D\u00fcnya medyas\u0131 uzun y\u0131llar sonra yine Taliban’\u0131 man\u015fetlerinden d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fcyor. ABD’nin May\u0131s ay\u0131nda Afganistan’dan h\u0131zl\u0131 \u00e7ekilme karar\u0131 sonras\u0131 Taliban’\u0131n Afgan topraklar\u0131 i\u00e7inde h\u0131zl\u0131 ilerleyi\u015fi s\u00fcr\u00fcyor. Taliban yetkilileri \u00fclkenin y\u00fczde 85’ine hakim olduklar\u0131n\u0131 iddia ediyor. Ba\u015fkent Kabil, Kandahar gibi birka\u00e7 il merkezi hari\u00e7 b\u00fct\u00fcn il\u00e7eler ve k\u0131rsal alanlar Taliban’\u0131n eline ge\u00e7mi\u015f durumda. Taliban il merkezlerini elinde bulunduran h\u00fck\u00fcmetin buralar\u0131 bar\u0131\u015f i\u00e7inde kendilerine teslim etmesini bekliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc muhtemel bir direni\u015f i\u00e7 sava\u015f\u0131 tetikleyebilir.<\/p>\n
ABD’nin 2001’de Afganistan’\u0131 i\u015fgalinin \u00fczerinden 20 y\u0131l ge\u00e7ti. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda \u00fclkede ne g\u00fcvenlik sa\u011flanabildi ne de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Afgan h\u00fck\u00fcmeti ve ordusu olu\u015fturulabildi. ABD \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcndeki NATO ittifak\u0131 \u00fcyesi olan veya olmayan 36 \u00fclkeden olu\u015fan koalisyon 20 y\u0131lda \u00fclkede g\u00fcvenli\u011fi sa\u011flamakta ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. Taliban bug\u00fcn Afganistan’\u0131n son 150 y\u0131lda \u0130ngiltere ve Rusya’dan sonra ABD’yi de ma\u011flup etti\u011fini ifade ediyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye de uzun y\u0131llard\u0131r Afganistan’da. Son g\u00fcnlerde medyam\u0131zda Taliban’\u0131n T\u00fcrkiye’ye y\u00f6nelik uyar\u0131lar\u0131 s\u0131k s\u0131k g\u00fcndem olmaya ba\u015flad\u0131. Biz de bunu ve yine Taliban ile ilgili baz\u0131 sorular\u0131 Taliban’\u0131n s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Zabihullah M\u00fccahit’e sorduk.<\/p>\n
Taliban s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Zabihullah’a ilk sorumuz neden T\u00fcrkiye’ye y\u00f6nelik b\u00f6yle uyar\u0131larda bulundu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde idi. Zabihullah’\u0131n sorumuza cevab\u0131 \u015fuydu: ‘Ne Afganistan \u0130slam Emirli\u011fi ne de Afgan halk\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye’ye veya T\u00fcrkiye halk\u0131na bir kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r. T\u00fcrk halk\u0131 ile din, mezhep, tarih ve k\u00fclt\u00fcr birli\u011fimiz vard\u0131r. \u0130ki halk da birbirini \u00e7ok sever. Biz 20 y\u0131l \u00f6nce NATO \u015femsiyesi alt\u0131nda Afganistan’a gelen T\u00fcrkiye’nin de \u00e7ekilmesini istiyoruz. T\u00fcrkiye’ye de ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011funda direkt T\u00fcrkiye ve T\u00fcrk halk\u0131 ile konu\u015faca\u011f\u0131z. T\u00fcrkiye’yi T\u00fcrkiye olarak istiyoruz. NATO’nun bir par\u00e7as\u0131 olarak T\u00fcrkiye’yi istemiyoruz. ABD ile yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve T\u00fcrkiye’nin de kabul etti\u011fi, Doha Anla\u015fmas\u0131 uyar\u0131nca NATO \u00fcyesi olan veya olmayan b\u00fct\u00fcn yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerin Afganistan’dan \u00e7ekilmesi gerekiyor’ dedi.<\/p>\n
‘T\u00fcrkiye ile bir anla\u015fma yapamaz m\u0131s\u0131n\u0131z?’ diye sordu\u011fumda bu soruya cevab\u0131 \u015fu oldu:<\/strong>\u00a0‘Ge\u00e7en aylarda T\u00fcrk yetkililerle temas halindeydik ve onay\u0131m\u0131z olmadan tek tarafl\u0131 bir karar almayacaklar\u0131na dair bize g\u00fcvence verdiler ve bu konuda bir\u00e7ok toplant\u0131 yapt\u0131k. Ancak daha sonra Kabil’deki Hamid Karzai Havaliman\u0131’n\u0131n g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak y\u00f6n\u00fcnde karar ald\u0131lar. Ald\u0131klar\u0131 bu karar, bizimle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmeden tek tarafl\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f bir karard\u0131r. ABD ve b\u00fct\u00fcn bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7ler Afganistan’\u0131 terk ederken T\u00fcrkiye’nin ABD ile yapt\u0131\u011f\u0131 bir anla\u015fma \u00e7er\u00e7evesinde burada bulunmas\u0131n\u0131 kabul etmiyor ve T\u00fcrkiye’nin bu karar\u0131ndan vazge\u00e7mesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye’nin bu karar\u0131 ne T\u00fcrkiye’ye ne de Afganistan’a fayda sa\u011flar, aksine sadece iki M\u00fcsl\u00fcman \u00fclke aras\u0131nda sorun ve sorunlar olu\u015fturur. Daha sonraki s\u00fcre\u00e7te hem Afganistan’\u0131n hem de T\u00fcrkiye’nin \u00e7\u0131karlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde iki \u00fclke olarak her t\u00fcrl\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fmelere a\u00e7\u0131k oldu\u011fumuzu T\u00fcrk yetkililere a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131k.’<\/p>\n Bir\u00e7ok \u00fclkeyi ziyaret ettiklerini ama neden T\u00fcrkiye’yi ziyaret etmediklerini sordu\u011fumda Taliban s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Zabihullah \u015funu s\u00f6yledi:<\/strong>\u00a0‘T\u00fcrk yetkililer ile ge\u00e7en aylarda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyorduk. Ortak g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapma y\u00f6n\u00fcnde anla\u015fmaya da vard\u0131k. Ancak T\u00fcrk taraf\u0131 bunu tek tarafl\u0131 olarak durdurdu. Ayr\u0131ca T\u00fcrk taraf\u0131 bize halen Suriyeli muhalif gruplara davrand\u0131\u011f\u0131 gibi davran\u0131yor. Bat\u0131’dan ve g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kom\u015fu \u00fclkelerden bir\u00e7o\u011fu bize devlet protokol\u00fc uyguluyor. Maalesef T\u00fcrkiye’nin bu muamelesinden de rahats\u0131z oldu\u011fumuzu belirtelim. En az\u0131ndan Libya’daki Trablus h\u00fck\u00fcmeti ile olan ili\u015fkileri gibi bir ili\u015fki geli\u015ftirebiliriz.’ Bu arada, Zabihullah s\u00f6zlerine \u015funlar\u0131 da ekledi: ‘Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan ile g\u00f6r\u00fc\u015fmek istiyoruz. Erdo\u011fan hem bizim i\u00e7in hem de \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir devlet lideridir. Afganistan’\u0131n ger\u00e7eklerini kendisiyle de payla\u015fmak istiyoruz.’<\/p>\n Rusya ve \u0130ran gibi bir\u00e7ok \u00fclkeye heyetler g\u00f6ndermesinin sebebini sordu\u011fumda:<\/strong>\u00a0‘Afganistan \u0130slam Emirli\u011fi, kom\u015fu \u00fclkelerle \u00fclkenin g\u00fcvenli\u011fi ve gelece\u011fi i\u00e7in g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yapmaktad\u0131r. Rusya, \u0130ran, \u00c7in, Pakistan, T\u00fcrkmenistan ve \u00d6zbekistan ile Afganistan’\u0131n gelece\u011fi konusunda g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131yoruz. Bu \u00fclkelerin Kabil’deki Kuzey \u0130ttifak g\u00fc\u00e7lerine destek verip b\u00fcy\u00fck bir i\u00e7 sava\u015f\u0131n kap\u0131lar\u0131n\u0131n aralanmas\u0131n\u0131n b\u00f6lgeyi s\u00fcr\u00fckleyece\u011fi tehlikeleri konu\u015fuyoruz. G\u00f6r\u00fc\u015fmeler, biz bu \u00fclkelerin i\u00e7i\u015flerine nas\u0131l kar\u0131\u015fm\u0131yorsak, o \u00fclkelerin de bizim i\u00e7i\u015flerimize kar\u0131\u015fmamalar\u0131 konusunda y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcyor.’ diye konu\u015ftu.<\/p>\n Kabil’deki halihaz\u0131rda mevcut olan h\u00fck\u00fbmet ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131p yapmayacaklar\u0131n\u0131 sordu\u011fumda ise Zabihullah \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: ‘Kabil’deki y\u00f6netim i\u015fgalciler ile geldi\u011fi gibi i\u015fgalciler ile gidecektir. \u0130ktidar\u0131 kimse ile payla\u015fmak istemiyoruz. Kabil y\u00f6netimi tamamen yolsuzlu\u011fa bula\u015fm\u0131\u015f bir y\u00f6netimdir. ABD’nin ve bat\u0131l\u0131 devletlerin verdi\u011fi milyar dolarlar \u00fclkeye ve halka harcanmadan yok edildi. Bu kirli y\u00f6neticiler, y\u00f6nettikleri \u00fclkelerine bile g\u00fcvenmedikleri i\u00e7in paralar\u0131n\u0131 bat\u0131 bankalar\u0131nda tutuyor. Dubai, Londra ve Las Vegas’ta e\u011flenmek i\u00e7in milyonlarca dolar harc\u0131yorlar.’<\/p>\n Son olarak sosyal medyada dola\u015fan ve Taliban’\u0131n gen\u00e7 k\u0131zlara el koydu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki bir belgeyi g\u00f6sterip bunun asl\u0131 astar\u0131 var m\u0131? diye sordu\u011fumda, Zabihullah, ‘Resmi a\u00e7\u0131klamalar\u0131m\u0131z d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klama bizi ba\u011flamaz. Bu belgenin sahte oldu\u011fu, i\u00e7eri\u011finden belli oluyor. Maalesef, bizleri karalamak i\u00e7in bu t\u00fcr y\u00f6ntemlere s\u0131k\u00e7a ba\u015fvuruluyor. Biz bu tarz beyanlar\u0131 tamamen reddediyoruz’ diye konu\u015ftu.<\/p>\n Taliban yetkililer ile bir\u00e7ok konuda konu\u015ftuk. \u0130leriki g\u00fcnlerde bunlar\u0131 yeri geldik\u00e7e yaz\u0131lar\u0131mda payla\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Afganistan ger\u00e7e\u011fini bilmeden o b\u00f6lge \u00fczerine konu\u015fman\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Afganistan hem \u00fclkemiz hem de d\u00fcnya i\u00e7in tarih boyunca hep \u00f6nemli oldu ve \u00f6nemli olmaya devam edecektir. Hint alt k\u0131tas\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc M\u00fcsl\u00fcman \u015fairlerinden Muhammed \u0130kbal, Afganistan’\u0131n \u00f6nemini veciz bir c\u00fcmlesiyle \u015f\u00f6yle ifade ediyor: ‘Afganistan Asya’n\u0131n kalbidir. Afganistan iyi ise b\u00fct\u00fcn Asya iyidir. Afganistan hasta ise b\u00fct\u00fcn Asya hastad\u0131r.’<\/p>\n <\/p>\n Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 14 Temmuz 2021<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"D\u00fcnya medyas\u0131 uzun y\u0131llar sonra yine Taliban’\u0131 man\u015fetlerinden d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fcyor. ABD’nin May\u0131s ay\u0131nda Afganistan’dan h\u0131zl\u0131 \u00e7ekilme karar\u0131 sonras\u0131 Taliban’\u0131n Afgan topraklar\u0131 […]","protected":false},"author":2,"featured_media":717,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[611,609,616,564,614,183,615,612,610,613],"class_list":["post-716","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyasetname","tag-abd-isgali","tag-afganistan","tag-asyanin-kalbi","tag-diplomasi","tag-ic-savas-riski","tag-jeopolitik","tag-muhammed-ikbal","tag-nato","tag-taliban","tag-turkiye-afganistan-iliskileri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/716","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=716"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/716\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":719,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/716\/revisions\/719"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/717"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=716"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=716"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=716"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}