\u0130nsano\u011flunun i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 gezegen tarihin en \u00f6nemli yol ayr\u0131mlar\u0131ndan birine girdi. Yeni d\u00fcnya veya yeni uygarl\u0131k farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirmeye ba\u015flad\u0131. Bu uygarl\u0131\u011f\u0131n yeni bir felsefesi, yeni bir sosyolojisi, yeni bir psikolojisi, yeni bir siyaseti ve yeni bir ontolojisi olacak. Bunun nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 y\u0131lda g\u00f6rece\u011fiz. \u0130ki y\u0131l \u00f6nceki Davos zirvesinde 2020 sonras\u0131 d\u00fcnyas\u0131 insan\u0131n\u0131n \u00e7ok farkl\u0131 oldu\u011funu ve yeni bir insan tipolojisi ile kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131m\u0131z s\u00f6ylenmi\u015fti. Korona salg\u0131n\u0131 sonras\u0131 k\u00fcresel g\u00fc\u00e7lerden, onlar\u0131n emrindeki baz\u0131 bilim adamlar\u0131na kadar herkes ‘yeni insan’ modeline haz\u0131r olmam\u0131z\u0131 istiyor. Bu insan modeli nas\u0131l olacak bilemiyoruz. Fakat \u015fimdiden robot ya da bilgisayar gibi \u00e7iplerle gezecek olan insanlardan bahsediliyor.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n \u015fimdilik maruz kald\u0131\u011f\u0131 bu marazdan, illetten ve hastal\u0131ktan kurtulunca yani sis perdesi ortadan kalk\u0131nca, anlayaca\u011f\u0131z be\u015feriyetin nereye evirilece\u011fini. \u0130nsano\u011flu teknoloji ile tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir refaha erece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc ancak \u00f6yle olmad\u0131. Barbarl\u0131k ve vah\u015filik daha da artt\u0131. T\u00fcrkiye’nin \u00fcnl\u00fc halk ozanlar\u0131ndan K\u00f6ro\u011flu bir s\u00f6z\u00fcnde bunu ne g\u00fczel ifade etmi\u015fti: ‘T\u00fcfek icat oldu, mertlik bozuldu.’ Halihaz\u0131rda i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z 21. y\u00fczy\u0131lda da bireyselle\u015fen ve yaln\u0131zl\u0131\u011fa mahk\u00fbm edilen insano\u011flu yeni teknoloji ile birlikte ‘masumiyetini’ kaybetti. Art\u0131k vicdan yok, vefa yok, payla\u015fmak yok, merhamet yok, adalet yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131k son kalan de\u011ferlerini de maddiyata kurban etti.<\/p>\n
Korona vir\u00fcs ile birlikte insanl\u0131k b\u00fcy\u00fck bir \u015fok ya\u015f\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc k\u00fcresel g\u00fc\u00e7leri y\u00f6nlendiren bir avu\u00e7 insan, \u015feytanca hedefler i\u00e7in d\u00fcnyay\u0131 bir u\u00e7uruma do\u011fru s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor. \u0130nsano\u011flu ise bu sorunlara kar\u015f\u0131 cesur \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00fcretmek i\u00e7in hayal g\u00fcc\u00fc ve cesaretini yitirdi. D\u00fcnyada ne olup bitti\u011fini anlamayan Asya, Afrika, Latin Amerika, Arap Alemi ve Do\u011fu Avrupa \u00fclkelerinin liderleri ise halen 19 ve 20. Y\u00fczy\u0131l\u0131n k\u00f6hnemi\u015f siyaset dilini kullanmaya devam ediyor. Kimi embesil diktat\u00f6rler ise iktidarlar\u0131 u\u011fruna halklar\u0131n\u0131 katletmeye devam ederken, eski s\u00f6m\u00fcrgecilerin kap\u0131lar\u0131nda dilenmeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Bu ahmaklar s\u00fcr\u00fcs\u00fc d\u00fcnyan\u0131n de\u011fi\u015fti\u011fini ve s\u00f6m\u00fcrgecilerin art\u0131k eski g\u00fc\u00e7lerinde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hala anlam\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n
Yeni in\u015fa edilecek d\u00fcnya sisteminde, ABD ikinci olmak istemiyor, ya\u015fl\u0131 Avrupa da n\u00fcfuzunun azalmas\u0131n\u0131 istemiyor. B\u00fcy\u00fck bir g\u00fc\u00e7 olma yolunda ilerleyen Asya, Afrika ve Latin Amerika’daki baz\u0131 \u00fclkeler de kazand\u0131klar\u0131n\u0131 kaybetmek istemeyeceklerdir. Bu da beraberinde \u015funu do\u011furacak, d\u00fcnya \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda daha b\u00fcy\u00fck jeopolitik ve ekonomik sorunlarla bo\u011fu\u015fmaya devam edecek. D\u00fcnya, insanl\u0131k tarihinde hi\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131 kadar birbiri ile yak\u0131nla\u015ft\u0131. Art\u0131k bir \u00fclkeyi etkileyen ekonomik, siyasi veya sa\u011fl\u0131k ile ilgili bir problem, t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkisi alt\u0131na al\u0131yor. Korona vir\u00fcs\u00fc ile birlikte petrol fiyatlar\u0131n\u0131n h\u0131zl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc ve borsalardaki b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fim hakikatte bir\u00e7ok \u015feyin habercisi asl\u0131nda.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan, ge\u00e7en hafta Korona vir\u00fcs salg\u0131n\u0131 hakk\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, d\u00fcnyada art\u0131k hi\u00e7bir \u015feyin eskisi gibi olmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti. ‘Sapiens’, ‘Homo Deus’ ve ’21. Y\u00fczy\u0131l i\u00e7in 21 Ders’ kitaplar\u0131yla tan\u0131nan tarih\u00e7i Yuval Noah Harari de, T\u00fcrkiye’de Habert\u00fcrk televizyonuna yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, ‘Bu krizden sonra d\u00fcnya eski haline asla d\u00f6nmeyecek; farkl\u0131 bir d\u00fcnya olacak’ dedi. Anla\u015f\u0131lan o ki, ileriki y\u0131llarda d\u00fcnya tarihini Korona \u00f6ncesi ve Korona sonras\u0131 diye b\u00f6l\u00fcmlere ay\u0131r\u0131p okuyaca\u011f\u0131z. \u0130nsanl\u0131k i\u00e7in bug\u00fcn ya\u015fananlarda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck ibretler var. Refahta, israfta, adaletsizlikte, zul\u00fcmde, vefas\u0131zl\u0131kta ve de\u011fersizlikte tavan yapan insan\u0131 korona vir\u00fcs\u00fc vurdu. Bakal\u0131m insanl\u0131k bundan ders \u00e7\u0131karacak m\u0131, \u00e7\u0131karmayacak m\u0131?<\/p>\n
Nirengi noktalar\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7o\u011fu y\u0131k\u0131ld\u0131 ve b\u0131rak\u0131n bir yol haritas\u0131 \u00e7izmeyi, ne tarafa gitti\u011fimizi bile bilmiyoruz. Ne siyaset adamlar\u0131 ne felsefeciler ne sosyologlar ne entelekt\u00fceller ve ne de din adamlar\u0131 art\u0131k hi\u00e7bir alanda \u00e7\u00f6z\u00fcm sunam\u0131yor. T\u00fcm \u00fclkelerin g\u00fcvenlik politikalar\u0131 iflas etti. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcvenlik politikalar\u0131 \u015fiddeti harlamaktan \u00f6teye gidemedi. G\u0131da ve sa\u011fl\u0131kta bile insanlar\u0131n hayatlar\u0131 ile oynan\u0131r oldu. Amerikal\u0131 Doktor Marcia Angel 2009’da yazd\u0131\u011f\u0131 bir makalede, ‘Son y\u0131llarda ila\u00e7 \u015firketleri pazarlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmek i\u00e7in yeni ve son derece etkin bir y\u00f6ntemi m\u00fckemmelle\u015ftirdiler. Hastal\u0131klar\u0131 tedavi edecek ila\u00e7lar geli\u015ftirmek yerine ila\u00e7lar\u0131na uyacak hastal\u0131klar geli\u015ftirmeye ba\u015flad\u0131lar’ demi\u015fti.<\/p>\n
T\u00fcm bu geli\u015fmelere ra\u011fmen umutsuz de\u011filim. \u00c7\u00fcnk\u00fc korona vir\u00fcs\u00fc sonras\u0131 evine kapanan insanl\u0131\u011f\u0131n, iyi bir tefekk\u00fcrle yeni fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 yakalayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131k her \u015feyin g\u00fc\u00e7 ve para olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlad\u0131. Payla\u015fman\u0131n, dostlu\u011fun, empatinin, merhametin, vicdan\u0131n ve adaletin yeniden \u00f6nemli oldu\u011funu fark etmeye ba\u015flad\u0131. Daha iyi bir gezegen i\u00e7in neler yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeye koyuldu. D\u00fc\u015f\u00fcnsenize insanl\u0131k as\u0131rlar sonra yeniden hijyenin \u00f6nemini anlad\u0131. \u015eimdi s\u0131ra insanl\u0131\u011f\u0131 teknolojiye, silah ve ila\u00e7 \u015firketlerine kurban etmemekte. Bir avu\u00e7 insan bu \u015fer g\u00fc\u00e7lerinin oyunlar\u0131n\u0131 tersine \u00e7evirebilir. Haydi insan, sen ins ve cin \u015feytanlardan daha kavisin. Teknolojinin seni kurban etmesine izin verme! Bencillik, \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k ve kar endeksli bir toplum in\u015fas\u0131na izin verme! Ge\u00e7mi\u015fte bunu ba\u015fard\u0131n, bug\u00fcn yine ba\u015farabilirsin. Tek yapman gereken \u00fcnl\u00fc Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Alexis de Tocqueville’nin bahsetti\u011fi ‘h\u0131zla akan bir nehrin ortas\u0131nda, ak\u0131nt\u0131 taraf\u0131ndan geriye, u\u00e7uruma do\u011fru s\u00fcr\u00fcklenirken bile, g\u00f6zlerini inatla nehrin k\u0131y\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fcnen \u00e7er\u00e7\u00f6pe dikip kalm\u0131\u015f g\u00f6zlemcilere benzememek.’<\/p>\n
<\/p>\n
Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 25 Mart 2020<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130nsano\u011flunun i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 gezegen tarihin en \u00f6nemli yol ayr\u0131mlar\u0131ndan birine girdi. Yeni d\u00fcnya veya yeni uygarl\u0131k farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirmeye ba\u015flad\u0131. Bu […]","protected":false},"author":2,"featured_media":568,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[279,276,274,273,191,277,268,280,278,275],"class_list":["post-567","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyasetname","tag-gelecek-tasavvuru","tag-insanlik-krizi","tag-korona-sonrasi-dunya","tag-kuresel-duzen","tag-kuresel-gucler","tag-modernite-elestirisi","tag-pandemi","tag-siyasal-analiz","tag-teknoloji-ve-insan","tag-yeni-dunya-sistemi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=567"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/567\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":569,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/567\/revisions\/569"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/568"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}