\u0130nsanl\u0131k tarihinin en b\u00fcy\u00fck siyasi, iktisadi ve i\u00e7timai de\u011fi\u015fimlerinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir y\u00fczy\u0131ldan ge\u00e7iyoruz. Teknolojik geli\u015fmelerin insan\u0131 i\u00e7ine \u00e7ekti\u011fi h\u0131z ve haz ad\u0131ndaki o b\u00fcy\u00fck gayya kuyusu be\u015feriyeti b\u00fcy\u00fck bir epistemolojik, ontolojik ve aksiyolojik sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirdi. Bu sorulara felsefi ve dini bir nazarla cevap veremeyen ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n k\u00f6hnemi\u015f ideolojileri, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini insanlara dayatmaya veya \u00f6lm\u00fc\u015f fikirlerini yeniden diriltmeye gayret sarfediyor. Bu \u00f6l\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcncelerin kendilerini diriltmedi\u011fini g\u00f6ren g\u00fcn\u00fcm\u00fcz insan\u0131 ise kendini teknolojinin onlara sundu\u011fu h\u0131z ve haz d\u00fcnyas\u0131na atlayarak koca bir okyanusta rotas\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f bir tekne gibi sa\u011fa ve sola savruluyor.<\/p>\n
\u0130\u015fte b\u00f6yle bir \u00e7a\u011f\u0131 analizde ve anlamakta zorlanan s\u00f6z\u00fcm ona o b\u00fcy\u00fck siyasiler, sosyologlar, psikologlar, feylesoflar ve din adamlar\u0131 ya birbirlerini su\u00e7lamakta ya da halklar\u0131 su\u00e7lamaktan imtina etmemektedirler. Herkes birbirini su\u00e7luyor: Siyasiler birbirlerini, din adamlar\u0131 birbirlerini, filozoflar birbirlerini, sosyologlar birbirlerini, halklar birbirlerini, aileler birbirlerini, ferdler birbirlerini. Psikolojik vakalar artm\u0131\u015f durumda. D\u00fcnyan\u0131n her yerinde psikologlar\u0131n say\u0131s\u0131 mantar gibi artarken, psikiyatri merkezlerinin say\u0131s\u0131 da \u00e7o\u011fal\u0131yor. Ak\u0131l ve kalp hastal\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fck s\u0131\u00e7rama yapm\u0131\u015f durumda. Gencinden ya\u015fl\u0131s\u0131na her ya\u015ftaki insan ya anlam aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde veya varolu\u015fsal sorunlar ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn bu geli\u015fmelerin yan\u0131 s\u0131ra bu y\u00fczy\u0131lda bilim Tanr\u0131’y\u0131 ke\u015ffederken, insanl\u0131k ise teknolojinin sundu\u011fu sanal d\u00fcnya ile hem hayattan hem de Tanr\u0131’dan uzakla\u015f\u0131yor. Bunun i\u00e7indir ki, d\u00fcnyada deizm ve ateizm gittik\u00e7e yay\u0131l\u0131yor. Budist d\u00fcnyadan Hristiyan d\u00fcnyaya herkes yeni d\u00fcnyay\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130lgin\u00e7 olan\u0131 sanal d\u00fcnyada merhametli g\u00f6z\u00fcken insan, ger\u00e7ek d\u00fcnyada daha \u00e7ok \u015fiddete y\u00f6neliyor. Onun i\u00e7indir ki d\u00fcnyada hayvandan insana herkese y\u00f6nelik \u015fiddet gittik\u00e7e art\u0131yor. Bu sadece Bat\u0131’da de\u011fil, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda da \u00e7ok bariz bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130slam’\u0131 temsil etti\u011fini s\u00f6yleyen iki \u00fclke bunlardan biri \u0130ran di\u011feri Suudi Arabistan deizm ve ateizmin en \u00e7ok yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fclkeler aras\u0131nda. Bu co\u011frafyan\u0131n s\u00f6zde alimleri ve ayd\u0131nlar\u0131 ise gelenek\u00e7ilik ve modernist\u00e7ilik kavgas\u0131 i\u00e7inde birbirleriyle didi\u015ferek, ge\u00e7en y\u00fczy\u0131llar\u0131n sorunlar\u0131 i\u00e7in yeni y\u00fczy\u0131la \u015fifa olacak fikirler \u00fcreteceklerine hastal\u0131k yaymaktan ve tarafgirli\u011fi k\u00f6r\u00fcklemekten \u00f6te bir \u015fey ortaya koyam\u0131yorlar.<\/p>\n
Has\u0131l\u0131 kelam, zul\u00fcm ve adaletsizlik alm\u0131\u015f ba\u015f\u0131n\u0131 gidiyor. Sanal d\u00fcnyaya ba\u015f\u0131n\u0131 kapt\u0131rm\u0131\u015f olan insanl\u0131k, hakiki d\u00fcnyaya \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulcak iken her ferd kendi ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 \u00f6nceliklemi\u015f durumda. Siyasi, iktisadi ve i\u00e7timai alanda ya\u015fanan iflaslardan dolay\u0131 da bask\u0131lar, dayatmalar ve \u015fiddet artm\u0131\u015f durumda. Ne devletler ne de siyasiler buna dayatma ve gettola\u015fma d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretemiyor, ki bu da her seferinde ters tepiyor. Ekonomistler, sosyologlar, feylesoflar ve din adamlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri ise siyasilerin \u00e7ok \u00e7ok \u00f6tesinde olmas\u0131 gerekirken maalesef kurban\u0131 olduklar\u0131 siyasi d\u00fc\u015f\u00fcnceler onlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini siyasilerin \u00e7ok \u00e7ok gerisine itmektedir.<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyadaki durum daha peri\u015fan g\u00f6z\u00fckmektedir. Sebebi ise bir yanda emperyalist d\u00fcnyan\u0131n diktat\u00f6rlere verdi\u011fi destekler ile \u00fclkelerin hali k\u00f6t\u00fcle\u015firken di\u011fer yanda ise gelenek\u00e7i veya modernist ge\u00e7inen yar\u0131m din hocalar\u0131n\u0131n ortal\u0131kta gereksiz kopard\u0131klar\u0131 yaygaralardan insanlar\u0131n dinden daha da uzakla\u015fmalar\u0131n\u0131 ve sanal d\u00fcnyan\u0131n sundu\u011fu h\u0131z ve haz d\u00fcnyas\u0131n\u0131n cazibeli d\u00fcnyas\u0131na itiyor. Bu din hocalar\u0131n\u0131n bilmesi gereken \u00f6nemli bir hakikat \u015fudur: \u0130slam dininin sahibi y\u00fcce Allah’t\u0131r. Laik yobazlar\u0131n ‘Laiklik elden gidiyor’ gibi kopard\u0131klar\u0131 vaveyla gibi ‘Din elden gidiyor’ diye vaveyla koparamazlar. M\u00fcsl\u00fcman alimlere d\u00fc\u015fen g\u00f6rev t\u0131pk\u0131 Peygamberlere verilen g\u00f6rev gibi dayatma ve zorlama olmadan tebli\u011f ve davetten ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n
Ne toplumu, ne cemaatleri, ne partileri, ne talebeleri, ne ailenizi ne e\u015flerinizi ne de \u00e7ocuklar\u0131n\u0131z\u0131 kendi sahip oldu\u011funuz fikirlere iman etmeye zorlayamazs\u0131n\u0131z. Nuh (as) bo\u011fulmakta olan \u00e7ocu\u011fu zorla gemiye al\u0131p kurtarabilirdi ama tebli\u011fini yapt\u0131 \u00e7ocu\u011fu ise ona uymad\u0131. Lut (as) e\u015fi helak olan topluluk i\u00e7inde yer ald\u0131 ama onu zorla \u015fehir d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmak i\u00e7in \u00e7aba sarfetmedi. Yunus (as) halk ona inanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in halk\u0131n\u0131 terketti\u011finde Y\u00fcce Allah onu cezaland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bundand\u0131r ki, Y\u00fcce Allah’\u0131n imani bir konuda dahi b\u00fct\u00fcn be\u015feriyete ‘Dileyen iman etsin dileyen inkar etsin.’ (Kehf \/ 29) demi\u015fken, M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu s\u00f6yleyen birisinin insanlar\u0131 velev yak\u0131nlar\u0131 dahi olsa zorlamaya hakk\u0131 yoktur. M\u00fcsl\u00fcman bir \u015fahsiyete d\u00fc\u015fen g\u00f6rev davet ve tebli\u011fdir.<\/p>\n
Burada \u00fczerinde \u00f6nemle durulmas\u0131 gereken konu insan\u0131n ‘\u00f6zg\u00fcrl\u00fck’ alan\u0131d\u0131r. ‘\u00d6zg\u00fcrl\u00fck’ kavram\u0131n\u0131n \u00f6nemine bir g\u00f6z atacak olursak, Kuran’da pek \u00e7ok defa bu kavram\u0131n\u0131n \u00f6neminin teyit edildi\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Tercih \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc insana verilen en \u00f6nemli \u015feylerden biri olan onun asli varolu\u015fsal hakk\u0131d\u0131r ki bu da imand\u0131r. \u0130nsano\u011flu dinleri ve fikirleri farkl\u0131 olarak ya\u015far. Aralar\u0131nda pek \u00e7ok diyalog bulunur. \u00c7o\u011fu bu \u015fekilde di\u011ferinin ikna edebilmeyi, g\u00f6r\u00fc\u015flerini kabul ettirebilmeyi ister. Bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n en \u00f6nemlisi din adamlar\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lanlard\u0131r. Fakat Kur’an-\u0131 Kerim’e g\u00f6re tart\u0131\u015fman\u0131n tabiat\u0131 nedir? Ve Allah peygamberini tart\u0131\u015fmay\u0131 idare etmesi ve bu \u015fekilde ileti\u015fim kurmas\u0131 hususunda nas\u0131l y\u00f6nlendirmi\u015ftir? Allah din ve millet farkl\u0131l\u0131klar\u0131 nedeniyle davetin ba\u015f\u0131na gelen, ayn\u0131 zamanda toplumsal bar\u0131\u015f\u0131 tehdit eden d\u00f6rt afet zikreder. \u015e\u00f6yle buyurur;<\/p>\n
1-‘Sen \u00f6\u011f\u00fct ver, \u00e7\u00fcnk\u00fc sen ancak bir uyar\u0131c\u0131s\u0131n, onlara egemen bir zorba de\u011filsin.’ (\u011ea\u015fiye \/21-22)<\/p>\n
2-‘Sen onlar\u0131 zorlamakla g\u00f6revli de\u011filsin, ceza uyar\u0131m\u0131zdan kayg\u0131 duyanlara Kur’an’\u0131 durmadan oku!’ (Kaf \/45)<\/p>\n
3-‘Allah dileseydi ortak ko\u015famazlard\u0131. Biz seni onlar \u00fczerine bek\u00e7i k\u0131lmad\u0131k.’ (Enam\/107)<\/p>\n
4-‘Sen onlar\u0131n vekili de de\u011filsin.’ (Enam\/107)<\/p>\n
Zorbal\u0131k, zorlay\u0131c\u0131l\u0131k, davay\u0131 koruma, vekalet davetin en b\u00fcy\u00fck problemleridir. Davette bu y\u00f6ntemler kullan\u0131lamaz. Zira insan\u0131n m\u00fckellefiyetinin temeli olan tercih \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne zarar verir. Sevap ve g\u00fcnah fikrinin asl\u0131; ‘\u015eayet Allah dileseydi ortak ko\u015fmazlard\u0131’ ayetinde belirtildi\u011fi gibi Allah’\u0131n insanlara verdi\u011fi tercih \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. E\u011fer Allah aksini dileseydi zaten en ba\u015fta bunu ger\u00e7ekle\u015ftirirdi. \u0130nsanlar\u0131n tercihlerine h\u00fckmetmek, onlar\u0131 zorlamak Rabbani bir kanun de\u011fildir, tebli\u011fde bulunan kimse bunu bilmelidir. Bu sebeple Kur’an peygamberlere ve dolay\u0131s\u0131yla davet\u00e7ilere \u015f\u00f6yle der; ‘Peygamberin g\u00f6revi tebli\u011f etmekten ibarettir.’ (Maide\/ 99) Farkl\u0131 din ve mezheplere kar\u015f\u0131 davet\u00e7iler bunun bilincinde olduktan sonra davet yollar\u0131 a\u00e7\u0131k ve m\u00fcnazara sahas\u0131 geni\u015ftir.<\/p>\n
\u015eimdi Kur’an-\u0131 Kerim’in bu husustaki m\u00fchim y\u00f6nlendirmelerine bakal\u0131m:<\/p>\n
1-\u00dcst\u00fcnl\u00fck taslamadan e\u015fit olmak: ‘O halde ya biz hidayet ve apa\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k \u00fczereyiz ya da siz.’ (Sebe\/ 24)<\/p>\n
2-Delil ve burhana ba\u015fvurmak: ‘E\u011fer do\u011fru s\u00f6yleyenlerdenseniz burhan\u0131n\u0131z\u0131 getirin.’ (Neml\/27)<\/p>\n
3-Hikmet ve g\u00fczel \u00f6\u011f\u00fctle davet: ‘Rabbinin yoluna hikmet ve g\u00fczel \u00f6\u011f\u00fctle \u00e7a\u011f\u0131r.’ (Nahl\/125)<\/p>\n
4-Neticeyi kabullenmek: ‘Sizin dininiz size, benim dinim banad\u0131r.’ (Kafirun\/ 6)<\/p>\n
5-E\u011fer k\u00f6t\u00fc s\u00f6z s\u00f6ylenir ve k\u00fcf\u00fcrler edilirse, toplumsal bar\u0131\u015f\u0131 korumak ad\u0131na diyalogu kesmek gerekir: ‘Allah’tan ba\u015fkas\u0131na tapanlara hakaret etmeyin, sonra onlar da bilgisizlik y\u00fcz\u00fcnden s\u0131n\u0131r\u0131 a\u015farak Allah’a hakaret ederler’ (Enam\/108), ‘Cahillerden y\u00fcz \u00e7evirin.’ (Araf\/199)<\/p>\n
Din; insan\u0131n kerem (onur\/\u015feref) ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00fczerine hayat s\u00fcrmesini hedef alan, bunun i\u00e7in, iyilik (salih amel\/birr) ve adaletle birlikte ya\u015famas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6ren tutarl\u0131 bir sistemdir. Dine davet de bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve onur temelli sistemde ya\u015famaya davettir. Peki, bu sistemde insan\u0131n icbar edilmesi (zorlanmas\u0131) ve k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olabilir mi? Tabiki hay\u0131r, \u00e7eli\u015fki olu\u015fturaca\u011f\u0131ndan m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Allah \u015f\u00f6yle der; ‘E\u011fer Allah’tan ba\u015fka birinden gelmi\u015f olsayd\u0131, onda bir\u00e7ok tutars\u0131zl\u0131k ve \u00e7eli\u015fki bulurlard\u0131.’ (Nisa\/82)<\/p>\n
<\/p>\n
Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 18 Nisan 2021<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130nsanl\u0131k tarihinin en b\u00fcy\u00fck siyasi, iktisadi ve i\u00e7timai de\u011fi\u015fimlerinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir y\u00fczy\u0131ldan ge\u00e7iyoruz. Teknolojik geli\u015fmelerin insan\u0131 i\u00e7ine \u00e7ekti\u011fi h\u0131z ve […]","protected":false},"author":2,"featured_media":704,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[584,582,581,587,508,583,537,588,527,585,586,530],"class_list":["post-703","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyasetname","tag-anlam-arayisi","tag-ateizm","tag-deizm","tag-din-ve-baski","tag-genclik","tag-hiz-ve-haz-cagi","tag-islami-perspektif","tag-kuran-ahlaki","tag-modern-cag-elestirisi","tag-ozgurluk","tag-teblig-metodu","tag-toplumsal-psikoloji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=703"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":705,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/703\/revisions\/705"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/704"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=703"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=703"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=703"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}