{"id":765,"date":"2026-02-17T15:27:01","date_gmt":"2026-02-17T12:27:01","guid":{"rendered":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/?p=765"},"modified":"2026-02-17T15:27:01","modified_gmt":"2026-02-17T12:27:01","slug":"200-yil-sonra-arapcayi-ogreniyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/200-yil-sonra-arapcayi-ogreniyoruz\/765","title":{"rendered":"200 Y\u0131l Sonra Arap\u00e7a\u2019y\u0131 \u00d6\u011freniyoruz"},"content":{"rendered":"

T\u00fcrkiye 200 y\u00fczy\u0131ld\u0131r, Arap\u00e7a’n\u0131n nas\u0131l \u00f6\u011frenilece\u011fini tart\u0131\u015f\u0131yordu. 18. y\u00fczy\u0131lda gelenekten kopu\u015f ve bat\u0131n\u0131n etkisiyle birlikte bu tart\u0131\u015fmalar daha da artt\u0131. Osmanl\u0131’n\u0131n \u00fcnl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden Nam\u0131k Kemal’in \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ‘H\u00fcrriyet’ gazetesinden Milli \u015eairimiz Mehmen Akif Ersoy’un \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldu\u011fu ‘Seb\u00eel\u00fcrre\u015fad’ dergisine kadar bir\u00e7ok gazete ve dergide ‘Arap\u00e7a’n\u0131n neden hem medreseleremizde hem de mekteplerimizde \u00f6\u011fretilemedi\u011fi ile ilgili m\u00fcnazaralar yap\u0131ld\u0131 ve makaleler kaleme al\u0131nd\u0131. ‘Binbir Hadis \u015eerhi’ kitab\u0131n\u0131n yazar\u0131 Mehmed Arif Efendi de M\u0131s\u0131r’da kald\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerde T\u00fcrkiye’de Arap\u00e7a’n\u0131n neden iyi \u00f6\u011fretilemedi\u011fi ile g\u00f6r\u00fc\u015flerini kaleme ald\u0131.<\/span><\/p>\n

Hatta medrese ve mekteplerde Arap\u00e7a iyi \u00f6\u011fretilemedi\u011fi i\u00e7in Arap\u00e7a \u00f6\u011frenimi i\u00e7in ‘Benim o\u011flum bina okur d\u00f6ner d\u00f6ner yine okur’ tekerlemesi hem ayd\u0131nlar hem de halk aras\u0131nda bir deyime d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Osmanl\u0131’da medreselerde ‘Bina’, Arap\u00e7a dilbilgisinde fiillerin \u00e7at\u0131lar\u0131n\u0131, ‘Emsile’ de fiil \u00e7ekimi ve \u00f6rneklerini i\u00e7erirdi. Bu ders, medreseye yeni ba\u015flayan \u00e7ocuklar i\u00e7in \u00e7ok zordu. ‘Bina’ dersinde ba\u015far\u0131l\u0131 olanlar bir \u00fcst a\u015famalara ge\u00e7irilirdi. Ancak o a\u015famalarda hata yapan \u00f6\u011frenciler geri \u00e7evrilip yeniden ‘Bina’ okumaya mecbur edilirdi. Ve maalesef \u00e7ok az \u00f6\u011frenci \u00fcst a\u015famaya ge\u00e7erdi.<\/span><\/p>\n

Medreselerde ve Nizam\u0131 Cedid (1792) ile Tanzimat\u0131 Hayriye (1839) devirlerinden beri mekteplerde okutulma\u011fa ba\u015flanan, fakat bir t\u00fcrl\u00fc \u00f6\u011fretilemeyen Arab dilinin daha iyi \u00f6\u011fretilmesi i\u00e7in 1883 y\u0131l\u0131nda Hac\u0131 \u0130brahim Efendi ad\u0131nda bir alim ‘Dar\u00fc’t-Talim’ ad\u0131nda Osmanl\u0131’n\u0131n ilk \u00f6zel okulunu kurmu\u015ftu. Hac\u0131 \u0130brahim Efendi’nin kurdu\u011fu okul ciddi tart\u0131\u015fmalar sebep oldu.<\/span><\/p>\n

Arap\u00e7a’y\u0131 yeni bir us\u00fblle \u00f6\u011fretmek yolunda, \u00f6teden beri kurdu\u011fu plan\u0131 tatbik sahas\u0131na koymak \u00fczere te\u015febb\u00fcse ge\u00e7erek, Fatih Nak\u015f\u0131dil ve Kovac\u0131lar mekteplerinden temin etti\u011fi ve m\u00fcessis s\u0131fat\u0131 ile i\u015ftirak ettirdi\u011fi \u00c7olak H\u00fcseyin, \u015eum\u00fbl\u00fczade Hasan ve Ahmet \u015eevki adl\u0131 \u00fc\u00e7 hoca ile 1883’\u00fcn Aral\u0131k ay\u0131nda, \u0130stanbul’un Fatih semtindeki Horhor Caddesinde Rus\u00fbmat Emini Edib Efendinin kona\u011f\u0131n\u0131 kiralay\u0131p ‘Dar\u00fc’t-Talim’ ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi mektebini a\u00e7t\u0131.<\/span><\/p>\n

‘Dar\u00fc’t-Talim’ geni\u015f bir alaka ve taktir g\u00f6rd\u00fc. \u0130mtihan zamanlar\u0131ndan mektebin salonlar\u0131 Cevdet Pa\u015falar, M\u00fcnif Pa\u015falar gibi bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck alimler ve tan\u0131nm\u0131\u015f erkan ile dolard\u0131. Arap\u00e7a’n\u0131n kolay \u00f6\u011fretilmesi hususunda burada g\u00f6sterdi\u011fi ba\u015far\u0131, bir sene dolmadan d\u00f6rt be\u015f y\u00fcz talebenin kay\u0131t i\u00e7in mektebe m\u00fcracaat etmesine yol a\u00e7t\u0131. Balkanlar ve Kafkaslardan \u00f6\u011frenciler bu okula Arap\u00e7a \u00f6\u011frenmek i\u00e7in geldi. Okuldan mezun olan gen\u00e7ler, bir\u00e7ok Arap\u00e7a kitab\u0131 T\u00fcrk\u00e7e’ye kazand\u0131rd\u0131. 1889 y\u0131l\u0131nda Hac\u0131 Arif Efedi’nin ani \u00f6l\u00fcm\u00fcyle birlikte okul y\u00f6netimi iki ayr\u0131ld\u0131. Ayr\u0131lan grup ‘Dar\u00fc’t-Tedris’ ad\u0131nda bir okul kurdu. Fakat iki okul da bir m\u00fcddet sonra maddi imkans\u0131zl\u0131klar dolay\u0131s\u0131 ile kapanmak zorunda kald\u0131.<\/span><\/p>\n

Osmanl\u0131 sonras\u0131 T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kurulduktan sonra da bu Arap\u00e7a \u00f6\u011frenimi tart\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcrd\u00fc ve fakat uzun olmad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc okullardan Arap\u00e7a ve Fars\u00e7a e\u011fitimi kald\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130ngilizce, Frans\u0131zca ve Almanca dilleri okullarda zorunlu hale getirildi. Dar\u00fc’l Funun \u00dcniversitesinde Arap Edebiyat\u0131 \u00fczerine ders verecek hoca bulunamam\u0131\u015ft\u0131. Daha sonra \u0130kinci Cihan Harbi’ne yak\u0131n d\u00f6nemde Alman M\u00fc\u015fte\u015frik Dr. Re\u015fer Arap Edebiyat\u0131 dersleri ve yine ba\u015fka bir Alman M\u00fc\u015fte\u015frik Dr. Ritter ise T\u00fcrk \u00f6\u011frencilere Arap\u00e7a dil dersleri verdi.<\/span><\/p>\n

Has\u0131l\u0131 kelam, T\u00fcrkiye’de Dad kavgas\u0131 uzun y\u0131llar devam etti. Ancak gelinen noktada bug\u00fcn T\u00fcrkiye’nin bir\u00e7ok ilinde ‘Arap Dili ve Edebiyat\u0131’ fak\u00fcltesi var. Art\u0131k \u00fcniversitelerimizde Arap\u00e7a’y\u0131 \u00e7ok iyi bilen T\u00fcrk \u00f6\u011frenciler oldu\u011fu gibi Arap \u00fclkelerinden gelen hocalar da \u00fcniversitelerimizde dersler veriyor. T\u00fcrkiye’nin bir\u00e7ok ilinde \u00f6zel vak\u0131flar da Arap\u00e7a e\u011fitimi veriyor. Uzun s\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131, 200 y\u0131l sonra Arap\u00e7a’y\u0131 \u00f6\u011freniyoruz\u2026<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 02 Eyl\u00fcl 2023<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"T\u00fcrkiye 200 y\u00fczy\u0131ld\u0131r, Arap\u00e7a’n\u0131n nas\u0131l \u00f6\u011frenilece\u011fini tart\u0131\u015f\u0131yordu. 18. y\u00fczy\u0131lda gelenekten kopu\u015f ve bat\u0131n\u0131n etkisiyle birlikte bu tart\u0131\u015fmalar daha da artt\u0131. […]","protected":false},"author":2,"featured_media":766,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[720,725,721,726,727,728,722,724,723,199],"class_list":["post-765","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edebiyat","tag-arapca-egitimi","tag-bina-ve-emsile","tag-darut-talim","tag-dil-devrimi","tag-dr-reser","tag-dr-ritter","tag-haci-ibrahim-efendi","tag-mehmet-akif-ersoy","tag-namik-kemal","tag-osmanli"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/765","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=765"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/765\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":767,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/765\/revisions\/767"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=765"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=765"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=765"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}