Modern d\u00f6nemdeki b\u00fct\u00fcn hastal\u0131klar\u0131n alt\u0131nda stres yat\u0131yor. Korona’y\u0131 tetikleyen ana unsurlardan biri de stres. Stres insandaki korkulardan olu\u015fuyor. Bu da beyni yordu\u011fu gibi insan\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini de alt\u00fcst ediyor. Stres kal\u0131c\u0131 hale geldi\u011finde insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, psikolojisine, insani ili\u015fkilerine ve ya\u015fam kalitesine zarar veriyor. Modern hayat; kolay, h\u0131zl\u0131 ve pratik imkanlar sunarken di\u011fer yandan da s\u00fcrekli stresli olmam\u0131za yol a\u00e7\u0131yor. Stat\u00fc kayb\u0131ndan a\u015fa\u011f\u0131lanma korkusuna, ekonomik gerilemeden \u00f6l\u00fcm korkusuna bir\u00e7ok sebep stresi tetikliyor. Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde yayg\u0131n olan intiharlar\u0131n da ana m\u00fcsebbibi strestir. Zira bilim adamlar\u0131n\u0131n stresi modern \u00e7a\u011f\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131 olarak adland\u0131rmas\u0131n\u0131n ana sebebi de budur.<\/p>\n
Peki! Sadece insanlar m\u0131 stres ya\u015f\u0131yor. Elbetteki hay\u0131r. Hayvanlar\u0131n da tabiat\u0131n da bir stres alt\u0131nda oldu\u011funu hepimiz g\u00f6zlemliyoruz. Deli dana hastal\u0131\u011f\u0131, ku\u015f gribi veya domuz gribi gibi bir\u00e7ok \u00f6rnekten ormans\u0131zla\u015fma, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ve deniz kirlili\u011fine kadar onlarca \u00f6rnek; insano\u011flunun kendini delirtti\u011fi gibi hayvanlar\u0131 ve tabiat\u0131 da delirtti\u011fini g\u00f6steriyor. \u0130spanyol yazar Carlo Frabetti ‘Le Haine’deki makalesinde \u015funlar\u0131 not d\u00fc\u015f\u00fcyor: ‘Biyologlar, stresli bir hayvan\u0131n her t\u00fcrl\u00fc patojen i\u00e7in ideal bir ara\u00e7 oldu\u011funu y\u0131llard\u0131r s\u00f6yl\u00fcyor; stres, bir yandan ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini zay\u0131flatan, vir\u00fcs ve bakterilerin \u00e7o\u011falmas\u0131n\u0131 ve ayn\u0131 zamanda mutasyona u\u011framas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bir zemin sunuyor. Di\u011fer yandan stresli hayvanlar, kendilerine zarar vererek, kontrols\u00fcz bir \u015fekilde d\u0131\u015fk\u0131 yaparak mikroplar\u0131n \u00e7evreye yay\u0131lmas\u0131na epeyce katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Ve bu ortamda, yani hayvan pazar\u0131 ya da \u00e7iftlik gibi insanlar\u0131n ve di\u011fer canl\u0131lar\u0131n yo\u011fun bir \u015fekilde bulundu\u011fu kalabal\u0131k yerlerde, vir\u00fcslerin ve bakterilerin mutasyona u\u011fray\u0131p yay\u0131lmalar\u0131 ise kal\u0131c\u0131 bir risk haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor.’<\/p>\n
Hayvanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir stresi tabiat\u0131m\u0131z da ya\u015f\u0131yor. \u0130nsan\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu kainat, canl\u0131 ve cans\u0131z varl\u0131klar\u0131yla birlikte bir d\u00fczen ve denge i\u00e7inde \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak h\u0131zla akan zaman\u0131n i\u00e7indeki hayat yolculu\u011funda ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n pe\u015findeki insano\u011flunun ya\u015fam bi\u00e7iminin, iklim sisteminde bir bozulmaya neden oldu\u011fu art\u0131k genel bir kabul g\u00f6rmektedir. Ormanlar\u0131n katledilmesinden tutun denizlerin kirletilmesine kadar ya\u015fl\u0131 d\u00fcnyam\u0131zdaki b\u00fct\u00fcn de\u011fi\u015fimler t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 ilgilendirmektedir. Tabiat\u0131 ve canl\u0131lar\u0131 g\u00f6zetmeden yery\u00fcz\u00fcndeki denge ve d\u00fczen ile oynayan bizzat insan\u0131n kendisidir. \u0130nsan\u0131n kendisiyle birlikte tabiata ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bu stres be\u015ferin sonunu getiriyor.<\/p>\n
Bu konularla ilgili d\u00fcnyan\u0131n her yerinden onlarca veri sunabiliriz. Fakat buna gerek oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu ya\u015fanan de\u011fi\u015fimi herkes iliklerine kadar hissediyor art\u0131k. Bu ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sars\u0131nt\u0131lar, hayatta kalmak i\u00e7in gereken g\u00fcd\u00fcler kadar vicdanlara da sesleniyor. Ahlaki duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131n\u0131 ve manevi duyars\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da sorguluyor. S\u00f6zde iyi bir ya\u015fam ve mutluluk aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n modern insan taraf\u0131ndan yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor bu ger\u00e7ekler. O halde art\u0131k bu b\u00fcy\u00fck ‘Sosyal sorunlar’ kar\u015f\u0131s\u0131nda insanlar ortak hareket etmesini bilmeli. Koronaya kar\u015f\u0131 d\u00fcnyadaki stresli insanlar nas\u0131l acil ve sert \u00f6nlemler al\u0131yorsa stresli hayvanlar\u0131 ve stresli tabiat\u0131 da korumak i\u00e7in sert ve acil \u00f6nlemler almal\u0131. Yoksa t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu gemi batarken, hep birlikte yok olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
G\u00fcnl\u00fck me\u015fgalelerin hayhuyunda \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n temel g\u00f6revini belli belirsiz de olsa alg\u0131layabiliriz. \u0130nsanlar bug\u00fcn bir bombayla oyun oynayan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar gibidir. \u0130nfilak\u0131n ne zaman ger\u00e7ekle\u015fece\u011fine dair \u00e7ok az fikrimiz var. Etraf\u0131m\u0131zda her g\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u0131k sesleri t\u00fcm g\u00f6kkubbe ba\u015f\u0131m\u0131za d\u00fc\u015fmeden \u00f6nce birer uyar\u0131c\u0131 vazifesi g\u00f6r\u00fcyor. Bu konuda en b\u00fcy\u00fck g\u00f6rev \u0130slam alemine d\u00fc\u015f\u00fcyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130slam peygamberi Hz. Muhammed (sav)’in, ‘K\u0131yametin kopaca\u011f\u0131n\u0131 bilseniz bile elinizdeki fidan\u0131 dikiniz’ s\u00f6z\u00fcyle ortaya koydu\u011fu evrensel ilke M\u00fcsl\u00fcmanlara \u00e7ok b\u00fcy\u00fck sorumluluklar y\u00fckl\u00fcyor.<\/p>\n
Umar\u0131m yeni \u00e7a\u011fa girdi\u011fimiz bu d\u00f6nemde M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkeler ve halklar bu \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sorunun fark\u0131na var\u0131r ve bir an \u00f6nce emperyal g\u00fc\u00e7lerin aralar\u0131na serpi\u015ftirdi\u011fi siyasal sorunlardan kurtulup yeni y\u00fczy\u0131la b\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 olarak beraber girerler. Bu da d\u00fcnyada uzun y\u00fczy\u0131llar s\u00fcrecek iyili\u011fin ve bar\u0131\u015f\u0131n temelini olu\u015fturacakt\u0131r.<\/p>\n
<\/p>\n
Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 08 Nisan 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Modern d\u00f6nemdeki b\u00fct\u00fcn hastal\u0131klar\u0131n alt\u0131nda stres yat\u0131yor. Korona’y\u0131 tetikleyen ana unsurlardan biri de stres. Stres insandaki korkulardan olu\u015fuyor. Bu da […]","protected":false},"author":2,"featured_media":574,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[292,290,294,291,289,276,274,293,288,287],"class_list":["post-573","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyasetname","tag-ahlaki-sorumluluk","tag-cevre-krizi","tag-ekolojik-denge","tag-iklim-degisikligi","tag-insan-ve-tabiat","tag-insanlik-krizi","tag-korona-sonrasi-dunya","tag-kuresel-sistem","tag-modern-hayat","tag-stres"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=573"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":575,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/573\/revisions\/575"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}