{"id":556,"date":"2026-01-09T23:16:37","date_gmt":"2026-01-09T20:16:37","guid":{"rendered":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/?p=556"},"modified":"2026-01-09T23:17:34","modified_gmt":"2026-01-09T20:17:34","slug":"556-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/556-2\/556","title":{"rendered":"Frans\u0131z Devrimi\u2019nin D\u00fcnyaya Kaz\u0131\u011f\u0131: E\u015fitlik"},"content":{"rendered":"
\n
\n

Filozoflar\u0131n, bireylerin ve toplumlar\u0131n ‘e\u015fitlik’ ilkesini ortaya atmas\u0131n\u0131n \u00fczerinden yakla\u015f\u0131k iki y\u00fczy\u0131l ge\u00e7ti. \u0130nsan\u0131n tarihini, zihinsel yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fkenliklerini, fiziki ve ruhi yasalar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekte hi\u00e7 bilmeyen filizoflar\u0131n ortaya att\u0131\u011f\u0131 bu ilke, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada siyasi, iktisadi, k\u00fclt\u00fcrel, e\u011fitim ve sosyal bilimler alan\u0131nda b\u00fcy\u00fck tahribatlara neden oldu. Bilim adamlar\u0131 \u015fimdiden geriye bir bakt\u0131klar\u0131nda ‘e\u015fitlik’ ilkesinin yery\u00fcz\u00fcnde olu\u015fturdu\u011fu y\u0131k\u0131m\u0131n deh\u015fetengiz y\u00f6n\u00fcn\u00fc yeni yeni fark ediyorlar.<\/p>\n

Frans\u0131z Devriminin bayrakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7 b\u00fcy\u00fck ilke ‘E\u015fitlik, \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve Karde\u015flik’ten olan e\u015fitlik kavram\u0131 ge\u00e7en y\u00fczy\u0131llarda kitlelerin beyinlerine s\u0131ms\u0131k\u0131 yerle\u015fti ve k\u0131sa s\u00fcrede etkisini g\u00f6sterdi. Kadim toplumlar\u0131n temellerini sarst\u0131 ve bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131 sonu kestirilemez bir seri \u015fiddet sarmal\u0131n\u0131n i\u00e7ine garketti. Bu m\u00fcthi\u015f slogan\u0131n manas\u0131n\u0131 bilmeden insanlar her yerde pe\u015fine d\u00fc\u015ft\u00fcler. \u0130lkeyi anlamadan \u00e7a\u011f\u0131n efendisi konumundaki kamuoyunun arkas\u0131na tak\u0131lmamakta nam\u00fcmk\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n

Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131llar\u0131n en son ilahlar\u0131 olan bu \u00f6l\u00fcms\u00fcz ilkeler, modern demokrasiler taraf\u0131ndan kurumlar ve e\u011fitim arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla her derde deva ila\u00e7lar gibi takdim edildi. Filizoflar taraf\u0131ndan ortaya at\u0131lan bu hatal\u0131 fikirler, hi\u00e7bir seddin durduramayaca\u011f\u0131 ta\u015fk\u0131n bir nehir gibi her taraf\u0131 y\u0131k\u0131p ge\u00e7ti. D\u00fcnyay\u0131 alt \u00fcst etti. E\u015fitlik ilkesi alt\u0131nda Bat\u0131l\u0131 emperyalistler kendi k\u00fclt\u00fcrlerini t\u00fcm bireylere ve toplumlara dayatt\u0131. Bir\u00e7ok psikolog ve devlet adam\u0131 bunun yanl\u0131\u015f bir fikir oldu\u011funu bilmesine ra\u011fmen bu fikirle sava\u015fmaya cesaret edemedi.<\/p>\n

Bug\u00fcn gelinen noktada bilim adamlar\u0131 ve sosyal bilimciler, baz\u0131 bireylere ve baz\u0131 toplumlara uygun olan kurumlar ve e\u011fitimin ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok zararl\u0131 ve y\u0131k\u0131c\u0131 olabilece\u011fini g\u00f6sterdiler. Post-modern bilim bize, bireylerin ve toplumlar\u0131n farkl\u0131 fiziki ve ruhi yap\u0131lara sahip oldu\u011funu ispatlad\u0131. Bir\u00e7ok insan\u0131n do\u011fu\u015ftan farkl\u0131 mevhibelere ve kal\u0131t\u0131mlara sahip oldu\u011funu ortaya koydu. Positivist bilimin ortaya koydu\u011fu sosyal bilimler ilkelerinin y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131 yeni g\u00f6ren bilim adamlar\u0131, her bireyin ve toplumun fizik ve ruhi anatomik karaterlerini art\u0131k tek tek inceliyor. Birey ve toplumlar\u0131n duygular\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, inan\u00e7lar\u0131 ve sanatlar\u0131n\u0131n buradan do\u011fdu\u011funu ifade etmektedirler.<\/p>\n

\u00dcnl\u00fc Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr Guvtave Le Bon, Frans\u0131z Devrimi’nin ‘E\u015fitlik’ ilkesinin toplumlara zarar verdi\u011fini ve geriletti\u011fini ifade ettikten sonra, ‘Bir ulus kurumlar\u0131n\u0131, inan\u00e7lar\u0131n\u0131 ve sanatlar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in \u00f6nce ruhunu de\u011fi\u015ftirmek zorundad\u0131r; medeniyetini bir ba\u015fkas\u0131na ta\u015f\u0131yabilmesi i\u00e7in ruhunu da ona ge\u00e7irebilmesi gerekecektir’ diyor. Le Bon, ‘Y\u00fczy\u0131ldan bu yana birbiri pe\u015fine gelen reformcular her \u015feyi de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar: Tanr\u0131lar\u0131, yery\u00fcz\u00fcn\u00fc ve insanlar\u0131. Zaman\u0131n de\u011fi\u015fmez hale getirdi\u011fi uluslar\u0131n ruhunun y\u00fczy\u0131ll\u0131k karakterleri \u00fczerinde hen\u00fcz hi\u00e7bir etki yapamad\u0131lar’ demektedir.<\/p>\n

Fakat ge\u00e7en y\u00fczy\u0131llarda bir\u00e7ok reformcu ve devlet lideri, \u00fcstad Cemil Meri\u00e7’in tabiriyle Bat\u0131n\u0131n deli g\u00f6mleklerini kendi halklar\u0131na giydirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar. Kendi toplumlar\u0131n\u0131n ruhlar\u0131yla oynad\u0131lar. Bat\u0131n\u0131n e\u011fitim, ahlak ve psikolojisini ‘e\u015fitlik’ ilkesi ad\u0131na halklar\u0131na dayatt\u0131lar. Ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7arp\u0131kl\u0131k, sapma, y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131k kendi ruhundan s\u0131yr\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015fan toplumlar\u0131 resmen aptalla\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n

D\u00fcnyada nitelik giderek d\u00fc\u015ft\u00fc. Bireyler ve toplumlar s\u0131radanla\u015ft\u0131. E\u015fitlik ilkesi, k\u00fclt\u00fcrlerin dinamini\u011fini ve geli\u015fim dinamini\u011fini olumsuz etkiledi. Modern kurum ve e\u011fitimin ‘e\u015fitlik’ ilkesi alt\u0131nda insan\u0131 k\u00f6lele\u015ftirdi. ‘\u0130yi bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, iyi bir sanat\u00e7\u0131, iyi bir filozof ve iyi bir devlet adam\u0131 neden \u00e7\u0131km\u0131yor?’ sorusunun cevab\u0131n\u0131 ‘e\u015fitlik’ ilkesinin manivelas\u0131nda aramak gerekiyor. Unutulmamal\u0131 ki, e\u011fitimde e\u015fitlik ilkesi dahileri yeti\u015ftirmez. Dahiler ancak e\u015fitli\u011fi a\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

\u015eimdi de d\u00fcnyay\u0131 ‘cinsiyet e\u015fitli\u011fi’ ad\u0131 alt\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir u\u00e7uruma s\u00fcr\u00fckl\u00fcyorlar. Ailesiz, evsiz-barks\u0131z bir g\u00f6\u00e7ebe haline getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar insano\u011flunu. Toplumlar, e\u015fitlik teorilerinin olu\u015fturdu\u011fu i\u00e7timai ve siyasi karga\u015falardan art\u0131k endi\u015fe etmiyor. Devlet adamlar\u0131n\u0131n da siyasi ya\u015famlar\u0131 bunlarla ilginemeyecek kadar k\u0131sa oldu\u011fu i\u00e7in insanl\u0131k bu hal\u00fcsinasyon i\u00e7inde devinimi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. M\u00fcsl\u00fcman ilim adamlar\u0131 ‘e\u015fitlik’ ilkesini ancak hukuk alan\u0131nda uygulam\u0131\u015f, di\u011fer alanlarda uygulanmas\u0131n\u0131n f\u0131tratla oynamak olarak g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir.<\/p>\n

Sonu\u00e7 olarak Frans\u0131z Devrimi’nin ba\u015fta olmak \u00fczere bat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcl\u00fc kavramlar\u0131ndan kurtulup kendi kavramlar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131k kullanma zaman\u0131 gelmi\u015ftir. Bat\u0131n\u0131n i\u00e7ini bo\u015faltt\u0131\u011f\u0131 ve kendi h\u00fcviyetini giydirdi\u011fi ‘E\u015fitlik’ ve ‘\u00d6zg\u00fcrl\u00fck’ gibi kavramlar\u0131 da art\u0131k hakiki manalar\u0131na r\u00fccu ettirmeliyiz.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 23 \u015eubat 2020<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Filozoflar\u0131n, bireylerin ve toplumlar\u0131n ‘e\u015fitlik’ ilkesini ortaya atmas\u0131n\u0131n \u00fczerinden yakla\u015f\u0131k iki y\u00fczy\u0131l ge\u00e7ti. \u0130nsan\u0131n tarihini, zihinsel yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fkenliklerini, fiziki ve […]","protected":false},"author":2,"featured_media":557,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[248,253,246,250,245,252,249,254,247,251],"class_list":["post-556","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyasetname","tag-bati-dusuncesi","tag-cemil-meric","tag-esitlik","tag-fitrat","tag-fransiz-devrimi","tag-gustave-le-bon","tag-ideoloji","tag-kavram-elestirisi","tag-medeniyet","tag-modernizm"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/556","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=556"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/556\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":559,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/556\/revisions\/559"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/557"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=556"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=556"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=556"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}