Ba\u015fl\u0131ktaki soruya cevap vermeden \u00f6nce tarih ilmi ile ilgili birka\u00e7 konuya de\u011finmek istiyorum. Bilinmeli ki, tarih ve l\u00fcgatte pehlivanl\u0131k olmaz. Bu alanda belgeler konu\u015fur. Tarih bir inan\u00e7 alan\u0131 de\u011fildir, bir bilgi ve belge alan\u0131d\u0131r. Bir \u015feyin tarihi kendisi de\u011fildir. Bir\u00e7ok \u00fclkede felsefe yerine felsefe tarihi \u00f6\u011fretildi\u011finden o \u00fclkelerde ger\u00e7ek filozoflar yeti\u015fmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc herkes felsefenin tarihini konu\u015fur felsefe yapmaz. Felsefe yapmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in de her kafadan bir ses \u00e7\u0131kar. Tarih ilmi i\u00e7inde ana sorunlardan biri felsefenin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunla ayn\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Genel anlam\u0131yla bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda tarih, devletlerin en sevdi\u011fi \u015feydir. Devlet memurlar\u0131 tarihi yazd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bordroya g\u00f6re tarih de\u011fi\u015fir. Nitekim vakan\u00fcvisler; sultanlar\u0131n, padi\u015fahlar\u0131n, \u015fahlar\u0131n, krallar\u0131n ve prenslerin ekmeklerini yedikleri i\u00e7in onlar\u0131n istedikleri \u015fekilde tarihi yazm\u0131\u015flard\u0131r. Bu ayn\u0131 zamanda ideolojik ve mezhebi tarih yaz\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7in de \u00f6yledir. \u0130deolojik ve mezhep\u00e7i tarih yaz\u0131c\u0131lar\u0131 da bazen hakikatleri gizler ya da tahrif ederler.<\/p>\n
Tarih d\u00fcn\u00fcn de\u011fil, bug\u00fcn\u00fcn ilmidir. Tarih paradigmalar\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in kullan\u0131lmamal\u0131, hakikatleri dile getirmelidir. Nitekim Hegel \u015f\u00f6yle der: ‘Hakikat senin onu anlay\u0131p ya da anlamamana g\u00f6re de\u011fi\u015fmez ve d\u00f6n\u00fc\u015fmez.” Sahabiler aras\u0131ndaki olaylar\u0131 da okurken bu hakikatleri g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rmamal\u0131. Sahabeler aras\u0131ndaki \u00e7eki\u015fmelerin dini temeli yoktur. Bunlar tamamen siyasidir. Yine unutmamal\u0131 ki, sahabilerin \u00e7o\u011fu farkl\u0131 kabilelerden olsalar da uzaktan ya da yak\u0131ndan hem akrabayd\u0131lar hem de k\u0131z al\u0131p veriyorlard\u0131. Mekke’deki k\u00fc\u00e7\u00fck Arap kabilelerin \u00e7o\u011fu \u00e7ok yak\u0131n akraba idiler. Birbirlerine olan k\u0131zg\u0131nl\u0131k veya bar\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 bu nazardan da okumak gerekiyor.<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcman tarih\u00e7iler, tarih ilmi i\u00e7inde bir metodoloji olu\u015fturmu\u015f ve b\u00f6ylece resm\u00ee tarihin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kabilmi\u015flerdir. Zehebi, \u0130bnu’l Cevzi, Dineveri, ibni Esir, \u0130bn\u00fc’l Kesir, \u0130bn Hallikan, Taberi, \u0130bn Haldun gibi daha bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman tarih\u00e7i, tarih ilmini kendi olu\u015fturduklar\u0131 metodoloji ile ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ortaya koymu\u015flard\u0131r. B\u00f6ylece diyebiliriz ki, M\u00fcsl\u00fcman tarih\u00e7iler resm\u00ee s\u00f6ylem d\u0131\u015f\u0131nda halklar\u0131n tarihini ele alan ilk tarih\u00e7iler olduklar\u0131 gibi tarih i\u00e7in \u00e7ok ba\u015far\u0131l\u0131 bir metodoloji de ortaya koymay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
\u015eimdi bu k\u0131sa tarihi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan sonra yaz\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndaki soruya gelelim: ‘Hz. H\u00fcseyin \u0130stanbul’un Fethine kat\u0131ld\u0131 m\u0131?’ Emevilerin iktidar\u0131 d\u00f6neminde Muaviye, miladi 668 y\u0131l\u0131nda \u00f6nce S\u00fcfyan b. Avf ard\u0131ndan da Yezid b. Muaviye’nin komutas\u0131nda \u0130stanbul’un fethi i\u00e7in iki ordu g\u00f6nderdi\u011fi b\u00fct\u00fcn tarih\u00ee kay\u0131tlarda kesin olarak ge\u00e7mektedir. \u0130stanbul’un fethine kat\u0131lmakta M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in adeta bir yar\u0131\u015f halini alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Sebebi ise Hz. Peygamber (sav)’in \u015fu hadisine dayan\u0131yordu: ‘\u00dcmmetimden Kayser’in \u015fehrine gaza eden ilk ordu, ma\u011ffirete nail olmu\u015ftur, onlar\u0131n g\u00fcnahlar\u0131 affedilir’ buyurmu\u015flard\u0131r. (Buhari, Cihad, 93) Hz. Peygamber (sav)’in bu hadisine nail olmak i\u00e7in \u0130stanbul’un fethi i\u00e7in \u00e7\u0131kan orduya 60’a yak\u0131n sahabi i\u015ftirak etmi\u015fti. Bunlar aras\u0131nda, Eb\u00fb Eyy\u00fbp el-Ensar\u00ee, Abdullah bin Abbas, Abdullah bin \u00d6mer, H\u00fcseyin bin Ali, Abdullah bin Z\u00fcbeyr, Ebu Salana el-Ha\u015fni gibi bir\u00e7ok \u00fcnl\u00fc isim vard\u0131.<\/p>\n
S\u00fcnni tarih\u00e7ilerin bir\u00e7o\u011fu, \u015eii tarih\u00e7ilerin de baz\u0131lar\u0131 Hz. H\u00fcseyin (ra)’in \u0130stanbul’un fethine i\u015ftirak etti\u011fini teyit eder. Bu tarih kitaplar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r: ‘\u0130bn Asakir, Tarihu D\u0131ma\u015fk’, ‘Ebu Abdillah \u015eems\u00fcddin ez-Zehebi, Tarih\u00fc’l \u0130slam ve Vefeyat\u00fc’l Me\u015fahiri ve’l-a’lam’, ‘Ez-Zehebi, Tezhibu Tehzibi’l Kemal fi Esmai’r Rical’, ‘Kemaluddin ibn\u00fc’l Adim, Bugyet\u00fc’t Taleb fi Tarihi Haleb’, ‘Salahuddin es-Safedi, El-Vafi bi’l Vefeyat’, ‘\u0130bn Kesir, El Bidayetu ve’n Nihayetu’, ‘S\u0131bt \u0130bnu’l Cevzi, Mir’at\u00fc’z Zaman fi Tarihi’il-Ayan’ vb. daha bir\u00e7ok tarih\u00ee kitapta konuyla ilgili detayl\u0131 bilgiye ula\u015fabilirsiniz.<\/p>\n
\u015eii kaynaklarda da Hz. H\u00fcseyin’in \u0130stanbul’un fethine kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kaydedilmektedir. \u015eii alimlerden Seyyid el-Mera\u015fi, ‘\u015eerh \u0130hkaku’l Hakk’ adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n cild 27, sahife 1’inde buna yer vermektedir. Kitab\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde tashih edenlerde biri de es-Seyyid \u0130brahim el-Miyanci’dir. 2003 y\u0131l\u0131nda hayata g\u00f6zlerini yuman Irakl\u0131 \u00fcnl\u00fc \u015eii alimlerden Dr. Ahmed el-Vaeli de verdi\u011fi hutbelerde ve kitaplar\u0131nda Hz. H\u00fcseyin’in \u0130stanbul’un fethine kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belgeliyor. Ancak el-Vaeli, Hz. H\u00fcseyin’in Yezid’in komutas\u0131ndaki orduda de\u011fil, S\u00fcfyan bin Avf’\u0131n komutas\u0131ndaki ordu ile fethe kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n
Has\u0131l\u0131kelam, tarih\u00ee belgelere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Hz. H\u00fcseyin’in \u0130stanbul’un fethine kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ayan beyan bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u015eii kaynaklar\u0131nda bir\u00e7o\u011fu bunu do\u011frulamaktad\u0131r. L\u00fcbnan’da konu\u015ftu\u011fum bir\u00e7ok \u015eii alim de bunu teyit etmi\u015fti. ‘\u015eerh \u0130hkaku’l Hakk’ gibi \u015eiilerin en \u00f6nemli tarih\u00ee rivayetlerin oldu\u011fu kitapta da bu teyit edilmektedir.<\/p>\n
Z\u00fchd ve takva sahibi Hz. H\u00fcseyin (r.a), insanlara yard\u0131m ve iyilik etmeyi seven, M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda huzur ve s\u00fck\u00fbnu sa\u011flamak i\u00e7in gayret g\u00f6steren, Hz. Ali (ra) ile birlikte bir\u00e7ok cihada kat\u0131lan ve \u0130stanbul’un fethine de i\u015ftirak eden \u00f6rnek \u015fahsiyetlerden oldu\u011funa tarih \u015fahit olmu\u015ftur…<\/p>\n
<\/p>\n
Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 30 A\u011fustos 2022<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ba\u015fl\u0131ktaki soruya cevap vermeden \u00f6nce tarih ilmi ile ilgili birka\u00e7 konuya de\u011finmek istiyorum. Bilinmeli ki, tarih ve l\u00fcgatte pehlivanl\u0131k olmaz. […]","protected":false},"author":2,"featured_media":756,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[706,701,538,700,376,705,703,704,702,707],"class_list":["post-755","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyasetname","tag-cihat","tag-emeviler","tag-hadis","tag-hz-huseyin","tag-istanbulun-fethi","tag-sahabe","tag-sii-kaynaklar","tag-sunni-kaynaklar","tag-tarih-metodolojisi","tag-yezid-bin-muaviye"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=755"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/755\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":757,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/755\/revisions\/757"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}