2.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan bu yana en b\u00fcy\u00fck sava\u015f gemisi birikimine tan\u0131kl\u0131k eden Akdeniz’de, y\u00fczlerce sava\u015f gemisi bulunmaktad\u0131r. So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 yeni d\u00fczenin sanc\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7eken d\u00fcnyada, siyasi, ekonomik, sosyal, k\u00fclt\u00fcrel, askeri ve teknolojik de\u011fi\u015fimler de b\u00fcy\u00fck h\u0131zla devam etmektedir. 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Do\u011fu Akdeniz’de \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131l \u00f6nce kimsenin \u00f6ng\u00f6remeyece\u011fi hidrokarbon rezevleri tespit edilmi\u015ftir. Toplam de\u011feri \u00fc\u00e7 trilyon dolar\u0131 bulan do\u011falgaz rezevrlerinin bug\u00fcnk\u00fc t\u00fcketim miktar\u0131yla T\u00fcrkiye’nin yakla\u015f\u0131k 572, Avrupa’n\u0131n ise 30 y\u0131ll\u0131k do\u011falgaz ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layabilece\u011fi belirtilmektedir.<\/p>\n
Dr. T\u00fcmamiral Cihat Yayc\u0131 ‘Libya T\u00fcrkiye’nin Denizden Kom\u015fusudur’ adl\u0131 kitab\u0131nda, ‘Bu b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki bir rezervin ekonomik de\u011ferinin yan\u0131 s\u0131ra politik etkisi b\u00f6lgeyi yeni bir cazibe merkezi haline getirmi\u015ftir. Gerek b\u00f6lge \u00fclkelerinin son y\u0131llarda artan \u00e7abalar\u0131 gerekse b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7lerin Do\u011fu Akdeniz’e y\u00f6nelik artan faaliyetleri bu durumu teyit eder niteliktedir’ demektedir.<\/p>\n
Halihaz\u0131rda, k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel akt\u00f6rler dahil olmak \u00fczere onlarca \u00fclke Do\u011fu Akdeniz’de faaliyet icra etmektedir. Akdeniz’de k\u0131y\u0131s\u0131 olmayan \u00fclkelerin, Do\u011fu Akdeniz’de daha \u00e7ok faaliyet g\u00f6stermesi b\u00f6lgedeki hassasiyeti \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6stermektedir. Bu hal, Do\u011fu Akdeniz’deki g\u00fcvenlik ortam\u0131n\u0131 daha karma\u015f\u0131k bir hale sokmu\u015ftur. T\u00fcrkiye de di\u011fer Akdeniz’e kom\u015fu \u00fclkeler gibi Do\u011fu Akdeniz’de politik ve askeri alanda ihtiyatl\u0131 ve haz\u0131r bir durumda geli\u015fmeleri izlemektedir. T\u00fcrkiye gelecek nesilleri i\u00e7in Do\u011fu Akdeniz’deki hak ve menfaatlerini hukuki anlamda savunmaya devam etmektedir.<\/p>\n
Bug\u00fcn Suriye’de, Libya’da, L\u00fcbnan’da, Filistin’de devam eden sava\u015f, kaos ve d\u00fczensizli\u011fin ana nedenlerinden biri Akdeniz’deki fiili durumdur. Bunlarla birlikte devam eden d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7 ve ter\u00f6rizm gibi kara kaynakl\u0131 sorunlar da, Do\u011fu Akdeniz’deki deniz alanlar\u0131n\u0131 on y\u0131llard\u0131r g\u00fcvensizle\u015ftirmekte ve istikrars\u0131zla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Unutulmamal\u0131 ki, M\u0131s\u0131r’\u0131n ilk se\u00e7ilmi\u015f Cumhurba\u015fkan\u0131 Muhammed Mursi’ye kar\u015f\u0131 yap\u0131lan askeri darbe de Akdeniz ve S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131’ndan dolay\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mursi’nin M\u0131s\u0131r’\u0131n kendi ayaklar\u0131 \u00fczerinde kalabilecek potansiyeli S\u00fcvey\u015f ve Akdeniz’den sa\u011flayaca\u011f\u0131na y\u00f6nelik projeleri \u0130srail’i ciddi manada rahats\u0131z etmi\u015fti.<\/p>\n
2 bin y\u0131l\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck do\u011falgaz yataklar\u0131ndan birinin Do\u011fu Akdeniz’de bulunmas\u0131, Akdeniz’in jeopolitik ve jeoekonomik konumunu kat be kat art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Yeni d\u00fcnya sisteminin olu\u015fumunda Akdeniz’in \u00e7ok \u00f6nemli rol oynayaca\u011f\u0131 bu geli\u015fmelerle birlikte \u00e7ok a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcnmektedir. T\u00fcrkiye’nin ve Arap \u00fclkelerinin Akdeniz’deki haklar\u0131ndan dolay\u0131 kazanacaklar\u0131 konumdan rahats\u0131z olan \u0130srail ba\u015fta olmak \u00fczere Yunanistan ve di\u011fer Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler, M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkeleri Do\u011fu Akdeniz’den uzak tutmak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc hukuksuz faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrmeye devam etmektedir.<\/p>\n
Frans\u0131z yazar, siyaset\u00e7i ve ekonomist Jacques Attali ‘Denizin Tarihi’ adl\u0131 kitab\u0131nda gelecekte Akdeniz’de olabilecekleri \u015f\u00f6yle not etmektedir: ‘Deniz ter\u00f6r\u00fc gelecekte yeni bir sava\u015f bi\u00e7imi olarak ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu sava\u015f\u0131n pek \u00e7ok farkl\u0131 bi\u00e7ime b\u00fcr\u00fcnece\u011fi tahayy\u00fcl edilebilir: Denizalt\u0131 ve dronelar kullanmak, kruvaziyer gemilerinin \u00fcst\u00fcne veya limanlara intihar gemileri veya rehinelerle dolu gemiler yollamak, Akdeniz’e patlay\u0131c\u0131 ve g\u00f6\u00e7men y\u00fckl\u00fc gemiler g\u00f6ndermek, veyahut en \u00f6nemli deniz kablolar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131 kesmek gibi.’<\/p>\n
Peki, Akdeniz istikbalde sava\u015f\u0131n m\u0131 yoksa yeniden birlikteli\u011fin mekan\u0131 m\u0131 olacak? ‘Akdeniz bar\u0131\u015fa al\u0131\u015fk\u0131n insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 yerdir’ diyen filozoflar, ‘Akdeniz’de hayat, k\u00fclt\u00fcrel al\u0131\u015fveri\u015f, yak\u0131nl\u0131k ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 taviz \u00fczerine kurulmu\u015f bir hayat anlay\u0131\u015f mevcuttur’ demektedirler. O halde, Akdeniz’i yeni yap\u0131s\u0131yla yeniden yorumlamak, Frans\u0131z sosyolog ve filozof Edgar Morin’in ifadesiyle ‘mediterraneiser la pensee’, yani ‘d\u00fc\u015f\u00fcnceyi akdenizle\u015ftirmek’ kavram\u0131 ile kendini 21. y\u00fczy\u0131lda ortaya koyabilecek mi? Bunu elbetteki zaman g\u00f6sterecek…<\/p>\n
<\/p>\n
Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 31 Aral\u0131k 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"2.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131’ndan bu yana en b\u00fcy\u00fck sava\u015f gemisi birikimine tan\u0131kl\u0131k eden Akdeniz’de, y\u00fczlerce sava\u015f gemisi bulunmaktad\u0131r. So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 yeni […]","protected":false},"author":2,"featured_media":537,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[188,208,193,206,207,210,211,65,209,95],"class_list":["post-536","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hariciyye","tag-akdeniz","tag-deniz-yetki-alanlari","tag-dogalgaz","tag-dogu-akdeniz","tag-enerji-politikalari","tag-goc","tag-guvenlik","tag-israil","tag-turkiye","tag-uluslararasi-iliskiler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/536","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=536"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/536\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":539,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/536\/revisions\/539"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/537"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=536"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=536"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=536"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}