti\u015ftirmek amac\u0131yla tefsir, hadis, f\u0131k\u0131h, kelam gibi klasik \u0131sl\u00e2m\u00ee ilimlerin yan\u0131 s\u0131ra bat\u0131 hukuku, felsefe, psikoloji, sosyoloji gibi modern disiplinler de programda yer al\u0131yordu. K\u00fclliye\u2019nin bir di\u011fer yenilik\u00e7i y\u00f6n\u00fc, dil e\u011fitimine verdi\u011fi \u00f6nemdi. Her \u00f6\u011frenci, T\u00fcrk\u00e7e ve Arap\u00e7a d\u0131\u015f\u0131nda en az bir Do\u011fu ve bir Bat\u0131 dili \u00f6\u011frenerek mezun oluyordu. Almanca, Frans\u0131zca, \u0130ngilizce ve Rus\u00e7a gibi dillerle Fars\u00e7a, Urduca ve Tatarca aras\u0131ndan birini se\u00e7mek zorunluydu. Bu dil e\u011fitimi, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc yap\u0131s\u0131n\u0131n bir yans\u0131mas\u0131 olman\u0131n \u00f6tesinde, \u00f6\u011frencilerin uluslararas\u0131 arenada etkin bireyler olmalar\u0131n\u0131 ama\u00e7l\u0131yordu.<\/p>\n<p>Has\u0131l-\u0131 kel\u00e2m. Selahaddin Eyy\u00fbb\u00ee K\u00fclliye-i \u0130sl\u00e2miyesi, sadece Osmanl\u0131 e\u011fitim sisteminin de\u011fil, ayn\u0131 zamanda d\u00fcnya e\u011fitim tarihinin de dikkat \u00e7eken bir \u00f6rne\u011fiydi. Bu k\u00fclliye vesilesi ile Kud\u00fcs ve Filistin de d\u00fcnya M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n g\u00fcndeminde tutulacakt\u0131. Ne yaz\u0131k ki Selahaddin Eyy\u00fbb\u00ee K\u00fclliye-i \u0130sl\u00e2miyesi, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin bu b\u00f6lgedeki h\u00e2kimiyetinin sona ermesiyle birlikte faaliyetlerini durdurmak zorunda kald\u0131. Ancak k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc olmas\u0131na ra\u011fmen, bu kurumun e\u011fitim alan\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 miras, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n son d\u00f6neminde uluslararas\u0131 bir e\u011fitim modeline duyulan ihtiyac\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131tlar\u0131ndan biri olarak hat\u0131rlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 27 Kas\u0131m 2024<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"1915 y\u0131l\u0131nda Osmanl\u0131 Devleti, Kud\u00fcs\u2019te Selahaddin Eyy\u00fbb\u00ee K\u00fclliye-i \u0130sl\u00e2miyesi ad\u0131yla dikkat \u00e7ekici bir e\u011fitim kurumunu hayata ge\u00e7irdi. Ancak bu kurum, [&hellip;]","protected":false},"author":2,"featured_media":796,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[790,233,789,14,792,791,788,787],"class_list":["post-795","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kitabiyyat","tag-cemil-bilsel","tag-filistin","tag-ittihad-i-islam","tag-kudus","tag-maarif-tarihi","tag-medrese-islahati","tag-osmanli-egitim-reformu","tag-selahaddin-eyyubi-kulliye-i-islamiyesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/795","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=795"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/795\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":798,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/795\/revisions\/798"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/796"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}