‘Ey anam\u0131n o\u011fullar\u0131! Yola haz\u0131rlay\u0131n bineklerinizi’
\n(Ak\u00eem\u00fb ben\u00ee umm\u00ee sud\u00fbra mat\u0131yyikum)
\nArap \u015fair e\u015f-\u015eanfara<\/p>\n
Bu niday\u0131 i\u015fitti\u011finde eski kavimler ve kabileler, ya g\u00f6\u00e7e ya da sava\u015fa haz\u0131rlan\u0131yorlar demekti. \u0130nsanl\u0131k tarihinin ilk g\u00fcn\u00fcnden itibaren, insano\u011flu g\u00f6\u00e7 ile tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. \u0130lk ‘g\u00f6\u00e7men’ Adem’di. B\u00fct\u00fcn peygamberler ve feylesoflar g\u00f6\u00e7e zorlanm\u0131\u015ft\u0131. Kutsal kitaplar, insano\u011flunun g\u00f6\u00e7\u00fcne, hicretine geni\u015f yer verdi. Tarih kitaplar\u0131 da insanl\u0131k tarihinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnden beri ya\u015fanan kavimler g\u00f6\u00e7\u00fcne sayfalarca yer ay\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Bir \u015fafak vakti veya bir gurub vakti haz\u0131rlan\u0131rd\u0131 insanlar g\u00f6\u00e7e. Hecinlere, atlara, ve e\u015feklere heybeler y\u00fcklenir b\u00f6ylece \u00e7\u0131karlard\u0131 uzun hicret yollar\u0131na. Kad\u0131n, \u00e7ocuk, ya\u015fl\u0131, gen\u00e7 hemen herkes tak\u0131l\u0131rd\u0131 kafilelerin pe\u015fine bir umutla seyr \u00fc sefer i\u00e7in. \u00c7ocukluklar\u0131, ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 ve hat\u0131ralar\u0131 kal\u0131rd\u0131 yola \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 mekanda. Anka ku\u015fu misali kaf da\u011f\u0131n\u0131n \u00f6telerine g\u00f6\u00e7 ederken, gece yolda ay\u0131, y\u0131ld\u0131zlar\u0131, fezay\u0131 tema\u015fa ederlerdi. \u00c7\u00f6lleri, dereleri, da\u011flar\u0131, \u0131rmaklar\u0131 ve g\u00f6lleri a\u015farlard\u0131.<\/p>\n
Yollarda \u0131sl\u0131k \u00e7alarak m\u00fczi\u011fin ritmini yakalarlard\u0131. Masallar\u0131n hayal d\u00fcnyas\u0131na girilip, hikayelerin ve romanlar\u0131n d\u00fcnyas\u0131na yolculuk yaparlard\u0131. \u00c7\u00f6le, ye\u015filliklere, g\u00f6\u011fe bakarak ve geride b\u0131rakt\u0131klar\u0131 sevgililere m\u0131sralar m\u0131r\u0131ldan\u0131r, \u015fiirler yazarlard\u0131. Yola \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 yerlerin ya da gideceklerin yerlerin hayalini kurar, oradaki hayvanlar\u0131n ve tabiat\u0131n muhayyilelerine b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 fig\u00fcrleri kayalara ve ma\u011faralara \u00e7izip resmin tarihini ba\u015flat\u0131rlard\u0131. Farkl\u0131 otlar ve baharatlarla tan\u0131\u015f\u0131r yemeklerine yeni lezzetler katarlard\u0131. Yolculuktan s\u0131k\u0131lan \u00e7ocuklar\u0131 e\u011flendirmek ve ne\u015felendirmek i\u00e7in oyunlar oynar, yeni yeni danslar ve sporlar icat ederlerdi.<\/p>\n
‘Ey Sareban’ adl\u0131 \u015fark\u0131s\u0131nda \u0130ranl\u0131 sanat\u00e7\u0131 Muhsin Namc\u00fb (Mohsen Namjoo) i\u00e7li sesi ile melodisini \u015f\u00f6yle seslendiriyordu:
\n‘Ey kervanc\u0131, ey kervan!
\nLeyla’m\u0131 nereye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorsun?
\nLeyla’m, can\u0131m ve y\u00fcre\u011fim oldu\u011fu halde?
\nEy kervanc\u0131, nereye gidiyorsun?
\nLeyla’m\u0131 ni\u00e7in g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorsun?’<\/p>\n
Kadim y\u00fczy\u0131llardan bug\u00fcnlere k\u00fclt\u00fcr ve sanat ya bir toplulu\u011fun g\u00f6\u00e7\u00fc ya da bir kavmin g\u00f6\u00e7 almas\u0131yla geli\u015fiyor ve yineleniyordu. Sanat, g\u00f6\u00e7mendir diyordu atalar. Kavimler birbirlerinden \u00f6\u011freniyordu, siyaseti, ticareti, bilim, ilimi ve sanat\u0131. Babil’den, Hind’den, M\u0131s\u0131r’dan, Sebe krall\u0131\u011f\u0131ndan insanlar g\u00f6\u00e7\u00fcyordu Yunan ve Roma diyar\u0131na. Kendileri ile birlikte tanr\u0131lar\u0131n\u0131, m\u00fcziklerini, masallar\u0131n\u0131, heykellerini, bilimlerini, ilimlerini ve k\u00fclt\u00fcrlerini ta\u015f\u0131yorlard\u0131. Yolda farkl\u0131 farkl\u0131 co\u011frafyalarda ke\u015ffettikleri bitkiler ile insanlar\u0131 tedavi eden hekimler de g\u00f6\u00e7 ediyordu bu me\u00e7hul alemlere…<\/p>\n
G\u00f6\u00e7 s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u00f6llerde, cang\u0131llarda, denizlerde ve \u0131rmaklarda y\u00fczlerce insan hayat\u0131n\u0131 kaybederdi. \u00d6l\u00fclerini o topraklarda b\u0131rak\u0131p, vedala\u015f\u0131rlard\u0131. \u0130\u015faretler koyarlard\u0131 ge\u00e7tikleri b\u00fct\u00fcn yollara. Kimi dini, kimi ekonomik, kimi siyasi ve kimi de i\u00e7timai sebeplerle yol al\u0131rd\u0131 ba\u015fka diyarlara. Umut ve yeni bir hayatt\u0131 aray\u0131\u015flar\u0131 eski atalar\u0131 gibi. Bir merhametli el veya bir \u015fefkatli toprakt\u0131 arad\u0131klar\u0131. Bazen \u00f6tekile\u015ftirilirlerdi gittikleri diyarlarda. Zul\u00fcmden ka\u00e7arken ba\u015fka bir zulme maruz kal\u0131rlard\u0131. Koca da\u011flar\u0131 a\u015farak yeni yerlere g\u00f6\u00e7 edenler yaln\u0131zl\u0131klar\u0131na mahk\u00fbm edilip ve g\u00f6z ya\u015flar\u0131na bo\u011fulurlard\u0131.<\/p>\n
Tanr\u0131lar, peygamberler, feylesoflar ve atalar g\u00f6\u00e7e ve muhacire sayg\u0131y\u0131 emrederdi ve engin co\u011frafyalar\u0131ndan onlara mekanlar verilmesini nasihat ederlerdi. Bundan dolay\u0131 da yerin sahipleri, ekmeklerini ve a\u015flar\u0131n\u0131 yolda kalm\u0131\u015flar, miskinler, mazlumlar, fakirler ve g\u00f6\u00e7menlerle payla\u015fmay\u0131 ye\u011flerlerdi. Ancak tanr\u0131lar\u0131, peygamberleri, feylesoflar\u0131 ve atalar\u0131 dinlemeyen bir g\u00fcruh felaket tellal\u0131, muhacirleri ya ta\u015flar, ya kovar, ya k\u00f6le edinir ya da \u00f6ld\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Yunan \u015fair Konstantinos Kavafis felaket tellallar\u0131n\u0131 ‘Barbarlar\u0131 Beklerken’ adl\u0131 \u015fiirinde \u00e7ok iyi tarif ediyordu:<\/p>\n
‘Neyi bekliyoruz b\u00f6yle toplanm\u0131\u015f pazar yerine?
\nBug\u00fcn barbarlar geliyormu\u015f buraya.
\nNeden hi\u00e7 k\u0131p\u0131rt\u0131 yok senatoda?
\nSenat\u00f6rler neden yasa yapmadan oturuyorlar?
\n\u00c7\u00fcnk\u00fc barbarlar geliyormu\u015f bug\u00fcn.
\nSenat\u00f6rler neden yasa yaps\u0131nlar?
\nBarbarlar geldi mi bir kez, yasalar\u0131 onlar yapacaklar\u2026’<\/p>\n
Tarih boyunca hep var oldu bu felaket tellalar\u0131. Velakin insanlar\u0131n ekseriyeti, atalar\u0131n\u0131n da birer g\u00f6\u00e7men oldu\u011funu hep hat\u0131rlard\u0131, tanr\u0131lar\u0131n, peygamberlerin ve feylesoflar\u0131n s\u00f6zlerine ittiba etti\u2026<\/p>\n
\u0130nsano\u011flu, y\u00fczy\u0131llar sonra yine g\u00f6\u00e7 ile y\u00fczle\u015fiyor. Kimi siyasi zul\u00fcmden, kimi i\u015fgallerden, kimi ekonomik buhrandan ve kimileri ise seller ve depremlerden dolay\u0131 bo\u011fulma pahas\u0131na da olsa, Akdeniz sular\u0131n\u0131 yeni bir umut i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck titanik gemileri ile a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Bu modern m\u00fclteciler i\u00e7in \u00fcnl\u00fc Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Zygmunt Bauman, ‘M\u00fclteci yer de\u011fi\u015ftirmez, yery\u00fcz\u00fcndeki yerini yitirir. Vatan\u0131ndan olmu\u015ftur ama yeni bir vatan da bulamam\u0131\u015ft\u0131r’ diyordu. Hakikatte kadim as\u0131rlardan bug\u00fcne insano\u011flu hep g\u00f6\u00e7 ediyor ve yine g\u00f6\u00e7 edecek.
\n\u015eair Murathan Mungan’\u0131n g\u00f6\u00e7\u00fc en iyi tarif eden \u015fiirlerden ‘Karanfil’ adl\u0131 \u015fiirinde \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n
‘Teni tar\u00e7\u0131n kokulu halk\u0131m\u0131n o\u011fullar\u0131
\nAtlan\u0131n. Bizi bekliyor ay ak\u015famlar\u0131
\ndaha yola \u00e7\u0131kmadan eksiksiz anlat\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131za
\nakl\u0131n\u0131zda kalanlar\u0131
\na\u011f\u0131zl\u0131k, tesbih ve tabaka b\u0131rak\u0131n
\nyollar\u0131 ayr\u0131 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f arkada\u015flara
\nbelki g\u00f6r\u00fc\u015femezsiniz bir daha
\ny\u00fckse ku\u015flar doruklar\u0131 sever
\n\u00f6l\u00fcmse \u00e7\u0131plak kald\u0131\u011f\u0131 da\u011flar\u0131\u2026’<\/p>\n
G\u00f6\u00e7, sanki insano\u011flunun kaderi. Bir iki nesil \u00f6teye gitti\u011finizde g\u00f6\u00e7men olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyenlerin bile atalar\u0131n\u0131n g\u00f6\u00e7 etti\u011fine \u015fahitlik edeceksiniz. Onun i\u00e7indir ki, g\u00f6\u00e7menlere sahip \u00e7\u0131kanlar ile felaket tellallar\u0131 hep var olacak. \u0130nsano\u011flu da yeni bir umut ve yeni bir hayal i\u00e7in yollara revan olmaya devam edecek\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 25 May\u0131s 2022<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"‘Ey anam\u0131n o\u011fullar\u0131! Yola haz\u0131rlay\u0131n bineklerinizi’ (Ak\u00eem\u00fb ben\u00ee umm\u00ee sud\u00fbra mat\u0131yyikum) Arap \u015fair e\u015f-\u015eanfara Bu niday\u0131 i\u015fitti\u011finde eski kavimler ve […]","protected":false},"author":2,"featured_media":747,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[210,678,677,682,679,362,126,681,680,266],"class_list":["post-746","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyasetname","tag-goc","tag-kultur","tag-multeci","tag-murathan-mungan","tag-sanat","tag-tarih","tag-umut","tag-yersiz-yurtsuzluk","tag-yolculuk","tag-zygmunt-bauman"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/746","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=746"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/746\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":748,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/746\/revisions\/748"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/747"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}