T\u00fcrkiye’nin Cezayir’le ili\u015fkileri 1516 y\u0131l\u0131nda Barbaros karde\u015flerin Cezayir’e gidi\u015fiyle ba\u015flad\u0131. 2016 y\u0131l\u0131 iki \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin 500. y\u0131l\u0131na tekab\u00fcl etti. Bu do\u011frultuda yap\u0131lan bu faaliyetler zinciri ile iki \u00fclke halklar\u0131, ortak de\u011ferlerinin fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 tekrardan sa\u011fland\u0131. T\u00fcrkiye’nin 2005’ten beri s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Afrika politikalar\u0131na uygun olarak T\u00fcrkiye-Cezayir ili\u015fkileri her ge\u00e7en g\u00fcn daha da canlanmaktad\u0131r. B\u00f6ylece iki \u00fclke aras\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ziyaretlerde art\u0131\u015f kaydedildi. 2006 y\u0131l\u0131nda ‘Dostluk ve \u0130\u015fbirli\u011fi Anla\u015fmas\u0131’ imzaland\u0131. T\u00fcrkiye, Cezayir taraf\u0131ndan \u0130spanya, \u0130talya ve Portekiz’le birlikte ‘stratejik ortak’ olarak de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n
Barbaros Hayrettin Pa\u015fa’dan Oru\u00e7 Reis’e Osmanl\u0131 Kaptan\u0131 Deryalar\u0131’n\u0131n Akdeniz’deki o efsanevi m\u00fccadelelerinden dolay\u0131, bat\u0131l\u0131lar 400 y\u0131l Kuzey Afrika topraklar\u0131na giremedi. End\u00fcl\u00fcs’\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnden sonra Osmanl\u0131 Akdeniz’de \u0130spanyol ve Portekiz i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerine g\u00f6z a\u00e7t\u0131rmad\u0131. Osmanl\u0131’n\u0131n Kaptan\u0131 Deryalar\u0131, Barbaros ve Oru\u00e7 karde\u015fler, Turgut ve Ulu\u00e7 Ali reisler, Sinan Pa\u015fa ve Hasa A\u011fa gibi onlarca isim, engin deryalarda Akdeniz’in dalgalar\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcslerini siper etti. Osmanl\u0131 donanmas\u0131, Kuzey Afrika’da yeni End\u00fcl\u00fcsler ya\u015fanmas\u0131n diye Akdeniz’de ha\u00e7l\u0131 donanmalar\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00fczy\u0131llarca m\u00fccadele etti. Osmanl\u0131, binlerce askerini Akdeniz’in ba\u011fr\u0131na \u015fehid verdi.<\/p>\n
1830’da Fransa’n\u0131n Cezayir i\u015fgalinden sonra Anadolu’dan ba\u011fr\u0131ndan bir\u00e7ok gen\u00e7 i\u015fgale kar\u015f\u0131 m\u00fccadele i\u00e7in Cezayir’e gitti. ‘Arap \u00dclkelerinin Yak\u0131n Tarihi’ yazar\u0131 Borisovi\u00e7 Lutskiy’e g\u00f6re 30 bin T\u00fcrk genci Frans\u0131zlara kar\u015f\u0131 Cezayir’de direnirken \u015fehid oldu. Osmanl\u0131 d\u00f6neminde bir\u00e7ok Anadolu T\u00fcrk\u00fcleri’nde Cezayir’e sava\u015f i\u00e7in gidenler i\u00e7in a\u011f\u0131tlar yak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. ‘Cezayir T\u00fcrk\u00fcleri’ olarak bilinen bu \u015fark\u0131lar\u0131n birinde, Cezayir’e sava\u015fa davet edilen gen\u00e7lere \u015f\u00f6yle seslenilir:<\/p>\n
‘Bir yan\u0131m\u0131z s\u0131k ormanl\u0131k bi\u00e7ilmez<\/p>\n
Bir yan\u0131m\u0131z Akdeniz ge\u00e7ilmez<\/p>\n
Mevlam kanat vermeyince u\u00e7ulmaz<\/p>\n
Kalk gidelim k\u00f6m\u00fcr g\u00f6zl\u00fcm Cezayir’e.’<\/p>\n
Cezayir’e sava\u015f i\u00e7in gidip de orada \u015fehid olan gen\u00e7ler i\u00e7in de \u00e7ok t\u00fcrk\u00fclerimiz vard\u0131r. Cezayir’de \u015fehid d\u00fc\u015fen Mehmed’in ni\u015fanl\u0131s\u0131 da\u011flara d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve bu a\u011f\u0131t\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftir:<\/p>\n
‘Elden gitti\u011fine mi yanam, a\u011flay\u0131m<\/p>\n
Nice ko\u00e7 yi\u011fitleri ald\u0131n fidan \u00e7a\u011f\u0131nda<\/p>\n
Dostu, d\u00fc\u015fman\u0131 g\u00fcld\u00fcrd\u00fcn, kara ba\u011flay\u0131m<\/p>\n
Cezayir, Cezayir\u2026 biz ne ettik sana\u2026<\/p>\n
C\u00fcmle alem senin pe\u015finde\u2026<\/p>\n
Kahpe Cezayir, duman vard\u0131r ba\u015f\u0131nda\u2026’<\/p>\n
Cezayir direni\u015finin sembol isimleri Emir Abd\u00fclkadir Cezairi ve Abd\u00fclhamid bin Badis Cezayir’in oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye’nin milli kahramanlar\u0131 aras\u0131nda say\u0131l\u0131rlar. Osmanl\u0131’n\u0131n son d\u00f6nemlerinde \u00fclke d\u00f6rt bir yandan ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015fken dahi Cezayir’in direni\u015f\u00e7ilerine maddi ve manevi destek verilmi\u015ftir. Cezayirliler de T\u00fcrkiye’nin Milli M\u00fccadelesi’ne destek vermi\u015f ve Frans\u0131zlara kar\u015f\u0131 Anadolu cephesinde bizzat sava\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. T\u00fcrk savunma sanayisinin kurucusu olarak kabul edilen Nuri Killigil, 1940’larda \u0130stanbul’da kurdu\u011fu fabrikada top, havan, u\u00e7aksavar mermi ve tapalar\u0131n\u0131 \u00fcretmi\u015f ve bunlar\u0131 Cezayir ve Filistin direni\u015f\u00e7ileri dahil olmak \u00fczere ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele eden bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman halka g\u00f6ndermi\u015ftir. T\u00fcrkiye 1951’de NATO \u00fcyesi olmadan \u00f6nce Nuri Pa\u015fa’n\u0131n fabrikas\u0131 bir sabotaj ile havaya u\u00e7uruldu, Nuri Pa\u015fa ve bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n
NATO \u00fcyeli\u011fi sonras\u0131 baz\u0131 T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmetleri Fransa’n\u0131n taraf\u0131n\u0131 tuttu. Ancak o d\u00f6nemde dahi T\u00fcrkiye Cezayirli direni\u015f\u00e7ileri silah g\u00f6ndermeyi ihmal etmedi. 1958 y\u0131l\u0131nda Libya Kral\u0131 \u0130dris Senusi ve Libya Ba\u015fbakan\u0131 Mustafa bin Halim Cezayirli direni\u015f\u00e7iler ad\u0131na d\u00f6nemin Ba\u015fbakan\u0131 Adnan Menderes ve Cumhurba\u015fkan\u0131 Celal Bayar’dan silah deste\u011fi talebinde bulunurlar. T\u00fcrkiye Libya’n\u0131n talebine cevap verir ancak silahlar\u0131n resmi olarak Libya’ya g\u00f6nderilece\u011fini ve Libya h\u00fck\u00fcmetinin de \u00fczerindeki rakamlar\u0131 de\u011fi\u015ftirip Cezayirli direni\u015f\u00e7ilere verilmesi kararla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131r. B\u00f6ylece bir gemi silah Libya’ya g\u00f6nderilir. Mustafa bin Halim bu olay\u0131 an\u0131lar\u0131nda anlatmaktad\u0131r.<\/p>\n
1997 y\u0131l\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybeden Milliyet\u00e7i Hareket Partisi (MHP)’nin kurucusu Alparslan T\u00fcrke\u015f de 90 y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131nda bir televizyon program\u0131nda kendisi ile yap\u0131lan r\u00f6portajda, T\u00fcrk ordusunda Binba\u015f\u0131 iken Cezayir’e ‘\u0130stiklal Sava\u015f\u0131’ i\u00e7in silahlar\u0131 bizzat kendisinin g\u00f6nderdi\u011fini itiraf eder. T\u00fcrke\u015f, o r\u00f6portajda \u015funlar\u0131 s\u00f6yler: ‘Bak\u0131n Cezayir’e biz Cezayirlilerin \u0130stiklal Harbi esnas\u0131nda silah yollad\u0131k ama kimse bilmiyor. Cezayirliler de bilmiyor maalesef. O silahlar\u0131 ben g\u00f6nderdim. 20 bin t\u00fcfek, 200 top Libya \u00fczerinden g\u00f6nderildi. O zamana kadar T\u00fcrk H\u00fck\u00fcmetleri Fransa’n\u0131n taraf\u0131n\u0131 tutuyordu. BM’de de Cezayir aleyhine Fransa’n\u0131n lehinde oy kullan\u0131l\u0131yordu. \u0130lk defa bunu biz de\u011fi\u015ftirdik. Frans\u0131z B\u00fcy\u00fckel\u00e7isi-Fransa H\u00fck\u00fcmeti bize tabi bir\u00e7ok m\u00fcracaatlar yapt\u0131. Ve “NATO’da m\u00fcttefikiz, bu m\u00fcttefikli\u011fe ayk\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyor” \u015feklinde itirazda bulundular ama biz kabul etmedik. Dedik ki “NATO’da yine m\u00fcttefikiz fakat Cezayir bizim vatan\u0131m\u0131z\u0131n bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. Siz bizden oray\u0131 istila ederek ald\u0131n\u0131z, orada ya\u015fayan insanlar da bizim karde\u015flerimizdir. Hem din karde\u015fimizdir hem de kan itibariyle de onlarla kan ba\u011f\u0131m\u0131z vard\u0131r. Ve bunlar nihayet esaretten kurtulmak istiyorlar. Ba\u011f\u0131ms\u0131z olmak istiyorlar. Ki bu her milletin hakk\u0131d\u0131r.’<\/p>\n
<\/p>\n
Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 07 Nisan 2021<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"T\u00fcrkiye’nin Cezayir’le ili\u015fkileri 1516 y\u0131l\u0131nda Barbaros karde\u015flerin Cezayir’e gidi\u015fiyle ba\u015flad\u0131. 2016 y\u0131l\u0131 iki \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin 500. y\u0131l\u0131na tekab\u00fcl etti. […]","protected":false},"author":2,"featured_media":701,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[188,580,183,569,563,544,199,579,566],"class_list":["post-700","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hariciyye","tag-akdeniz","tag-askeri-yardim","tag-jeopolitik","tag-kardeslik","tag-milli-ve-manevi-degerler","tag-mucadele","tag-osmanli","tag-somurgecilik-karsitligi","tag-tarihi-baglar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/700","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=700"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/700\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":702,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/700\/revisions\/702"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/701"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=700"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=700"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=700"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}