D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc Rus yazar Lev Nikolayevi\u00e7 Tolstoy, vefat\u0131ndan birka\u00e7 ay \u00f6nce ‘Tear\u00fcf-i M\u00fcslim\u00een’ dergisine g\u00f6nderdi\u011fi mektupta bir\u00e7ok konuya a\u00e7\u0131kl\u0131k getiriyor. Kazanl\u0131 \u00fcnl\u00fc M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Abdurre\u015fid \u0130brahim taraf\u0131ndan \u0130stanbul’da ne\u015fredilen ‘Tear\u00fcf-i M\u00fcslim\u00een’ dergisinde yay\u0131mlanan mektupta, Tolstoy Hz. Muhammed (S.A.V.) hakk\u0131nda bir kitab\u0131 kaleme ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ediyor. 1 Eyl\u00fcl 1910’da derginin 12. sahifesinde yay\u0131mlanan mektup, \u00fcnl\u00fc Rus yazar Tolstoy’un \u0130slam’a bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 da ortaya koyuyor.<\/p>\n
‘Sava\u015f ve Bar\u0131\u015f’, ‘Anna Karenina’, ‘\u0130van \u0130lyi\u00e7’in \u00d6l\u00fcm\u00fc’, ‘Hac\u0131 Murat’, ‘\u0130nsan Ne ile Ya\u015far’, ‘Sanat Nedir?’ ve ‘Dirili\u015f’ gibi bir\u00e7ok d\u00fcnyaca tan\u0131nm\u0131\u015f kitaplar\u0131n yazar\u0131 Tolstoy, 9 Kas\u0131m 1910’da Yasnaya Polyana’daki evini terk etmeden \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131 bu son mektubunda M\u00fcsl\u00fcmanlara \u00e7a\u011fr\u0131da bulunuyor. 20 Kas\u0131m 1910’da hayata g\u00f6zlerini yuman bu b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, Hindistanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman yazar Abdullah el-S\u00fchreverdi’nin \u0130ngilizce olarak bas\u0131lan ‘Hz. Muhammed’in Hadisleri’ adl\u0131 kitab\u0131n\u0131 okudu\u011funu ve bu kitab\u0131 \u00f6zetleyip Rus\u00e7aya terc\u00fcme etti\u011fini belirtiyor. Tolstoy, derledi\u011fi ve \u015ferh etti\u011fi ‘Hz. Muhammed’ adl\u0131 kitab\u0131 ‘Posrednik’ adl\u0131 yay\u0131nevine ne\u015fr i\u00e7in g\u00f6nderdi\u011fini de kaydediyor.<\/p>\n
Tolstoy’un Hz. Muhammed ile ilgili yazd\u0131\u011f\u0131 bu kitap uzun y\u0131llar, SSCB taraf\u0131ndan sakl\u0131 tutuldu. 70 y\u0131l sonra 1978 y\u0131l\u0131nda Azerbaycan Cumhuriyeti’nin en b\u00fcy\u00fck dergisi olan ‘Azerbaycan’da T\u00fcrk as\u0131ll\u0131 bir Generalin e\u015fi olan Y. Vekilova Tolstoy’un yazd\u0131\u011f\u0131 kitab\u0131 hem Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esinde hem de Rus dilinde yay\u0131nlanmas\u0131na vesile olur. Tolstoy’un bu kitab\u0131 olduk\u00e7a ses getirir. 1990 y\u0131l\u0131nda, Sovyetler Birli\u011fi y\u0131k\u0131ld\u0131ktan sonra, Tolstoy’un bu kitab\u0131 Moskova’da kendi dili olan Rus\u00e7a’da yeniden bas\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Tolstoy’un kitab\u0131n\u0131n serencam\u0131ndan sonra 1910’da \u0130stanbul’da Abd\u00fcrre\u015fid \u0130brahim taraf\u0131ndan Rus\u00e7a’dan terc\u00fcme edilip Osmanl\u0131ca yay\u0131mlanan mektubuna d\u00f6nersek, Tolstoy bu mektubunda b\u00fct\u00fcn dinleri hurafe ve bidatlara kar\u015f\u0131 uyar\u0131yor.<\/p>\n
Tolstoy \u015funlar\u0131 yaz\u0131yor, ‘Mamafih her dine bir tak\u0131m esass\u0131z tefsirler ve hayali hikayeler ehl-i din taraf\u0131ndan her vakit ilave olunmu\u015f ve olunmaktad\u0131r. Bu nev taarruz ve tecav\u00fcze din-i Muhammed\u00ee dah\u00ee d\u00fc\u00e7ar olmu\u015ftur. Edyan (dinler) aras\u0131nda en son bir din olmak hasebiyle din-i \u0130slam’da ba\u015fka dinlere nisbeten resmiyetin, bidat\u0131n az oldu\u011funu da ilave ediyorum.’<\/p>\n
Dinlerin dini d\u0131\u015flayan modern felsefelere kar\u015f\u0131 da dikkatli olmas\u0131 gerekti\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunan Tolstoy, bu ideolojilerin bilimsellik laf\u0131na s\u0131\u011f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak bilim ile alakas\u0131 olmayan kuru nazariyeler oldu\u011funu ve bidatlerden ar\u0131nm\u0131\u015f saf dini d\u00fc\u015f\u00fcncenin bu ideolojilere kar\u015f\u0131 m\u00fccadele edebilece\u011fini dile getiriyor.<\/p>\n
Tolstoy mektubunda \u015funlar\u0131 not d\u00fc\u015fer, ‘Binaen-aleyh m\u00fcntesibin-i din-i \u0130slam, ba\u015fkalar gibi Tabiiyun’un g\u00f6sterdi\u011fi gibi dini bir kenara at\u0131p do\u011frudan do\u011fruya esass\u0131z bir tak\u0131m kuru laftan ibaret olup ve fenn\u00ee diye tesmiye ettikleri nazariyelere kap\u0131lmay\u0131p dinlerine sonradan ilave olunan bidadlar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn mertebe tefrik etmeye sarf-\u0131 gayret etmelidir.’<\/p>\n
Has\u0131l\u0131 kelam, bir d\u00f6nemler Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131nda \u00e7ok ses getiren Tolstoy’un bu mektubu beraberinde ‘Tolstoy’un M\u00fcsl\u00fcman olup olmad\u0131\u011f\u0131’ tart\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmi\u015ftir. Sonradan M\u00fcsl\u00fcman olan ve Kur’an-\u0131 Kerim’i Rus\u00e7aya da terc\u00fcme eden Rus kad\u0131n yazar Valeriya Porohova, Tolstoy’un \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son zamanlar\u0131nda \u0130slam’\u0131 kabul etti\u011fini yazar.<\/p>\n
Tolstoy’un \u0130slami kurallar ile defnedildi\u011fini belirten Porohova, SSCB medyas\u0131n\u0131n uzun y\u0131llar bunu Rus istihbarat\u0131 KGB’nin korkusundan gizledi\u011fini ifade eder. Porohova, Tolstoy’un mezar\u0131nda H\u0131ristiyanlar\u0131n sembol\u00fc olan ‘Ha\u00e7’\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da kaydeder. \u00d6zetle, tart\u0131\u015fman\u0131n konusu nereye giderse gitsin ‘Tear\u00fcf-i M\u00fcslim\u00een’ dergisinde yay\u0131mlanan mektup, Tolstoy’un ‘Hz. Muhammed’ ile ilgili kitab\u0131n kendisine ait oldu\u011funun resmen kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n
NOT:\u00a0<\/strong>Tolstoy’un mektubunu bulmama vesile olan Mevlana Mehmet \u00c7elik’e m\u00fcte\u015fekkirim…<\/p>\n <\/p>\n Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 06 Temmuz 2022<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"D\u00fcnyaca \u00fcnl\u00fc Rus yazar Lev Nikolayevi\u00e7 Tolstoy, vefat\u0131ndan birka\u00e7 ay \u00f6nce ‘Tear\u00fcf-i M\u00fcslim\u00een’ dergisine g\u00f6nderdi\u011fi mektupta bir\u00e7ok konuya a\u00e7\u0131kl\u0131k getiriyor. […]","protected":false},"author":2,"featured_media":750,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[686,692,689,684,687,688,685,683,690,691],"class_list":["post-749","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edebiyat","tag-abdurresid-ibrahim","tag-din-felsefesi","tag-hadisler","tag-hz-muhammed","tag-islamiyet","tag-mektup","tag-tearuf-i-muslimin","tag-tolstoy","tag-valeriya-porohova","tag-yasnaya-polyana"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=749"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":751,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/749\/revisions\/751"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/750"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}