{"id":724,"date":"2026-02-16T21:07:19","date_gmt":"2026-02-16T18:07:19","guid":{"rendered":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/?p=724"},"modified":"2026-02-16T21:07:19","modified_gmt":"2026-02-16T18:07:19","slug":"talibanin-tarihi-afganistan-ve-dis-mudahaleler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/talibanin-tarihi-afganistan-ve-dis-mudahaleler\/724","title":{"rendered":"Taliban\u2019\u0131n Tarihi, Afganistan ve D\u0131\u015f M\u00fcdahaleler"},"content":{"rendered":"<p>Afganistan son y\u00fcz elli y\u0131lda 3 kez i\u015fgale u\u011frad\u0131. 1839-1919 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda birka\u00e7 kez \u0130ngiliz i\u015fgaline u\u011frad\u0131. 1919 y\u0131l\u0131nda \u0130ngilizleri ma\u011flup ederek ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazand\u0131. Bu sava\u015fta Afganlar y\u00fczbinlerce kay\u0131p verdi. 1979-1989 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Afganistan, Rus i\u015fgaline maruz kald\u0131. Afganlar\u0131n Ruslara kar\u015f\u0131 verdi\u011fi direni\u015fte 2 milyona yak\u0131n Afganl\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybetti. 2001-2021 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda da Afganistan ABD i\u015fgaline u\u011frad\u0131. Bu sava\u015fta da Afganlar y\u00fczbinlerce kay\u0131p verdi. Genele bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda Afgan halk\u0131 s\u00fcper g\u00fc\u00e7lerle hemen hemen 200 y\u0131ld\u0131r sava\u015f halinde.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi (UCM) 5 Mart 2020 tarihinde d\u00fcnyadaki t\u00fcm b\u00fcy\u00fck medya mecralar\u0131nda son dakika haberi olarak duyurulan bir karar ald\u0131 ve ABD hakk\u0131nda Afganistan&#8217;da i\u015flemi\u015f olabilece\u011fi sava\u015f su\u00e7lar\u0131 nedeniyle soru\u015fturma a\u00e7\u0131labilece\u011fini duyurdu. A\u00e7\u0131klamay\u0131 UCM Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 Gambiyal\u0131 kad\u0131n Fatou Bensuda yapm\u0131\u015ft\u0131. ABD bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n kendisini ba\u011flamayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. ABD D\u0131\u015fi\u015fleri eski Bakan\u0131 Mike Pompeo UCM&#8217;yi &#8216;yasal bir organ k\u0131l\u0131\u011f\u0131ndaki siyasi bir kurum&#8217;, &#8216;kanguru mahkemesi&#8217; ve &#8216;tamamen yozla\u015fm\u0131\u015f ve bozulmu\u015f bir kurum&#8217; gibi a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 s\u0131fatlarla tan\u0131mlad\u0131. Daha sonra ABD, UCM Ba\u015fsavc\u0131s\u0131 Fatou Bensuda&#8217;n\u0131n da bulundu\u011fu \u00fcst d\u00fczey yetkililere yapt\u0131r\u0131m uygulamaya ba\u015flad\u0131, mal varl\u0131klar\u0131na el konulmas\u0131 ve ABD&#8217;ye giri\u015f yasaklar\u0131 gibi baz\u0131 yapt\u0131r\u0131mlar uygulad\u0131.<\/p>\n<p>ABD&#8217;nin en uzun sava\u015f\u0131 olarak adland\u0131r\u0131lan Afganistan&#8217;da bir\u00e7ok katliam i\u015flendi. Ancak bu katliamlar d\u00fcnya medyas\u0131 taraf\u0131ndan hemen hemen hi\u00e7 g\u00f6r\u00fclmedi. Harcad\u0131\u011f\u0131 milyarlarca dolar para ve verilen s\u0131n\u0131rs\u0131z askeri deste\u011fe ra\u011fmen, ABD Afganistan&#8217;da bir t\u00fcrl\u00fc istikrar\u0131 sa\u011flamayad\u0131. ABD bir bata\u011fa sapland\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u0131sa s\u00fcrede g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc. Bundan dolay\u0131 b\u00fcy\u00fck \u015fehirler hari\u00e7 b\u00fct\u00fcn k\u0131rsal kesime hakim olan Taliban ile ABD g\u00f6r\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131. ABD eski Ba\u015fkan\u0131 Barack Obama 22 Haziran 2011&#8217;de Afganistan&#8217;dan geri \u00e7ekilme plan\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131.<br \/>\nABD-Taliban g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ilk olarak 2011 y\u0131l\u0131nda Almanya&#8217;da ba\u015flad\u0131. Bir y\u0131l sonra bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeler Katar&#8217;\u0131n ba\u015fkenti Doha&#8217;ya ta\u015f\u0131nd\u0131. 10 y\u0131l boyunca g\u00f6r\u00fc\u015fmeler Doha&#8217;da devam etti. Taliban g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin kapal\u0131 kap\u0131lar arkas\u0131nda yap\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. G\u00f6r\u00fc\u015fmeler baz\u0131 devletlerin de kat\u0131l\u0131m\u0131yla yap\u0131ld\u0131. M\u00fczakerelerde, Taliban&#8217;\u0131n 2013 y\u0131l\u0131nda vefat eden kurucusu Molla \u00d6mer&#8217;in kay\u0131nbiraderi ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 Molla Abd\u00fclgani Birader&#8217;in b\u0131rak\u0131lmas\u0131 istendi. 2010 y\u0131l\u0131nda Pakistan&#8217;da tutuklan Birader, 2018 y\u0131l\u0131nda Trump&#8217;\u0131n emriyle serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. Birader, daha sonra ABD ile y\u00fcr\u00fct\u00fclen m\u00fczakerelere ba\u015fkanl\u0131k etti.<\/p>\n<p>Taliban lideri Molla \u00d6mer, 1959 y\u0131l\u0131nda Afganistan&#8217;\u0131n Kandahar eyaletinin Hakriz b\u00f6lgesinde, \u015eah-\u0131 Himmet adl\u0131 bir k\u00f6yde do\u011fdu. K\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015f\u0131nda babas\u0131n\u0131n vefat\u0131 \u00fczerine dini medreselerde e\u011fitimini tamamlad\u0131. Afgan-Rus sava\u015f\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda Pe\u015ftun b\u00f6lgesinin \u00f6nemli m\u00fccahitlerinden Mevlevi Muhammed Nebi Muhammedi&#8217;nin \u0130slam \u0130nk\u0131lab\u0131 Hareketi i\u00e7inde cihada i\u015ftirak etti. Bu sava\u015fta d\u00f6rt kez yaraland\u0131 ve bir sald\u0131r\u0131da da sa\u011f g\u00f6z\u00fcn\u00fc kaybetti. 1989 y\u0131l\u0131nda Ruslar \u00e7ekilince k\u00f6y\u00fcne d\u00f6nd\u00fc ve orada bir medrese a\u00e7t\u0131. 1992 Pe\u015faver Antla\u015fmas\u0131 sonras\u0131 Afgan m\u00fccahitleri Afganistan \u0130slam Cumhuriyeti&#8217;ni ilan etti. Fakat k\u0131sa s\u00fcrede \u0130slam Cephesi lideri G\u00fclbeddin Hikmetyar ve Cemaati \u0130slami lideri Burhaneddin Rabbani gruplar\u0131 birbiriyle \u00e7at\u0131\u015fmalara girmi\u015f ve binlerce ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015fti.<\/p>\n<p>M\u00fccahit gruplar\u0131 iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmesine ra\u011fmen \u00fclkede bir t\u00fcrl\u00fc istikrar sa\u011flanamad\u0131. K\u0131sa s\u00fcrede Afganistan&#8217;\u0131n her yerinde h\u0131rs\u0131zl\u0131klar, suikastler, fesad, yolsuzluklar, kad\u0131n ve \u00e7ocuk ka\u00e7\u0131rmalar\u0131 artm\u0131\u015ft\u0131. Molla \u00d6mer, h\u0131rs\u0131zl\u0131klara ve artan gasplara kar\u015f\u0131 koymak i\u00e7in talebeleri ile birlikte \u00f6nce bulundu\u011fu k\u00f6y ve kasabada olu\u015fturdu\u011fu birlik ile k\u0131sa s\u00fcrede g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flad\u0131. Kabil&#8217;deki m\u00fccahitler y\u00f6netimi taraf\u0131ndan atanan Kandahar valisi de Molla \u00d6mer&#8217;e kat\u0131ld\u0131. Hareket ilk \u00f6nce &#8216;Engelleliler Hareketi&#8217; olarak an\u0131ld\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc Molla \u00d6mer&#8217;in olu\u015fturdu\u011fu bu harekete kat\u0131lan hemen her sorumlu ki\u015fi Afgan-Rus sava\u015f\u0131nda ya kolunu, ya baca\u011f\u0131n\u0131 ya da g\u00f6z\u00fcn\u00fc kaybetmi\u015fti. Kandahar vilayeti valisi Molla Hasan&#8217;\u0131n bir baca\u011f\u0131 yoktu. Kad\u0131 Muhammed Gus&#8217;un hem bir g\u00f6z\u00fc hem de bir baca\u011f\u0131 yoktu. Daha sonra Kabil Belediye Ba\u015fkan\u0131 olacak olan Molla Abdulmecid de sava\u015fta g\u00f6z\u00fcn\u00fc ve baca\u011f\u0131n\u0131 kaybemi\u015fti. Askeri komutan Molla Dadullah&#8217;\u0131n da bir aya\u011f\u0131 yoktu.<\/p>\n<p>Molla \u00d6mer daha sonra h\u0131zla yay\u0131lan bu hareketi &#8216;Taliban&#8217; olarak adland\u0131rd\u0131. Taliban pe\u015ftu dilinde \u00f6\u011frenciler manas\u0131na gelmektedir. Molla \u00d6mer&#8217;in Taliban ismini 1986&#8217;da Ruslara kar\u015f\u0131 sava\u015fta kendi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 kasabada &#8216;Ketaib-i Taliban&#8217; adl\u0131 bir birlik kuran Lala Belhi&#8217;den ilham ald\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor. Hind alt k\u0131tas\u0131n\u0131n en k\u00f6kl\u00fc medreselerinden olan ve \u0130ngilizlere kar\u015f\u0131 m\u00fccadelede \u00f6nemli rol oynayan Diyobendi medreselerinde okuyan talebelerden te\u015fekk\u00fcl ediyordu Taliban hareketi. Molla \u00d6mer 1994 y\u0131l\u0131nda Taliban hareketini kurdu. Celaleddin Hakkani gibi bir\u00e7ok eski m\u00fccahit grup liderleri Molla \u00d6mer&#8217;e biat etti. Taliban&#8217;\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 yerlerde eroin sat\u0131\u015flar\u0131 durmu\u015f ve k\u0131sa s\u00fcrede her yerde istikrar sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131. Halk\u0131n b\u00fcy\u00fck tevecc\u00fch\u00fcn\u00fc kazanan Taliban, 1996 y\u0131l\u0131nda \u00e7ok kolay bir \u015fekilde Afganistan&#8217;\u0131n ba\u015fkenti Kabil&#8217;i ald\u0131. Kuruldu\u011fu g\u00fcnden itibaren hi\u00e7bir siyasi dil kullanmayan Taliban, d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lere Afganistan&#8217;\u0131 al\u0131rsak eski kral Zahir \u015eah&#8217;\u0131 kral yapaca\u011f\u0131z diyordu. Ancak iktidar oldu\u011funda Taliban \u0130slam emirli\u011fini ilan etti. Taliban ilk d\u00f6nemlerinde di\u011fer M\u00fccahit gruplar\u0131n Afganistan&#8217;da istikrar sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren Pakistan, Taliban ile g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015flad\u0131. Ekim 1994 y\u0131l\u0131nda Pakistan Askeri \u0130stihbarat Ba\u015fkan\u0131 Cavit E\u015fref Kad\u0131 ile Molla \u00d6mer&#8217;in yard\u0131mc\u0131s\u0131 Molla Muhammed Rabbani ilk kez biraraya geldi. Daha sonra Pakistan D\u0131\u015fi\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 da bu harekete destek vermeye ba\u015flad\u0131. Taliban ve Pakistan baz\u0131 konularda ciddi sorunlar da ya\u015fad\u0131. \u00d6rne\u011fin Pakistan, Taliban&#8217;\u0131n Arap sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 \u00fclkeden kovmas\u0131n\u0131 isterken, Taliban&#8217;\u0131n onlar bizim misafirimiz \u00fclke i\u00e7inde bir su\u00e7a bula\u015fmad\u0131k\u00e7a onlar\u0131 \u00fclkeden kovman\u0131n f\u0131kha uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n<p>Taliban k\u0131sa s\u00fcrede \u00fclke i\u00e7inde istikrar\u0131 sa\u011flad\u0131. Afgan halk\u0131 g\u00fcven ve istikrardan dolay\u0131 \u00e7ok mutlu idi. Ancak Taliban&#8217;\u0131n erkekleri sakal b\u0131rakmaya, kad\u0131nlar\u0131 burka giymeye zorlamas\u0131 ve kad\u0131nlara e\u011fitimi yasaklamas\u0131 d\u0131\u015ftan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck tepkiler g\u00f6rd\u00fc. \u0130ngiliz kad\u0131n gazeteci Yvonne Ridley, Afganistan&#8217;a gizli yollardan girmi\u015f ve Taliban taraf\u0131ndan tutuklanm\u0131\u015ft\u0131. Taliban taraf\u0131ndan daha sonra serbest b\u0131rak\u0131lan Ridley, m\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu ilan etti. \u0130lk Taliban iktidar\u0131 ile ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tecr\u00fcbesini Ridley &#8216;Cennete Bilet&#8217; ad\u0131yla kitapla\u015ft\u0131rd\u0131. Hollandal\u0131 kad\u0131n gazeteci Bette Dam da Taliban liderleri ile uzun g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapt\u0131 ve &#8216;Molla \u00d6mer&#8217;in Gizli Ya\u015fam\u0131&#8217; adl\u0131 bir kitap ne\u015fretti. 11 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131 sonras\u0131 ABD t\u0131pk\u0131 Irak&#8217;ta oldu\u011fu gibi uluslararas\u0131 hukuk\u00e7a kabul g\u00f6recek hi\u00e7bir gerek\u00e7e g\u00f6stermeden 7 Ekim 2001&#8217;de Afganistan&#8217;a sald\u0131rd\u0131. A\u011f\u0131r sald\u0131r\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda Taliban b\u00fcy\u00fck \u015fehirleri terketmek zorunda kald\u0131. Kunduz b\u00f6lgesinde esir al\u0131nan binlerce Taliban \u00fcyesi Dostum denetimindeki b\u00f6lgede konteyn\u0131rlar i\u00e7inde bo\u011fularak \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Haziran 2002&#8217;de ge\u00e7i\u00e7i Afgan y\u00f6netimi kuruldu. Fakat 2021 y\u0131l\u0131nda ne ABD \u00fclkede istedi\u011fi istikrar\u0131 sa\u011flayabildi ne de ge\u00e7i\u00e7i Afgan y\u00f6netimi aras\u0131ndaki ihtilaflar\u0131 \u00e7\u00f6zebildi. ABD bu en uzun sava\u015f\u0131nda istisnas\u0131z 20 y\u0131l boyunca sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Fakat bunun sonu h\u00fcsran ile sonu\u00e7land\u0131 ve ABD dolayl\u0131 da olsa sava\u015f\u0131 kaybetti\u011fini kabul etti.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn yeniden Taliban Afganistan&#8217;da iktidara geldi. Taliban, ABD&#8217;nin \u00e7ekilmesinden be\u015f g\u00fcn sonra 15 A\u011fustos 2021&#8217;de Kabil&#8217;e girdi. Ne Bat\u0131 ne de Taliban s\u00fcrecin bu kadar h\u0131zl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 tahmin edememi\u015fti. B\u00f6ylece 20 y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan Taliban d\u00f6nemi Afganistan&#8217;da yine ba\u015flad\u0131. \u0130nsanlar\u0131n kafalar\u0131nda Taliban ile ilgili bir\u00e7ok soru havada u\u00e7u\u015furken Taliban eski uygulamalar\u0131n\u0131n bir\u00e7o\u011fundan vazge\u00e7ti\u011fini duyurdu. Hatta bunun i\u00e7in somut ad\u0131mlar att\u0131. Su\u00e7a ve yolsuzlu\u011fa bula\u015fmam\u0131\u015f eski Afgan rejiminin t\u00fcm g\u00f6revlileri ile \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fini duyurdu. 25 y\u0131l Taliban ile sava\u015fan eski m\u00fccahitlerden Herat Aslan\u0131 olarak bilinen \u0130slamil Han Taliban ile anla\u015ft\u0131 ve Taliban onu Herat valisi olarak atad\u0131.<\/p>\n<p>Ge\u00e7mi\u015fte daha \u00e7ok bir Pe\u015ftun hareketi olarak bilenen Taliban, bu kez Afganistan i\u00e7indeki b\u00fct\u00fcn \u0131rklardan ve gruplardan insan\u0131 kendi b\u00fcnyesine ald\u0131. Tacik, T\u00fcrkmen ve \u00d6zbek bir\u00e7ok alim Taliban&#8217;\u0131n \u015fura heyetine kat\u0131ld\u0131. \u00d6zbek k\u00f6kenli Abd\u00fcsselam Hanefi bunlardan biri. Afganistan genelinde af ilan eden Taliban, kad\u0131nlar\u0131n burka giyme zorunlulu\u011fu bulunmayaca\u011f\u0131n\u0131, kad\u0131n e\u011fitimini destekleyece\u011fini ve kad\u0131nlar\u0131n devlet dairelerinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na izin verece\u011fini de a\u00e7\u0131klad\u0131. Tekfir d\u00fc\u015f\u00fcnce ile sava\u015faca\u011f\u0131n\u0131 duyuran Taliban, DA\u0130\u015e&#8217;in Afganistan&#8217;daki liderini de idam etti. Afganistan&#8217;\u0131n istikrar\u0131na \u00f6nem verece\u011fini ifade eden Taliban, k\u00fcresel cihad\u00e7\u0131lara kap\u0131lar\u0131n\u0131 kapataca\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Ge\u00e7mi\u015fte Afgan \u015fiileri ile sorunlar ya\u015fayan Taliban bu kez \u015eiilerin Afgan toplumunun bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu duyurdu ve 10 Muharrem dolay\u0131s\u0131yla \u015eiilerin d\u00fczenledi\u011fi anma t\u00f6renlerine Taliban&#8217;dan heyetler de i\u015ftirak etti.<\/p>\n<p>Has\u0131l\u0131 kelam Taliban&#8217;\u0131n bug\u00fcne kadar bence en b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131s\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 onca olumsuzluklara ve 2013&#8217;te lideri Molla \u00d6mer&#8217;i kaybetmesine ra\u011fmen bir b\u00f6l\u00fcnme ya\u015famamas\u0131 ve daha da g\u00fc\u00e7lenmesi. \u0130kincisi ise Afgan halk\u0131 ile ba\u011f\u0131n\u0131 koparmamas\u0131. 37 milyondan olu\u015fan Afgan n\u00fcfusundan sadece muhaliflerden olu\u015fan onbinler veya y\u00fczbinler bug\u00fcn d\u00fcnya medyas\u0131na yans\u0131yor. Taliban&#8217;\u0131n h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde \u015fehirleri almas\u0131n\u0131 sa\u011flayan milyonlar ise maalesef g\u00f6z ard\u0131 ediliyor.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak yeni Taliban iktidar\u0131 neleri getirecek \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki aylarda g\u00f6rece\u011fiz. Ancak s\u00fcper g\u00fc\u00e7ler de art\u0131k Afgan halk\u0131n\u0131n kendi kendini y\u00f6netmesine izin vermeli. D\u0131\u015f m\u00fcdahaleler olmadan Afgan halk\u0131 kendi kaderini belirlemeli. 200 y\u00fczy\u0131ld\u0131r s\u00fcren d\u0131\u015f m\u00fcdahaleler olmasayd\u0131 belki Afgan halk\u0131 dengeyi bulacakt\u0131. Taliban&#8217;\u0131n bir\u00e7ok olumsuz y\u00f6n\u00fcn\u00fc ele\u015ftirebilirsiniz ama as\u0131l ele\u015ftirilmesi gerekenler kendilerine &#8216;medeni&#8217; deyip Afgan halk\u0131na y\u00fczy\u0131llard\u0131r bomba ya\u011fd\u0131ranlard\u0131r.<\/p>\n<p>Not: Bir sonraki yaz\u0131m\u0131zda Taliban&#8217;\u0131n dini d\u00fc\u015f\u00fcncesini ve T\u00fcrkiye&#8217;nin Afganistan&#8217;a yapabilece\u011fi katk\u0131lar\u0131 yazaca\u011f\u0131z\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 20 A\u011fustos 2021<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Afganistan son y\u00fcz elli y\u0131lda 3 kez i\u015fgale u\u011frad\u0131. 1839-1919 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda birka\u00e7 kez \u0130ngiliz i\u015fgaline u\u011frad\u0131. 1919 y\u0131l\u0131nda \u0130ngilizleri [&hellip;]","protected":false},"author":2,"featured_media":725,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[622,609,597,624,621,183,623,625,610,626],"class_list":["post-724","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyasetname","tag-abd-mudahalesi","tag-afganistan","tag-direnis","tag-doha-gorusmeleri","tag-isgaller-tarihi","tag-jeopolitik","tag-molla-omer","tag-savas-suclari","tag-taliban","tag-yeni-donem"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/724","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=724"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/724\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":726,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/724\/revisions\/726"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/725"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=724"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=724"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=724"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}