Rengarenk desenlerle bir masaldan f\u0131rlam\u0131\u015f\u00e7as\u0131na s\u00fcslenmi\u015f otob\u00fcsler, Pakistan denilince haf\u0131zalara kaz\u0131nan ilk g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerdendir. \u0130\u015fte o otob\u00fcslerden birindeydim ve sanki bir masal parkurunda savrulan kumlar\u0131n aras\u0131nda ilerliyor, yolumuza \u00e7\u0131kan her \u00e7ukurdan \u00e7ocuksu bir heyecanla \u00e7\u0131k\u0131yordum. Pencere taraf\u0131nda oturdu\u011fum i\u00e7in g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc izliyor, hayallere dal\u0131p gidiyordum. D\u0131\u015far\u0131s\u0131 \u0131ss\u0131zd\u0131. Ortal\u0131kta ya\u015fama dair bir alameti farika yahut ya\u015fayan insan emaresi yoktu. Tepemizde ay yusyuvarlak ve sessiz, g\u00f6zy\u00fcz\u00fc ise bulutsuzdu. \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuzu otob\u00fcs\u00fcn sesi ve y\u00fcksek sesle \u00e7al\u0131nan Hind m\u00fczi\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir ses duyulmuyordu. Edip abinin \u00e7izdi\u011fi yol haritas\u0131na g\u00f6re Taftan-Quetta aras\u0131 yolda ilerliyorduk ve bu yolda her y\u0131l bir\u00e7ok h\u0131rs\u0131zl\u0131k ve insan ka\u00e7\u0131rma olaylar\u0131 ya\u015fanmaktayd\u0131. Akl\u0131ma bu uyar\u0131lar geldik\u00e7e tedirgin oluyordum. Her an atl\u0131-silahl\u0131 \u00e7etelerin gelip otob\u00fcs\u00fc durdurarak bizleri soyacaklar\u0131 ya da fidye i\u00e7in ka\u00e7\u0131racaklar\u0131 kabusu zihnimi i\u015fgal ediyordu. Sanki aniden bir atl\u0131 cam\u0131n \u00f6n\u00fcnde belirecekmi\u015f gibi hissediyordum. Bir yandan camdan d\u0131\u015far\u0131ya bakmaya korkuyordum ama bir yandan da otob\u00fcs\u00fcn her \u00e7ukura dal\u0131\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 esnas\u0131nda arkam\u0131zdan gelen var m\u0131 diye ka\u00e7amak bak\u0131\u015flarla kontrol etmekten kendimi alam\u0131yordum.<\/p>\n
Yolculuk esnas\u0131nda \u00f6n\u00fcmdeki koltuklardan birinde oturan, bana dirse\u011fiyle vuran adama da g\u00f6z\u00fcme \u00e7arpm\u0131yor de\u011fildi. Onun da bazen arkaya bak\u0131p beni g\u00f6zlemledi\u011fini farkediyordum. Yan\u0131nda bulunan kad\u0131n b\u00fcy\u00fck ihtimalle e\u015fiydi ve onunla bir \u015feyler konu\u015fup sonra tekrar geriye d\u00f6n\u00fcp bana bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyordum. E\u015fi de bazen h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde bana bak\u0131p tekrar \u00f6n\u00fcne d\u00f6n\u00fcyordu. Yolculu\u011fumuz h\u00fcz\u00fcn ve yorgunluk aras\u0131nda ilerlerken Sezai Karako\u00e7 a\u011fabeyin ‘\u00c7ocuklu\u011fumuz’ adl\u0131 \u015fiiri akl\u0131ma geliyordu ve sanki Hz. Ali gelip beni buralardan kurtaracakm\u0131\u015f gibi\u2026:<\/p>\n
‘Babam\u0131n uzun k\u0131\u015f geceleri haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 cenklerde
\nBinmi\u015f gelirdi Ali bir k\u0131rata<\/p>\n
Ali ve at, gelip kurtar\u0131rd\u0131 bizi dara\u011fac\u0131ndan
\nAsyada, Afrikada, ge\u00e7mi\u015fte gelecekte<\/p>\n
Biz o at\u0131n tozuna kapan\u0131r a\u011flard\u0131k
\nG\u00fcne\u015f ka\u00e7ard\u0131, ay d\u00fc\u015ferdi, y\u0131ld\u0131zlar b\u00fcy\u00fcrd\u00fc<\/p>\n
\u00c7ocuklarla oynarken payla\u015famazd\u0131k Ali rol\u00fcn\u00fc
\nAli g\u00fcne\u015fin do\u011fdu\u011fu yerden batt\u0131\u011f\u0131 yere kadar kahraman<\/p>\n
Ali olmak bir hedef her \u00e7ocukta’<\/p>\n
Dizeleri me\u00e7hule giden kervan misali zihin d\u00fcnyamda dizile geliyordu.<\/p>\n
Muhayyilem bunlarla doluyken, hayallere dalm\u0131\u015f gitmi\u015f, b\u00fct\u00fcn gece g\u00f6z\u00fcm\u00fc k\u0131rpmam\u0131\u015ft\u0131m. Arada bir bana y\u00f6nelen bak\u0131\u015flar ile g\u00f6z g\u00f6ze gelsek de sanki bir zaman \u00e7ukurundayd\u0131m. Nihayet \u015fafak vakti kendini hissettirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Otob\u00fcs\u00fcm\u00fcz bu kez Allah’tan \u00e7e\u015fmesi olan bir caminin \u00f6n\u00fcnde, yine namaz molas\u0131 vermek i\u00e7in durmu\u015ftu. Caminin tuvaletleri vard\u0131 ama duvarlar\u0131 yar\u0131md\u0131, b\u00f6ylece yandaki kom\u015fu ile sohbet etme imkan\u0131 da bulunmaktayd\u0131. Abdestimizi ald\u0131k ve sabah namaz\u0131m\u0131z\u0131 eda ettik. Namaz bitiminde yan\u0131ma boylu poslu \u015f\u0131k giyimli bir beyfendi gelerek ak\u015fam \u00fcst\u00fc o adamla ne ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131 sordu. Ben de tarzanca bir \u015feyler anlatt\u0131m. H\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde gitti adam\u0131 tuttu, y\u00fcksek sesle bir \u015feyler konu\u015ftular\u2026 Aralar\u0131ndaki tart\u0131\u015fmadan duydu\u011fum tek \u015fey ‘Talibu’l ilm’ idi. Sonra adam\u0131 tuttu bana do\u011fru y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flad\u0131lar. Ben de yumruklar\u0131m\u0131 s\u0131kt\u0131m, e\u011fer bir \u015fey olursa Allah ne g\u00fc\u00e7 verdiyse art\u0131k ya Allah Bismillah deyip bu sefer kar\u015f\u0131l\u0131k verecektim. Fakat tam tersi oluyor, adamlar bana yakla\u015ft\u0131k\u00e7a benim de hiddetim azalmaya ba\u015fl\u0131yordu. Bana vuran adam bir anda elime sar\u0131l\u0131p \u00f6pmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Ben elimi \u00e7ektik\u00e7e bu kez aya\u011f\u0131ma y\u00f6nelmeye ba\u015fl\u0131yordu. Neler oldu\u011funu anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, adam\u0131 tutup kald\u0131rd\u0131m. Tela\u015fl\u0131 bir \u015fekilde konu\u015fuyor bir \u015feyler anlat\u0131yordu ama benim tek anlad\u0131\u011f\u0131m kelime ‘Ma’ziret Baycan’ (\u00d6z\u00fcr Dilerim Beyefendi) oldu. Sonras\u0131nda otob\u00fcsteki hemen her ya\u015f\u0131 b\u00fcy\u00fck ki\u015fi gelip benimle kucakla\u015ft\u0131. Tebess\u00fcm ettik ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcl\u00fc\u015ft\u00fck. Me\u011ferse hepsi d\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m olaya kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6nl\u00fcm\u00fc almaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Buna vesilen olan beyefendi de bu olay\u0131 izleyip tebess\u00fcm ediyordu.<\/p>\n
O anda hayret verici bir \u015fekilde etraf\u0131mdaki her \u015fey o kadar g\u00fczellemi\u015fti ki, tarifi nam\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. \u0130\u00e7imde sanki \u00e7i\u00e7ekler a\u00e7m\u0131\u015f, ne\u015fe ve sevin\u00e7 dolmu\u015ftu. Halsizli\u011fim ge\u00e7mi\u015f yerine g\u00fc\u00e7 ve kuvvet gelmi\u015fti. Arada bir k\u0131s\u0131k, tatl\u0131 bir ses duyuyordum y\u00fcre\u011fimde: ‘Bu ne g\u00fczellik, Allah’\u0131m\u2026’ Korkular\u0131m ge\u00e7mi\u015f, h\u00fczn\u00fcm bitmi\u015f sanki bir bayram havas\u0131 ya\u015f\u0131yordum, muhabbet ve \u015f\u00fck\u00fcr doluydum\u2026<\/p>\n
DA\u011eLARLA \u00c7EVR\u0130L\u0130 B\u0130R KALE: QUETTA<\/strong><\/p>\n Bir m\u00fcddet sonra herkesin otob\u00fcse binmesiyle tekrar Quetta’ya do\u011fru yol alm\u0131\u015f, 2 saat sonra \u015fehre varm\u0131\u015ft\u0131k. Otob\u00fcsten indi\u011fimizde efil efil bir r\u00fczgar bedenimizi sarm\u0131\u015f, mutlulu\u011fumuzu ve ne\u015femizi \u015fehre yay\u0131yordu adeta. Y\u00fcre\u011fim bir ku\u015f t\u00fcy\u00fc kadar hafiflemi\u015fti. O an ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m bu olay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, ‘Allah korusun, cahil insanlardan dolay\u0131 hem hayattan hem dinden hem de hedeflerinden vazge\u00e7ebilir insan’ diye i\u00e7imden ge\u00e7iriyordum. Halbuki bize d\u00fc\u015fen \u015fey yola revan olmak, b\u00f6ylesine k\u00fc\u00e7\u00fck engellere tak\u0131lmadan a\u015fmak olmal\u0131yd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar birer imtihand\u0131 ve ben hen\u00fcz yolun ba\u015f\u0131ndayd\u0131m. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ak\u0131l ta\u015flar\u0131na tak\u0131l\u0131p yere y\u0131\u011f\u0131l\u0131rsam, da\u011flar\u0131 nas\u0131l a\u015fard\u0131m ki? Tam bu d\u00fc\u015f\u00fcnceleri tahatt\u00fcr ederken bir an sokakta oldu\u011fumuzu farkettim. \u00c7antalar\u0131m\u0131 al\u0131p bir otele yerle\u015fmeliydim. Ertesi g\u00fcn tren ile \u0130slamabad’a gitmeyi hedefliyordum. Ad\u0131n\u0131n Abd\u00fclgaffar oldu\u011funu sonradan \u00f6\u011frendi\u011fim otob\u00fcsteki beyefendi bir minib\u00fcs ile bize yakla\u015ft\u0131. ‘Nereye gitmek istiyorsun?’ diye sordu. Ben de ‘otel’ dedim. ‘Atla arabaya’ dedi el i\u015faretiyle. Ben de yan\u0131mdaki turistleri i\u015faret ettim. Onlar\u0131 da davet etti. Abd\u00fclgaffar bey bizi ortada avlusu olan etraf\u0131 odalarla \u00e7evrili \u00e7ok g\u00fczel bir otele g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Odalar\u0131m\u0131z se\u00e7ip \u00e7antalar\u0131m\u0131z\u0131 b\u0131rakt\u0131ktan sonra bize hamur i\u015fi, patates ve yumurta a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 g\u00fczel bir kahvalt\u0131 \u0131smarlad\u0131. Uzun yolculu\u011fum sonras\u0131 ilk defa i\u00e7ime sinen kallavi bir kahvalt\u0131 yapabiliyordum. O kahvalt\u0131n\u0131n tad\u0131n\u0131 maddi manevi hayat\u0131mda hep hissettim. Allah bana Pakistan’a ayak basmay\u0131 nasip etmi\u015f, ilk kahvalt\u0131mda da b\u00f6ylesi g\u00fczel nimetlerle m\u00fckafatland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n Yola \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce Edip abinin bana yazd\u0131\u011f\u0131 notlar aras\u0131nda, Irak’tan Saddam H\u00fcseyin’in zulm\u00fcnden ka\u00e7\u0131p Quetta’ya yerle\u015fen bir aliminin telefon numaras\u0131 da vard\u0131. Uzun y\u0131llar \u0130stanbul’da S\u00fcleymaniye K\u00fct\u00fcphanesi’nde \u00e7al\u0131\u015fan bu alimin T\u00fcrk\u00e7e bildi\u011fini de s\u00f6ylemi\u015fti. Abd\u00fclgaffar beyden ad\u0131 Selahaddin olan bu alime ula\u015fmak istedi\u011fimi s\u00f6yleyip, ev telefonunu g\u00f6sterdim. Otelin lobisinden Selahaddin beyin evini arad\u0131. Selahaddin beye T\u00fcrkiye’den gelen bir gencin kendisini bekledi\u011fini s\u00f6yledi. Selahaddin bey de 1 saat sonra otelde olaca\u011f\u0131n\u0131 iletmi\u015fti. Abd\u00fclgaffar bey kahvalt\u0131 sonras\u0131 i\u015flerini halletmek \u00fczere yan\u0131m\u0131zdan ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n Yakla\u015f\u0131k 1 saat sonra Irakl\u0131 alim Selahaddin bey y\u00fcz\u00fcnde tebess\u00fcmlerle \u00e7\u0131kageldi. Y\u0131llard\u0131r kavu\u015fmay\u0131 bekleyen iki dost misali kucakla\u015ft\u0131k ve uzun uzun konu\u015ftuk. Anlatt\u0131klar\u0131m\u0131 b\u00fcy\u00fck bir vakarla dinledi. Hem g\u00fcl\u00fcyor hem de h\u00fcz\u00fcnleniyordu. ‘Hadi haz\u0131rlan seninle Quetta’y\u0131 gezelim, senin i\u00e7in ilgin\u00e7 olacak’ dedi. Bu ilgin\u00e7 s\u00fcrpriz beni heyecanland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Hemen odama gidip du\u015fumu ald\u0131m ve elbiselerimi de\u011fi\u015ftirip geldim. Acaba d\u0131\u015farda neler bekliyordu beni? Otelin \u00f6n\u00fcnde bekleyen Selahaddin hocan\u0131n Toyota marka pikab\u0131na binip Quetta \u015fehrini dola\u015fmaya ba\u015flad\u0131k.. Selahaddin hoca, modern ve kadim mimari kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 olan bu \u015fehri gezdirirken bir yandan da \u015fehri anlat\u0131yordu: ‘Quetta \u015fehri Pakistan’\u0131n Belucistan eyaletinin ba\u015fkentidir. Quetta Pe\u015ftu dilinde ‘Kale’ anlam\u0131na gelmekteydi. \u015eehrin her taraf\u0131 heybetli da\u011flarla \u00e7evriliydi. Etraf\u0131n\u0131 bir halka gibi saran bu da\u011flardan dolay\u0131 ‘Kale’ yani ‘Quetta’ ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. Heybetli Quetta’lar\u0131 hayranl\u0131kla izliyor, daha fazla \u015fey \u00f6\u011frenmek ve t\u00fcm bu g\u00f6rd\u00fcklerimin b\u00fct\u00fcn ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla haf\u0131zamda yer etmesini istiyordum. Evet hayallerim ger\u00e7ekle\u015fiyordu ve hedefime do\u011fru ad\u0131m ad\u0131m ilerliyordum.<\/p>\n Selahaddin hoca ise anlatmaya devam ediyordu:<\/p>\n Burada ya\u015fayan halka ‘Belu\u00e7’ denilmekteymi\u015f. Belu\u00e7\u00e7a konu\u015fan bu insanlar Afgan halklar\u0131ndan olan Pe\u015ftunlara benzerlikleriyle \u00e7ok dikkat \u00e7ekmekteydiler.. Zaten Quetta \u015fehri de Afganistan’a \u00e7ok yak\u0131n oldu\u011fu gibi Pe\u015ftunlar\u0131n \u00e7o\u011funlukta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Afganistan’\u0131n Kandahar \u015fehrine \u00e7ok yak\u0131nd\u0131. Ahh Kandahar, hep nas\u0131l bir yer oldu\u011funu hayal etmi\u015ftim\u2026 Kandahar \u015fehri B\u00fcy\u00fck \u0130skender’in kurdu\u011fu bir \u015fehirdi. Ad\u0131n\u0131 da ondan almaktayd\u0131. B\u00fcy\u00fck \u0130skender’in kurdu\u011fu \u0130skenderun, \u0130skenderiye \u015fehirleri gibi\u2026 Kadim d\u00f6nemlerde ‘\u0130skandahar’ olarak isimlendirilen \u015fehir, as\u0131rlar sonra ‘is’in telefuzzdan d\u00fc\u015fmesiyle ‘Kandahar’ olarak kullan\u0131lmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Belu\u00e7lar, Pakistan, \u0130ran ve Afganistan’da ya\u015f\u0131maktayd\u0131lar. Arap \u00fclkelerinin \u00f6zellikle Umman, BAE, Suudi Arabistan, Katar vb. k\u00f6rfez \u00fclkelerinin ordular\u0131nda ciddi bir Belu\u00e7 n\u00fcfusu oldu\u011funu ve k\u00f6rfez \u00fclkelerinin ordular\u0131nda Belu\u00e7lar\u0131n \u00e7ok etkin olduklar\u0131n\u0131’ da yine Selahaddin hocadan bizzat dinleyerek \u00f6\u011freniyordum.<\/p>\n Bazen arabadan iniyor, sokakta y\u00fcr\u00fcyoruz hem de envai \u00e7e\u015fitlerde s\u0131kma meyve sular\u0131ndan i\u00e7erek \u015fehri tema\u015fa ediyorduk.. \u015eeker ve s\u00fct kara\u015f\u0131m\u0131 da olan bu meyve sular\u0131n\u0131 \u00e7ok sevmi\u015ftim. \u0130kindi namaz\u0131n\u0131 g\u00fczel bir camide eda ettikten sonra bir lokantaya gittik. Yemek sonras\u0131 Selahaddin hoca beni kald\u0131\u011f\u0131m otele b\u0131rak\u0131rken, sabah gelip beni alaca\u011f\u0131n\u0131 ve tren gar\u0131na b\u0131rakaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Kendisiyle vedala\u015f\u0131p ayr\u0131ld\u0131k. Otel ger\u00e7ekten \u00e7ok g\u00fczeldi. G\u00fcn\u00fcn tatl\u0131 yorgunlu\u011funu odamda ge\u00e7irirken g\u00fcn i\u00e7erisinde gezdi\u011fimiz yerleri g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcne getiriyor, Rabbime bu imkanlar\u0131 bana verdi\u011fi i\u00e7in hamdediyordum. Gece \u00e7ok derin ve rahat uyumu\u015ftum. Erkenden yola \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m i\u00e7in sabah namaz\u0131 sonras\u0131 uyumay\u0131p haz\u0131rl\u0131k yapt\u0131m. Valizlerimi haz\u0131rlad\u0131ktan sonra kahvalt\u0131m\u0131 yapt\u0131m.<\/p>\n Otel masraflar\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6demek i\u00e7in resepsiyona gitti\u011fimde benimle birlikte 4 turistin masraflar\u0131n\u0131n da Abd\u00fclgaffar bey taraf\u0131ndan \u00f6dendi\u011fini duyunca i\u00e7imde \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u0131\u015f\u0131k bir burukluk hissettim. Hem mutlu olmu\u015f hem de bu beyefendiye yeterli te\u015fekk\u00fcr edemedi\u011fimiz i\u00e7in \u00fcz\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcm.<\/p>\n TRENDE YEMEK M\u00dcCADELES\u0130<\/strong><\/p>\n Kahvalt\u0131 sonras\u0131 Selahaddin hoca gelip beni ald\u0131 ve tren gar\u0131na b\u0131rakt\u0131. Biletimi de o alm\u0131\u015ft\u0131. ‘Sana yatakl\u0131 vagon ald\u0131m. \u0130slamabad’a yolculu\u011fun \u00e7ok uzun olacak. Onun i\u00e7in s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ondan \u00fcst b\u00f6l\u00fcme ge\u00e7er uyursun’ dedi. Biletimi al\u0131p trene do\u011fru ge\u00e7erken Selahaddin hocayla vedala\u015f\u0131p kendisine \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ettim. ‘Vazifemiz evlat. \u0130lim talebelerine yard\u0131mc\u0131 olmak dinimizin bir emri’ dedi. Sonra Selahaddin hocadan ayr\u0131l\u0131p trene bindim. \u0130lim tahsil etmek i\u00e7in hay\u0131rl\u0131 niyetlerle \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m yolda Allah bana ne kadar da g\u00fczel insanlar\u0131 rehber tayin etmi\u015fti. Mutluluk ve minnet doluydum. Vagonumu bulup girdim. Valizlerimi yerlerine koydum ve beklemeye ba\u015flad\u0131m. Bir ara vagon i\u00e7inde biraz gezintiye \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131m. Trenin ara koridorlar\u0131nda neler yoktu ki, tavuklar, ke\u00e7iler vb.. \u0130lk ba\u015fta \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131m bu duruma fakat daha sonraki y\u0131llarda Hind alt k\u0131tas\u0131nda bu gibi durumlar\u0131n \u00e7ok normal oldu\u011funu \u00f6\u011frenecektim. Ne de olsa hayat\u0131m\u0131n ilk tren maces\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yordum, kimbilir daha neler g\u00f6recektim. Bir an arkamdan gelen g\u00fcr\u00fclt\u00fcyle ba\u015f\u0131m\u0131 \u00e7evirmi\u015ftim ki, O da nesi ? Aniden odama bir ailenin giriverdi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. Aile odam\u0131 tamamen doldurmu\u015ftu. Bir h\u0131\u015f\u0131mla ‘buras\u0131 benim yerim l\u00fctfen ba\u015fka bir odaya ge\u00e7in !’ desem de bir faidesi olmad\u0131. Zira cam\u0131n kenar\u0131nda kendime zor bela yer a\u00e7arak oturacak bir yer ayarlayabilmi\u015ftim. Biz tart\u0131\u015f\u0131rken tren \u00e7oktan dolmu\u015f ve hareket sireniyle ilerlemi\u015fti bile.. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu hafif gerginlik saatler ilerledik\u00e7e aileyle kayna\u015fmaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Yan\u0131ndaki yemeklerden bana da ikram ettiler. Fakat hen\u00fcz yemeklerine al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in kibarca reddetmek durumunda kald\u0131m. Ben de T\u00fcrkiye’den getirdi\u011fim bisk\u00fcvileri \u00e7\u0131kar\u0131p yemeye ba\u015flad\u0131m.. Aile \u00fcyelerinin k\u0131yafetleri dikkatimi \u00e7ekmi\u015fti. Burada kad\u0131nlar da erkekler gibi \u015falvar kamis giyiyordu. Kad\u0131nlar\u0131n giyimlerinin erkeklerden tek fark\u0131 elbiselerinin renkli olmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n Renkli elbiseler i\u00e7indeki kad\u0131n yemek yemeyi\u015fime \u00e7ok i\u00e7erlemi\u015fti belli ki; bu gence bir \u015feyler \u0131smarla dercesine ha bire e\u015fine bir tak\u0131m i\u015faretler yap\u0131yordu. Adam da kalk\u0131p \u00e7antalar\u0131nda ne t\u00fcr nevaleleri var ise hepsinden bana sunmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Hi\u00e7 birisini yemeye ikna olmam\u0131\u015ft\u0131m. Bu konudaki \u0131srarlar\u0131 hem onlar\u0131 hem de beni cidden \u00e7ok yormu\u015ftu. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u00e7imden gelmedi\u011fi halde ikramlar\u0131n\u0131 zorla yesem midem harap olur diye endi\u015feleniyordum. Yolculukta mide s\u0131hhati hakikaten \u00f6nemlidir. Olur da midenizi bozacak yiyecekler yerseniz yolculu\u011funuz felakete d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Sonunda onlar da bu yemek yedirme m\u00fccadelesinden vazge\u00e7mi\u015flerdi de ben de rahat bir nefes alabilmi\u015ftim.<\/p>\n Bir yandan da raylar\u0131n g\u0131c\u0131rt\u0131lar\u0131 aras\u0131nda sallana sallana yol al\u0131yor, bir yandan da d\u0131\u015far\u0131y\u0131 merakla izleyen g\u00f6zlerimi uyumaya ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum. Uzun ve zorlu bir yolculuk sonras\u0131 Pakistan’\u0131n ba\u015fkenti \u0130slamabad’a yak\u0131n Rawalpindi \u015fehrinde varm\u0131\u015ft\u0131k. Bu \u015fehir bana Amerikan kovboy filmlerindeki \u015fehirleri an\u0131msatm\u0131\u015ft\u0131. Bir taksi bulup beni \u0130slamabad’daki g\u00f6sterdi\u011fim adrese g\u00f6t\u00fcrmesini rica ettim. Yeni bir g\u00fcne merhaba dedi\u011fim bu \u015fehirde yepyeni maceralar beni bekliyordu. Y\u00fcz\u00fcmde belli etmemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m mahcup bir g\u00fcl\u00fcmseme, y\u00fcre\u011fimdeki heyecana e\u015flik etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu…<\/p>\n \u0130SLAMABAD BEN\u0130 KEND\u0130NE A\u015eIK ED\u0130YOR<\/strong><\/p>\n Rawalpindi’den ba\u015fkent \u0130slamabad’a yakla\u015f\u0131rken heyecan\u0131m gitgide art\u0131yor. Sonu bir camiye varan upuzun bir yoldan ge\u00e7iyoruz. Modern ve villa tarz\u0131 in\u015fa edilmi\u015f evlerin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu \u0130slamabad, hem do\u011fal g\u00fczelli\u011fi hem de ye\u015filli\u011fi ile dikkatimi celbediyor. \u015eehir p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l ayn\u0131 zamanda da \u00e7ok d\u00fczenli. Margala Tepeleri’nin eteklerine kurulan cami mimarisi dikkatimi \u00e7ekiyor. \u015eof\u00f6re 4 minareli bu b\u00fcy\u00fck modern camiinin ad\u0131n\u0131 soruyorum. O da ‘Faysal Camii’ diyor. \u015eehrin \u00e7ok uza\u011f\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnen cami, heybeti ve dizayn\u0131 ile \u015fehri adeta kendine do\u011fru \u00e7ekiyor. Daha sonra bu caminin T\u00fcrk mimar ve siyaset adam\u0131 Vedat Ali Dalokay taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011freniyorum. Bu beni ayr\u0131 mutlu ediyor. Asl\u0131nda caminin mimarisi \u00f6nce Ankara’da Kocatepe Camii yerine d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f fakat mimari tarz\u0131m\u0131za uymad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u0130slamabad’da yap\u0131lm\u0131\u015f. Finansman\u0131n\u0131 da zaten Suudlular kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131ndan camiye Suudlular\u0131n \u015fehid Kral\u0131 Faysal’\u0131n ad\u0131 verilmi\u015f.<\/p>\n O b\u00fcy\u00fck yoldan camiye do\u011fru yakla\u015farak etraf\u0131n\u0131 dola\u015fan taksi, bir orman\u0131n i\u00e7inde bulunan \u00f6\u011frenci kamp\u00fcs\u00fcne b\u0131rak\u0131yor beni. \u0130stedi\u011fin adrese geldik diyor. Valizlerimi al\u0131p indikten sonra taksiciye de paras\u0131n\u0131 \u00f6deyip g\u00f6nderiyorum. Kuveytliler taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Kuveyt Hostel ad\u0131 verilen \u00f6\u011frenci kamp\u00fcs\u00fcndeki kap\u0131da bekleyen g\u00fcvenlik g\u00f6revlisine elimdeki ka\u011f\u0131d\u0131 g\u00f6stererek, \u015fu T\u00fcrk \u00f6\u011frencilere geldim diyorum. Beni biraz bekletiyor. Bir s\u00fcre bekledikten sonra burada okuyan hem\u015fehrim Abdurrahman abi ve di\u011fer arkada\u015flar beni kar\u015f\u0131lamaya geliyorlar. Onlar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde \u00f6zlemle kucakla\u015f\u0131yoruz ve kamp\u00fcs\u00fcn i\u00e7indeki bir \u00e7imenlikte oturarak uzun uzun hasret gideriyoruz. Heyecanl\u0131 bir \u015fekilde onlara ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131 anlat\u0131yorum. Hem g\u00fcl\u00fcyorlar hem de e\u011fleniyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc karayolu ile gelenlerin hemen hepsi benimle ayn\u0131 yollardan ge\u00e7mi\u015f me\u011fer. Onlardan tek fark\u0131m\u0131n bu yolu tek ba\u015f\u0131ma gelmi\u015f olmam oldu\u011funu \u00f6\u011freniyorum. Onlar bu cesaretimi takdir edi\u015fleri beni ger\u00e7ekten onure ediyor.<\/p>\n Uzun s\u00fcren sohbet sonras\u0131 Abdurrahman a\u011fabey ile kalaca\u011f\u0131m odaya ge\u00e7tik. Buraya gelece\u011fimi haber ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Ama bir hafta s\u00fcren yolculu\u011fumun uzun s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti. Kamp\u00fcsteki odada iki yatak vard\u0131. Di\u011ferinde ba\u015fka bir \u00f6\u011frenci kal\u0131yordu fakat ben geldi\u011fim i\u00e7in Abdurrahman a\u011fabey’in talebi \u00fczerine birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne ba\u015fka bir odaya ge\u00e7mi\u015fti. B\u00f6ylece \u015fimdilik bo\u015f olan yatakta kalabilecektim. Ben valizlerimi yerle\u015ftirirken Abdurrahman a\u011fabey de \u00e7ay haz\u0131rl\u0131yordu. \u00c7ay\u0131m\u0131z yudumlarken hem memleketten hem de \u00fclkeden konu\u015ftuk. Nisan ay\u0131n\u0131n ortalar\u0131n varm\u0131\u015ft\u0131m Pakistan’a. E\u011fitim d\u00f6neminin bitimine neredeyse iki ay kalm\u0131\u015ft\u0131. Abdurrahman a\u011fabey \u0130slamabad’daki okula girebilmem i\u00e7in imtihan\u0131n \u015fart oldu\u011funu ve imtihan\u0131n da hem Arap\u00e7a hem de \u0130ngilizce yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan bahsetti. \u0130mtihanlara \u00fc\u00e7 ay vard\u0131 bunun i\u00e7in iyi haz\u0131rl\u0131k yapmam\u0131 \u00f6nerdi. Aksi taktirde bir y\u0131l beklemek zorunda kalacakt\u0131m. Birka\u00e7 g\u00fcn sonra Pakistan’\u0131n Lahor \u015fehrine ge\u00e7ip orada bir akademide \u0130ngilizce ve Arap\u00e7a \u00f6\u011frenmemi \u00f6nerdi. Ben de \u00f6nerilerini dikkate alarak, bir ka\u00e7 g\u00fcn \u0130slamabad’daki hem T\u00fcrk \u00f6\u011frencilerle tan\u0131\u015ft\u0131m hem de \u0130slamabad’\u0131 gezdikten sonra otob\u00fcsle Lahor’a do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131m.<\/p>\n KUREY\u015e\u0130 \u0130LE YILLAR SONRA BULU\u015eMA<\/strong><\/p>\n Gece yar\u0131s\u0131 \u0130slamabad’da bindi\u011fim otob\u00fcs beni sabah g\u00fcn a\u011far\u0131rken Lahor’daki otogara b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Otogarda beni \u015eener ve Talha karde\u015flerim \u00f6yle s\u0131cak kar\u015f\u0131lam\u0131\u015flard\u0131 ki sanki onlar\u0131 y\u0131llard\u0131r tan\u0131yor gibi hissetmi\u015ftim. Gurbetin en g\u00fczel taraflar\u0131ndan biri de sizi b\u00f6ylesi s\u0131cak bir \u015fekilde sar\u0131p sarmalayan, dostcanl\u0131s\u0131 insanlara denk gelmekti. Bir kez daha yolumu bu g\u00fczel insanlarla kesi\u015ftiren rabbime hamdettim. Tan\u0131\u015fma fasl\u0131ndan sonra valizlerimi al\u0131p, Pakistan’da ula\u015f\u0131mda \u00e7ok yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan ‘rak\u015fa’ ad\u0131 verilen \u00fc\u00e7tekerlekli motosiklete bindik. \u0130lk kez bindi\u011fim Rak\u015fa hakikaten \u00e7ok ne\u015feli bir ara\u00e7t\u0131. Her soka\u011fa girebilen ara\u00e7 bazen anayoldan \u00e7\u0131k\u0131p \u00e7ukurlu yollarda bizi sallaya sallaya yol al\u0131yordu. Milyonlarca insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu \u015fehirde baharat kokular\u0131 aras\u0131nda Pakistan Cemaati \u0130slami merkezine \u00e7ok yak\u0131n bir mesafede bulunan ‘Mevdudi Enstit\u00fcs\u00fc’ne vard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda valizlerimizi al\u0131p Rak\u015fa’dan indik. G\u00fcvenlik g\u00f6revlisi \u015eener ve Talha’y\u0131 tan\u0131y\u0131p bizi i\u00e7eri ald\u0131. Talha ve \u015eener’in beraber kald\u0131\u011f\u0131 odada bir ki\u015filik yer vard\u0131 ve onu bana ay\u0131rd\u0131lar. Ben de e\u015fyalar\u0131m\u0131 d\u00fczenleyip daha sonra ilk kez tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m bu iki can dostla uzun uzun sohbet etmeye koyulurken, enstit\u00fcdeki di\u011fer arkada\u015falar da (At\u0131f, Alaaddin, Kadir, Yakup ve hat\u0131rlayamad\u0131\u011f\u0131m di\u011fer dostlar\u0131n) gelmesiyle odam\u0131zda bir \u015fenlik havas\u0131 olu\u015fmu\u015ftu. Hepsiyle tan\u0131\u015f\u0131p b\u00fct\u00fcn arkada\u015flarla halen devam ettirdi\u011fimiz \u00e7ok iyi dostluklar kurduk.<\/p>\n B\u00fct\u00fcn arkada\u015flar Pakistan’\u0131n \u00fcnl\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden Mevlana Ebu’l Ala Mevdudi’nin ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan enstit\u00fcye girmemin \u015fimdilik zor oldu\u011funda hemfikirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc e\u011fitim d\u00f6neminin sonunda gelmi\u015ftim ve bunu ba\u015farmam\u0131n olduk\u00e7a zor olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyorlard\u0131. Bir de enstit\u00fct\u00fcye ya refaransla ya da imtihan ile girilebiliyordu. T\u00fcrk \u00f6\u011frencilerden benden birka\u00e7 ya\u015f b\u00fcy\u00fck olan At\u0131f \u00d6zbey, ertesi g\u00fcn beni okul y\u00f6netimi ile tan\u0131\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 belki onlar\u0131n beni kabul edece\u011fini ifade etti. \u0130\u00e7imi kocaman bir umut kaplam\u0131\u015ft\u0131 ama yine de endi\u015feliydim. O gece sabaha kadar okula kabul edilip edilemeyece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm durdum. Sabah At\u0131f a\u011fabey ile \u00f6nce okul y\u00f6netimine gittik onlar zaman\u0131n ge\u00e7mi\u015f oldu\u011funu enstit\u00fcye kabul edilemeyece\u011fimi s\u00f6yledi. Oradan \u00fcz\u00fclerek \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131m. At\u0131f a\u011fabey, ‘Gel Cemaati \u0130slami’nin merkezi olan Mansura’ya gidelim. Orada T\u00fcrk\u00e7e bilen \u00fcnl\u00fc bir isim var belki o yard\u0131mc\u0131 olur’ dedi. B\u00f6ylece Mansura’ya gittik. Y\u00f6neticilerin bulundu\u011fu binaya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bahsedilen beyefendinin odas\u0131n\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131p i\u00e7eri girdik. Korkuyla kar\u0131\u015f\u0131k ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m heyecan\u0131m\u0131 bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordum. Buraya kadar gelmi\u015ftim, Allah elbette bir kap\u0131 a\u00e7acakt\u0131, buna inanc\u0131m sonsuzdu.<\/p>\n Oradaki herkes At\u0131f beyi yak\u0131ndan tan\u0131yordu. At\u0131f a\u011fabey hal hat\u0131r fasl\u0131ndan sonra T\u00fcrk\u00e7eyi \u00e7ok iyi bilen zata durumumu arz etti. Beyefendi bana d\u00f6nerek ad\u0131m\u0131 sordu. Mahcup ama umut dolu g\u00f6zlerle ‘Turan’ dedim. Masas\u0131ndaki ismi g\u00f6z\u00fcme ili\u015fti. Kurey\u015fi yaz\u0131yordu. Bu isim bana ne kadar da tan\u0131d\u0131k gelmi\u015fti.. Acaba ger\u00e7ekten bu o akl\u0131ma gelen ihtimal olabilir miydi? Bu ki\u015finin orta sonda yazd\u0131\u011f\u0131m mektuba cevap veren Kurey\u015fi olma ihtimali beynimde \u015fim\u015fek gibi \u00e7ak\u0131yordu. Ya \u00f6yleyse? Bu ne kadar g\u00fczel bir tevafuk ne kadar g\u00fczel bir l\u00fctuf olurdu. Daha fazla dayamay\u0131p heyecanla kendisine sordum: ‘ben ge\u00e7mi\u015fte bir mektup yaz\u0131p g\u00f6ndermi\u015ftim. Bana Kurey\u015fi ad\u0131nda biri cevap vermi\u015fti o siz olabilir misiniz? Dedim. Kurey\u015fi bey dikkatlice s\u00fczerek bakt\u0131, sonra \u00e7ekmecesini a\u00e7t\u0131 ve bana bir mektup g\u00f6sterdi. G\u00fcl\u00fcmseyerek ‘Bu mu?’ dedi. Mektubu ald\u0131m bakt\u0131m. ‘Evet’ ger\u00e7ekten bu muhte\u015fem bir tevafuktu. Bu mektup benim y\u0131llar \u00f6nce g\u00f6nderdi\u011fim mektubun ta kendisiydi. Kurey\u015fi bey tebess\u00fcm ediyordu. Beni ise hem heyecan hem de mutluluktan ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f durumdayd\u0131m.Kalbim yerinden f\u0131rlayacak gibiydi ve bacaklar\u0131m titriyordu. Kurey\u015fi bey; ‘bu mektup hat\u0131r\u0131na seni enstit\u00fcye al\u0131yorum. Gidin m\u00fcd\u00fcrle beyle konu\u015fun o size uygun bir s\u0131n\u0131f ayarlayacakt\u0131r’ dedi.<\/p>\n O s\u0131rada okunan ezanla birlikte Kurey\u015fi bey,’haydi gelin birlikte namaza gidelim’ dedi. Mansura olarak adland\u0131r\u0131lan sitenin i\u00e7indeki camiye giderek \u00f6\u011flen namaz\u0131m\u0131z\u0131 eda ettik. Secdeden ba\u015f\u0131m\u0131 hi\u00e7 kald\u0131rmak istemedim, \u015f\u00fckr\u00fcm\u00fc daha fazla nas\u0131l dile getirebilirdim. Bu elhamdulillah ne kadar g\u00fczel bir nimetti.<\/p>\n \u00c7\u0131k\u0131\u015fta Kurey\u015fi bey isimlerini \u00fcstad Mevdudi’nin T\u00fcrk\u00e7e’ye terc\u00fcme edilen kitaplar\u0131ndan bildi\u011fim bir\u00e7ok isimle bizi tan\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. Onlara Mevdudi’yi ve kitaplar\u0131n\u0131 anlatt\u0131m. Mevdudi hakk\u0131nda bu kadar bilgi sahibi olmama \u00e7ok sevinmi\u015f ve \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015flard\u0131. Hatta onlara \u00fcstad Mevdudi’nin yar\u0131m b\u0131rakm\u0131\u015f oldu\u011fu Siyeri ba\u015fta olmak \u00fczere \u00fc\u00e7 kitab\u0131n\u0131 onun y\u00f6ntemiyle tamamlayabilece\u011fimden bahsettim. Sonra onlara Mevdudi’nin kitaplar\u0131nda bunu nas\u0131l haz\u0131rlayaca\u011f\u0131m\u0131 detayland\u0131rd\u0131m. Bu onlar\u0131 \u00e7ok etkiledi ve ger\u00e7ekten \u00e7ok mutlu olmu\u015flard\u0131.<\/p>\n Daha sonra At\u0131f a\u011fabey ile enstit\u00fcye gittik okul m\u00fcd\u00fcr\u00fc ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck. Kurey\u015fi beyin kendisine haberi verdi\u011fini s\u00f6yledi ve ba\u015flayaca\u011f\u0131m s\u0131n\u0131f\u0131n bilgisini verdi.<\/p>\n Sonunda iste\u011fime kavu\u015fmu\u015ftum ve o kadar mutluydum ki.. Nas\u0131l atlatsamd\u0131, kelimeler yeter miydi ? Buraya kadar pes etmeyerek m\u00fccadele etmemin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda art\u0131k dil e\u011fitimine ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. S\u0131n\u0131ftaki herkes haz\u0131rl\u0131k s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n son aylar\u0131nda oldu\u011fu i\u00e7in \u0130ngilizce ve Arap\u00e7a biliyordu. Ben ise hemen hemen bir ka\u00e7 kelime d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey bilmiyordum. M\u0131s\u0131rl\u0131 olan Arap\u00e7a hocam\u0131z\u0131n, s\u0131n\u0131ftaki arkada\u015flar ile beni tan\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131 bamba\u015fka bir olaya sahne oldu. S\u0131n\u0131ftaki Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 gen\u00e7ler kendilerini Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 olarak ifade edince, s\u0131n\u0131ftaki \u00c7inli \u00f6\u011frenciler hararetlenmi\u015f, \u00c7ince bir \u015feyler s\u00f6yleyip T\u00fcrkistanl\u0131 \u00f6\u011frencilere parmak sallamaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. S\u0131n\u0131ftaki Arap\u00e7a bilen T\u00fcrk arkada\u015fa merakla ne oldu\u011funu sordum. O da \u00c7inlilerin Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 \u00f6\u011frencilere k\u0131zd\u0131klar\u0131n\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00c7inlilerin ‘\u015eincan’ olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgeye Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 gen\u00e7ler ‘Do\u011fu T\u00fcrkistan’ diyorlard\u0131. Peki, ‘\u00c7inliler neden parmak sall\u0131yor’ diye sordum. Me\u011fer \u015eincan yerine Do\u011fu T\u00fcrkistan ifadesini kullan\u0131lmas\u0131ndan \u00e7ok rahats\u0131z olduklar\u0131 i\u00e7in \u00c7in h\u00fck\u00fcmetine Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 \u00f6\u011frencileri \u015fikayet etmekle tehdit ediyorlarm\u0131\u015f. Hala sallanan parmaklar\u0131n devam etti\u011fini g\u00f6r\u00fcnce kendimi nas\u0131l oldu da \u00c7inli \u00f6\u011frencilerin i\u00e7inde buldu\u011fumu ger\u00e7ekten bilemiyorum. \u015eaka desem de\u011fildi, aniden kendimi 5-6 ki\u015filik grup olan \u00c7inli gen\u00e7leri tartaklarken buluvermi\u015ftim. S\u0131n\u0131ftaki \u00f6\u011frenciler ve hoca bizleri zor ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Ders sonras\u0131 yurda d\u00f6nd\u00fck. Tabii yurttaki herkes kavgay\u0131 duymu\u015ftu. B\u00f6ylece k\u0131sa s\u00fcrede herkes bizi tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131. S\u0131n\u0131ftaki Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 \u00f6\u011frencilerle \u00e7ok iyi dost olmu\u015ftuk. \u00c7inli \u00f6\u011frencilerle bir s\u00fcre k\u00fcs kalsak da bir m\u00fcddet sonra onlarla da dost olduk. Onlara yapt\u0131klar\u0131n\u0131n hata oldu\u011funu s\u00f6yledim. Onlar da \u00c7in devletinin kendilerini buna zorlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade ettiler. D\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n toplumun \u00fcst katmanlar\u0131nda in\u015fa edilip, alt katmanlara nas\u0131l n\u00fcfuz etti\u011fini ve sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n ne kadar ac\u0131 olabilece\u011fini s\u0131n\u0131fta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m m\u00fccadele sayesinde bizzat m\u00fc\u015fahede etmi\u015ftim.<\/p>\n RENK C\u00dcMB\u00dc\u015e\u00dc \u015eEHR\u0130: LAHOR<\/strong><\/p>\n Pakistan’\u0131n Pencap eyaletinin ba\u015fkenti olan Lahor \u015fehrini de \u0130slamabad gibi \u00e7ok sevmi\u015ftim. \u0130slamabad sessiz ve sakin bir \u015fehirdi. Pakistan’\u0131n 200 milyon n\u00fcfusu vard\u0131 ama ba\u015fkentin n\u00fcfusu 300 bindi. Lahor’un n\u00fcfusuysa 10 milyon civar\u0131nda idi. Lahor, \u00fclkenin yay\u0131nc\u0131l\u0131k, medya, moda, teknoloji ve sporun \u00f6nde gelen \u015fehirlerindendi. Bad\u015fahi Camii, Minar-e Pakistan, Lahor Kalesi, B\u00fcy\u00fck Hayvanat Bah\u00e7esi, Fakir Khana M\u00fczesi ve \u015ealimar Bah\u00e7esi ile \u00fclkenin en popular turistik mekanlar\u0131 buradayd\u0131 ve turistleri \u00e7eken g\u00f6zde bir kentti Lahor. Ayn\u0131 zamanda bir k\u00fclt\u00fcr \u015fehriydi. \u00c7ok temiz yerleri oldu\u011fu gibi \u00e7ok kirli b\u00f6lgeleri de vard\u0131. Ama asil \u015fehirdi ve ba\u015ftan ba\u015fa tarih kokuyordu her yeri. Baharat kokular\u0131 aras\u0131nda pazarlar\u0131n\u0131 ad\u0131mlamak, sahaflar\u0131nda kitap bakmak, rengarenk kuma\u015flar\u0131n\u0131 incelemek en b\u00fcy\u00fck zevklerimdem olmu\u015ftu. Her hafta me\u015fhur pazar\u0131 Anarkali \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131na u\u011frar sabahtan ak\u015fama kadar arkada\u015flarla orada vakit ge\u00e7irirdik. Lahor sokak sat\u0131c\u0131lar\u0131 ile de me\u015fhurdu. Al\u0131\u015famam dedi\u011fim yemeklerinin hemen hemen hepsine Lahor’da al\u0131\u015f\u0131vermi\u015ftim. ‘Dut patti’ olarak adland\u0131rd\u0131klar\u0131 s\u00fctl\u00fc \u00e7aylar\u0131n\u0131 i\u00e7ebiliyor, ‘\u00c7annah’ ad\u0131n\u0131 verdikleri nohut yeme\u011fini, ‘Samosa’ denilen muska b\u00f6re\u011fini, ‘Paratha’ ad\u0131n\u0131 verdikleri yufka tarz\u0131 ekmeklerini, ‘Tikka’ denilen tavuk \u015fi\u015flerini, ‘Karahi’ adl\u0131 sulu yemeklerini ve ‘anda timati’ ad\u0131n\u0131 verdikleri menemen tarz\u0131 yemeklerinin \u00e7o\u011funu art\u0131k yiyebiliyordum. Bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc yerinde tan\u0131man\u0131n lezzetine varm\u0131\u015ft\u0131m bir kere. Ac\u0131ysa ac\u0131 olmal\u0131, baharatl\u0131ysa bol baharatl\u0131s\u0131ndan ortaya kar\u0131\u015f\u0131k tatmal\u0131yd\u0131m b\u00fct\u00fcn lezzetleri.. Midem mi? Elbet midem de al\u0131\u015facakt\u0131 yava\u015f yava\u015f, gurbete al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi\u2026 \u00d6yle de oldu. \u015eimdilerde nerede bir Pakistan restaurant\u0131 g\u00f6rsem dayanamay\u0131p i\u00e7inde buluyorum kendimi, gen\u00e7lik g\u00fcnlerimi yad edercesine.. Taptaze baharat kokular\u0131 aras\u0131nda kayboldu\u011fum g\u00fcnler nerede? Gurbetin be\u015fi\u011finde tertemiz \u00e7\u0131kars\u0131z dostluklar\u0131n in\u015fa edildi\u011fi g\u00fcnler hep i\u00e7imde, benimle\u2026<\/p>\n Lahor’da Bad\u015fahi Camii’nin yan\u0131nda bulunan Pakistan’\u0131n milli \u015fairi Alleme Muhammed \u0130kbal’in mezar\u0131n\u0131 da ziyaret etme imkan\u0131 bulmu\u015f ona dualar okumu\u015ftum. \u015eiirleriyle bana \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n sevgisini a\u015f\u0131layan b\u00fcy\u00fck bir \u015fairdi \u0130kbal. Daha sonra dini d\u00fc\u015f\u00fcncemin olu\u015fumunda b\u00fcy\u00fck izleri olan Ebu’l Ala Mevdudi’nin kabrini ziyaret etmi\u015ftim. Kabri evinin bah\u00e7esinde idi. Evinin yan\u0131nda bulunan k\u00fct\u00fcphanesini ziyaret ederek, Arap\u00e7a, \u0130ngilizce, Fars\u00e7a ve Urduca okudu\u011fu t\u00fcm kitaplar\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u015ferhlerini de okumaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Rabbim bu iki b\u00fcy\u00fck adama da sonsuz merhamet etsin. Her \u015fey istemekle ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Emek, m\u00fccadele ve nasiple harmanlan\u0131nca ortaya hayat boyu tad\u0131n\u0131 unutamayaca\u011f\u0131m ve herkese gen\u00e7 ya\u015fta mutlaka tecr\u00fcbe etmesini tavsiye etti\u011fim bir ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131klar silsilesi \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n HAL\u0130DE ED\u0130P ADIVAR LAHOR’DA<\/strong><\/p>\n Lahor’a giderek al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Her alandaki renklili\u011fi ile bana Hind alt k\u0131tas\u0131n\u0131 sevdirmi\u015fti. Hindu, Budist bir\u00e7ok dinden ve mezhepten insanla tan\u0131\u015fma imkan\u0131m olmu\u015ftu. Alt k\u0131tadaki giyim ku\u015fam, ya\u015fam tarz\u0131 ilk ba\u015fta bana farkl\u0131 gelse de bu mozai\u011fi olu\u015fturan farkl\u0131 insanlarla ya\u015famay\u0131 \u00f6\u011frenmi\u015ftim. \u00d6zellikle, bu insanlarla tart\u0131\u015f\u0131rken g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc dayatmamay\u0131, ya\u015famlar\u0131na kar\u0131\u015fmamay\u0131 ve giyim ku\u015famlar\u0131n\u0131 ele\u015ftirmemeye \u00f6zen g\u00f6stermekteydim. M\u00fcnazaraya yenmek i\u00e7in de\u011fil, bilmek ve tan\u0131mak i\u00e7in gidiyordum. Ondand\u0131r ki bu renk c\u00fcmb\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn oldu\u011fu diyarda, kahir ekseriyete laik, solcu, dindar ve dinsiz insanlar birbirini anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r genelde. Bunun sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnme zemini haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 farketmi\u015ftim. B\u00f6ylece heybemde, bu co\u011frafyadan bizzat ya\u015fayarak \u00f6\u011frendi\u011fim ve kendimi geli\u015ftirdi\u011fim g\u00fczel hasletler biriktirebilmi\u015ftim. D\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131nca sert ve ha\u015fin g\u00f6r\u00fcnen bu insanlar\u0131n asl\u0131nda ne kadar naif ve al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fc olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde ise \u00f6ryarg\u0131lar\u0131n insanlar\u0131 nas\u0131l da zincirledi\u011fini anlam\u0131\u015ft\u0131m. Bu co\u011frafyadaki insanlar\u0131n, T\u00fcrkiye ve Osmanl\u0131 sevgileri ise o kadar b\u00fcy\u00fck ve bamba\u015fka bir g\u00fczellikte ki; bizzat gidilip g\u00f6r\u00fclesi ve i\u00e7ine \u00e7ekilesi duygulardand\u0131..<\/p>\n G\u00fcnlerden bir g\u00fcn enstit\u00fcde beraber okudu\u011fumuz Pakistanl\u0131 Altaf, dedesinin kendisini ak\u015fam yeme\u011fine davet etti\u011fini s\u00f6yledi ve benim de gelmemi teklif etti. Daveti kabul ettim ve bir g\u00fcn sonra dedesinin evine gittik. Altaf’\u0131n babas\u0131 ve annesi akademisyendi. Dedeleri ise eski bir b\u00fcrokratt\u0131. T\u00fcrki cumhuriyetlerde \u00e7ok bulundu\u011fu i\u00e7in T\u00fcrk\u00e7e’yi daha \u00e7ok Azeri leh\u00e7esi ile konu\u015fuyordu. Bah\u00e7eli g\u00fczel m\u00fcstakil bir villalar\u0131 vard\u0131. Pakistan’da durumu orta halli bile olsa hemen hemen her ailenin hizmet\u00e7ileri vard\u0131. G\u00fczel ev yemekleri yedikten sonra dedesi bana kendilerinin de aslen T\u00fcrk oldu\u011funu s\u00f6yledi. Sonra uzun uzun T\u00fcrklerin alt k\u0131tadaki ihti\u015faml\u0131 tarihini anlatt\u0131. Kendimi bir anda Ortaokul ve Lise’de bize tarih \u00f6\u011fretmenli\u011fi yapm\u0131\u015f olan Bahattin B\u00f6l\u00fcm hocam\u0131n \u00f6n\u00fcnde gibi hissetmi\u015ftim. Siyasi g\u00f6r\u00fc\u015f olarak MHP’li olan Bahattin hocam, co\u015fkulu tarih anlat\u0131m\u0131yla bize o ya\u015flarda tarihi sevdirmi\u015fti. Altaf’\u0131n dedesini dinlerken g\u00f6z\u00fcme duvarda as\u0131l\u0131 duran ve b\u00fcy\u00fck bir kitleye hitap eden bir kad\u0131n tak\u0131ld\u0131. ‘Bu kim?’ dedim. Dedesi ‘git bak’ dedi. Kad\u0131n \u00e7ar\u015fafl\u0131yd\u0131 kim oldu\u011funu \u00e7\u0131karamad\u0131m. ‘O senin ninen’ dedi Altaf’\u0131n dedesi. \u015ea\u015f\u0131rd\u0131m bir anda ‘Ninem ne zaman buraya gelmi\u015f?’ diye espiri yapt\u0131m. G\u00fcld\u00fc ve sonra Halide Edip Ad\u0131var dedi. Halide Edip 1935 y\u0131l\u0131nda buraya geldi\u011finde Lahor’da milyonlara hitap etmi\u015f. Bana Halide’nin ‘T\u00fcrkiye’de \u015eark-Garp ve Amerikan Tesirleri’ kitab\u0131n\u0131 okuyup okumad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu. Bu kitab\u0131 bilmiyorum ama ‘Sinekli Bakkal’ ve ‘T\u00fcrk’\u00fcn Ate\u015fle \u0130mtihan\u0131’ adl\u0131 romanlar\u0131n\u0131 okudu\u011fumu s\u00f6yledim. B\u00f6ylece Halide Edip Ad\u0131var’\u0131 ger\u00e7ek anlam\u0131yla burada tan\u0131m\u0131\u015f oldum. Halide Edip’in ‘T\u00fcrkiye’de \u015eark-Garp’ ve ‘Hindistan’a Dair’ isimli kitaplar\u0131 ise y\u0131llar sonra Can yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan T\u00fcrk\u00e7e’ye kazand\u0131r\u0131lacakt\u0131. O g\u00fcnden sonra T\u00fcrkiye’ye d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcmde y\u0131llar sonra Halide’nin b\u00fct\u00fcn kitaplar\u0131n\u0131 okumak nasip olmu\u015f ve kitaplar\u0131n\u0131 sevdi\u011fim bir\u00e7ok ki\u015fiye hediye etmi\u015ftim. Uzun uzun sohbet sonras\u0131 Altaflar\u0131n evinden ayr\u0131l\u0131rken dedesi bana Halil Halid adl\u0131 bir yazar\u0131n ‘The Crescent Versus The Cross’ kitab\u0131n\u0131 hediye etmi\u015fti. \u0130ngilizceyi geli\u015ftirip kitab\u0131 okumaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131mda \u015fok olmu\u015ftum. Pakistanl\u0131 sand\u0131\u011f\u0131m Halil Halid oysa Pakistanl\u0131 de\u011fil T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 idi, hem de Osmanl\u0131 Saray\u0131ndan biri. Halil Halid’in kitab\u0131 T\u00fcrk\u00e7e’ye T\u00fcrkiye Diyanet Vakf\u0131 Yay\u0131nlar\u0131’ndan ‘Hilal ve Ha\u00e7 \u00c7eki\u015fmesi’ ad\u0131yla terc\u00fcme edilmi\u015fti. Daha sonraki y\u0131llarda Halid’in di\u011fer kitaplar\u0131n\u0131n da T\u00fcrk\u00e7e’ye kazand\u0131r\u0131lmas\u0131nda rol alacakt\u0131m. O g\u00fczel geceden sonra bir \u00e7ok bilgi ile donanm\u0131\u015f ve mutlu bir \u015fekilde yurda d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcm.<\/p>\n Yine bir g\u00fcn T\u00fcrkiye’den Hind alt k\u0131tas\u0131ndaki Kur’an-\u0131 Kerim tefsirleri \u00fczerine doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yapan Abd\u00fclhamit Bir\u0131\u015f\u0131k bey geldi. Lahor’da Cemaati \u0130slami’nin merkezi olan Mansura’n\u0131n misafirhanesinde kal\u0131yordu. Arkada\u015flarla gidip kendisiyle tan\u0131\u015ft\u0131k. Bir ara bana o ak\u015fam \u00fczeri Pakistanl\u0131 \u00fcnl\u00fc alim Emin Ahsan \u0130slahi’yi ziyaret edece\u011fini s\u00f6yledi. Ben de izin verirseniz size kat\u0131lmak istiyorum dedim. B\u00f6ylece ak\u015fam \u00fczeri Lahor’da bulunan \u0130slahi’yi evinde ziyaret ettik. 1904-1997 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f olan \u0130slahi’yi yine Cemaati \u0130slami’nin tarihi okurken Lise d\u00f6nemlerimde denk gelmi\u015ftim. Tedebb\u00fcr-i Kur’an tefsirinin yazar\u0131 Islahi ile bir ka\u00e7 saat vakit ge\u00e7irdik. \u00c7ok \u00f6zel ve unutulmaz g\u00fczel bir g\u00f6r\u00fc\u015fme olmu\u015ftu benim i\u00e7in. Abd\u00fclhamit bey de Islahi’den kitaplar\u0131n\u0131n terc\u00fcme hakk\u0131n\u0131 alm\u0131\u015ft\u0131. Ama maalesef \u00fcstad\u0131m halen bunlar\u0131 T\u00fcrk\u00e7e’ye terc\u00fcme etmedi. Umar\u0131m k\u0131sa s\u00fcrede tefsirinin terc\u00fcmesini T\u00fcrk\u00e7e’ye kazand\u0131r\u0131r. Tefsirler \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z uzun g\u00f6r\u00fc\u015fmeden sonra oradan ayr\u0131ld\u0131k. Islahi’nin yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu g\u00f6r\u00fc\u015fmeden iki y\u0131l sonra hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini \u00f6\u011frendim. Rabbim kendisine gani gani rahmet eylesin.<\/p>\n \u0130SLAMABAD’A D\u00d6N\u00dc\u015e<\/strong><\/p>\n Lahor’da dolu dolu ge\u00e7en \u00fc\u00e7 aydan sonra \u0130slamabad’daki Uluslararas\u0131 \u0130slam \u00dcniversitesi imtihanlar\u0131na girmek i\u00e7in \u0130slamabad’a d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcm. \u0130mtihanlara bir hafta kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n \u0130slam Konferans\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc (\u0130K\u00d6) taraf\u0131ndan kurulmas\u0131 hedeflenen \u00fc\u00e7 \u00fcniversitenin biri \u00f6ncelikle T\u00fcrkiye’de kurulmak istendi\u011fini \u00f6\u011freniyordum. Hatta bunun i\u00e7in yer bile tahsis edilmi\u015f. Ancak d\u00f6nemin Cumhurba\u015fkan\u0131 Kenan Evren o zaman bunun T\u00fcrkiye yerine ba\u015fka bir \u00fclkede kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6nermi\u015f. Daha sonra Pakistan Devlet Ba\u015fkan\u0131 Ziya \u00dcl Hak Pakistan’da kurulmas\u0131n\u0131 kabul etmi\u015f. \u00dcniversitenin ders m\u00fcfredat\u0131n\u0131 Filistin as\u0131ll\u0131 \u00fcnl\u00fc M\u00fcsl\u00fcman d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr \u0130smail Raji el-Faruki ve ekibi \u00fcstlenmi\u015f. ‘Bilginin \u0130slamile\u015ftirilmesi’ fikrinin de mimar\u0131 olan Faruki, \u00e7ok iyi bir m\u00fcfredat olu\u015fturmu\u015f. B\u00fct\u00fcn \u0130slami ilimlerin Arap\u00e7a \u00f6\u011fretildi\u011fi ve Sosyoloji, Felsefe, Psikoloji gibi sosyal bilimlerin de \u0130ngilizce \u00f6\u011fretildi\u011fi bir model olu\u015fturmu\u015f. \u00dcniversite 6 y\u0131ll\u0131k olarak, 2 y\u0131l \u0130ngilizce ve Arap\u00e7a dil e\u011fitimi 4 y\u0131l da derslerin okutulmas\u0131 \u015feklinde tasarlanm\u0131\u015f. \u0130steyen \u00f6\u011frenciler yaz d\u00f6neminde ilave dersler alarak bu s\u00fcreyi 5 y\u0131la da d\u00fc\u015f\u00fcrebilmektedir. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n en \u00fcnl\u00fc isimlerinin ders verdi\u011fi bu \u00fcniversitede 135 \u00fclkeden gelen \u00f6\u011frencilere halen e\u011fitim imkan\u0131 sunulmaktad\u0131r.<\/p>\n Her y\u0131l y\u00fczlerce ki\u015fiyi imtihanla alan \u00fcniversite benim gitti\u011fim y\u0131l ise al\u0131m say\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc. T\u00fcrkiye’ye ayr\u0131lan kontenjan 20’ye yak\u0131n iken o y\u0131l 3 ile s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye’den o y\u0131l imtihanlara girecek \u00f6\u011frenci say\u0131s\u0131 30’u buluyordu. Hemen hemen o \u00f6\u011frencilerin \u00e7o\u011fu benden bir y\u0131l \u00f6nce oraya gelmi\u015fti. Hepsinin \u0130ngilizce ve Arap\u00e7as\u0131 benden iyiydi. Bense \u00fc\u00e7 ayl\u0131k \u0130ngilizce ve Arap\u00e7am ile imtihana girecektim. \u0130mtihan g\u00fcn\u00fc geldi\u011finde b\u00fcy\u00fck bir heyecan ile imtihana girdim. \u00c7\u0131kt\u0131\u011f\u0131mda dostlarla imtihan \u00fczerine sohbet ettik. \u0130yi puan alaca\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum ama benden dilleri daha iyi olan arkada\u015flar ve al\u0131nacak 3 ki\u015fi beni i\u00e7ten i\u00e7e \u00fcz\u00fcyordu. Acaba 30 ki\u015fi aras\u0131ndan ilk \u00fc\u00e7e girebilir miydim? \u0130mtihanlar\u0131n a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 sabah arkada\u015flarla okula do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131k. \u0130ngilizcesi ve Arap\u00e7as\u0131 \u00e7ok iyi olan arkada\u015flar bizden \u00f6nce gitmi\u015f fakat \u00fczg\u00fcn bir \u015fekilde geri d\u00f6n\u00fcyorlard\u0131. Yolda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu arkada\u015flar s\u0131nav\u0131 kazanamad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyince dizlerimin ba\u011f\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc, i\u00e7ime bir kor d\u00fc\u015ft\u00fc. Onlar kazanmad\u0131ysa benim kazanmam nam\u00fcmk\u00fcn idi. ‘International’ olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z genelde \u00f6\u011frencilerin tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sokak lokantas\u0131nda arkada\u015flarla biraraya geldik. S\u00fctl\u00fc \u00e7aylar\u0131m\u0131z\u0131 yudumlarken ve bundan sonra ne yapaca\u011f\u0131m\u0131z \u00fczerine \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde hem sohbet hem isti\u015fare etmeye ba\u015flad\u0131k. Hayatta her \u015fey olabilirdi. \u00dcz\u00fcnt\u00fcler de sevin\u00e7ler gibi kal\u0131c\u0131 olmayacakt\u0131. \u00d6nemli olan ilim u\u011fruna \u00e7abalamakt\u0131, yorulmakt\u0131, ter d\u00f6kmekti ama asla vazge\u00e7memekti! Bu yolda elde edilecek tecr\u00fcbeyi ise sadece anlatmak yetmezdi, ya\u015fanmal\u0131yd\u0131 da\u2026 Hem hayat\u0131n kendisi imtihan de\u011fil miydi? O halde as\u0131l derdimiz olan hayat imtihan\u0131n\u0131 kazanmaya odaklanmak daha ulvi bir \u00e7abayd\u0131. Birbirimizi yat\u0131\u015ft\u0131ran ve d\u00fc\u015fen enerjimizi yeniden y\u00fckseltmeye cesaretlendiren t\u00fcm bu konu\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n neticesinde acaba benim sonucum nas\u0131ld\u0131? S\u0131nav\u0131 kazanm\u0131\u015f m\u0131yd\u0131m yoksa kazanamam\u0131\u015f m\u0131yd\u0131m? Daha fazla vakit kaybetmeden ger\u00e7ekle y\u00fczle\u015fmek \u00fczere aya\u011fa kalkt\u0131m ve heyecanla okula do\u011fru y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flad\u0131m\u2026<\/p>\n <\/p>\n Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 05 Aral\u0131k 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rengarenk desenlerle bir masaldan f\u0131rlam\u0131\u015f\u00e7as\u0131na s\u00fcslenmi\u015f otob\u00fcsler, Pakistan denilince haf\u0131zalara kaz\u0131nan ilk g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerdendir. \u0130\u015fte o otob\u00fcslerden birindeydim ve sanki bir […]","protected":false},"author":2,"featured_media":663,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[497,494,495,484,493,496,492,488,199,29,483],"class_list":["post-660","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-seyahatname","tag-entelektuel-yolculuk","tag-halide-edip-adivar","tag-halil-halid","tag-hatira","tag-islamabad","tag-kulturel-hafiza","tag-lahor","tag-musluman-dunya","tag-osmanli","tag-pakistan","tag-seyahatname"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/660","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=660"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/660\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":662,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/660\/revisions\/662"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/663"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=660"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=660"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=660"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}