{"id":499,"date":"2026-01-09T21:07:35","date_gmt":"2026-01-09T18:07:35","guid":{"rendered":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/?p=499"},"modified":"2026-01-09T21:07:35","modified_gmt":"2026-01-09T18:07:35","slug":"mustafa-kemalin-arap-aski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/mustafa-kemalin-arap-aski\/499","title":{"rendered":"Mustafa Kemal\u2019in Arap A\u015fk\u0131"},"content":{"rendered":"<p><span class=\"c1\" lang=\"EN-US\">Siyasi ve askeri ya\u015fam\u0131yla genelde bilinen Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn, son y\u0131llarda \u00f6zel hayat\u0131 da dikkati calip olmu\u015ftur. Kendisinin hep iki a\u015fk\u0131 oldu\u011fu bilinir. Birincisi Fikriye, ikincisi Latife Han\u0131m\u2019d\u0131r. Ancak bunlar d\u0131\u015f\u0131nda Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn hayat\u0131na giren bir\u00e7ok kad\u0131n olmu\u015ftur:<span class=\"3cd3633a0beb813306df475e70a94821s2\">\u201cM\u00fcjgan, Selanikli Hatice, \u015eevki Pa\u015fa\u2019n\u0131n k\u0131z\u0131 Emine, Romen k\u0131z\u0131 Fani, Mara Dimitrina, Nicolina Radoslavof, Elana Akcof, Hilda Christianus, Nazmiye Ati\u00e7, Madame Corinne, Matmazel Edith, Naciye, Beathe Gaulis, Evelyn Barrett, Latife U\u015fakizade, Madame Baur ve Zsa Zsa Gabor gibi&#8230;\u201d<\/span><\/span><\/p>\n<p><span class=\"3cd3633a0beb813306df475e70a94821s2 c1\" lang=\"EN-US\">Bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn hayat\u0131na giren isimlerden biri de M\u0131s\u0131rl\u0131 \u00fcnl\u00fc \u015fark\u0131c\u0131 M\u00fcniret\u00fc\u2019l Mehdiye\u2019dir. &#8220;Tarab Sultan\u0131&#8221; olarak an\u0131lan M\u00fcnire, 1884 y\u0131l\u0131nda do\u011fmu\u015f ve 1965 y\u0131l\u0131nda hayata g\u00f6zlerini yummu\u015ftur. Arap\u00e7a\u2019da iyi bir \u015fark\u0131c\u0131ya \u2018mutrib\u2019 denir, yani icra esnas\u0131nda \u2018tarab\u2019 ortam\u0131 olu\u015fturand\u0131r. Kelime anlam\u0131 b\u00fcy\u00fclenmek olan, m\u00fczi\u011fin insan\u0131 derinden etkilemesi manas\u0131na gelen \u2018tarab\u2019\u0131n p\u00fcf noktas\u0131 m\u00fckemmel icrad\u0131r. Sahnesi olan \u015fark\u0131c\u0131ya da &#8220;Mutrib\/a ala taht\u201d (Taht\u0131 olan \u015eark\u0131c\u0131&#8221; lakab\u0131 verilir.<\/span><\/p>\n<p><span class=\"3cd3633a0beb813306df475e70a94821s2 c1\" lang=\"EN-US\">M\u00fczikal tiyatroda kad\u0131n rollerinin \u00f6nc\u00fcs\u00fc olan M\u00fcniret\u00fc\u2019l Mehdiye, 1910 y\u0131l\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda m\u00fczikhollerde (Arap\u00e7a, S<\/span><span class=\"c1\" lang=\"EN-US\">\u00e2l\u00e2t \/ S\u00e2la) sahne almaya ba\u015flad\u0131. M\u00fcnire genelde \u201cN\u00fczhet\u00fc\u2019n N\u00fcfus\u201d adl\u0131 kul\u00fcpte \u015fark\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu. Bu kul\u00fcp, anti-emperyalist niteliklere sahne oldu\u011fu i\u00e7in \u0130ngilizler taraf\u0131ndan s\u0131k s\u0131k kapat\u0131l\u0131yordu. M\u00fcnire bu kul\u00fcpte milliyet\u00e7i \u015fark\u0131lar icra etti\u011fi i\u00e7in buras\u0131 \u201cHava\u2019l H\u00fcrriyet fi Masrah M\u00fcniret\u00fc\u2019l Mehdiye\u201d (M\u00fcniret\u00fc\u2019l Mehdiye\u2019nin tiyatrosunda h\u00fcrriyet a\u015fk\u0131 vard\u0131r) slogan\u0131yla \u00fcnlenmi\u015fti. M\u00fcnire\u2019nin \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 kul\u00fcp, \u00e7ok say\u0131da tan\u0131nm\u0131\u015f politikac\u0131, \u00fcst d\u00fczey asker ve gazetecinin bir araya geldi\u011fi mek\u00e2n olmu\u015ftu.<\/span><\/p>\n<p><span class=\"c1\" lang=\"EN-US\">1912 y\u0131l\u0131nda Trablusgarp muharebesi sonras\u0131 Kahire\u2019ye u\u011frayan Mustafa Kemal, \u201cN\u00fczhet\u00fc\u2019n N\u00fcfus\u201dta M\u00fcniret\u00fc\u2019l Mehdiye\u2019yi dinlemi\u015fti. Hat\u0131ralar\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 bir\u00e7ok gazete ve kitapta M\u00fcnire, Mustafa Kemal ile ilk kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: \u201cYine sahneye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m bir g\u00fcnde, \u00f6n safta icra etti\u011fim \u015fark\u0131lar\u0131 be\u011fenen ve s\u0131k s\u0131k alk\u0131\u015flar \u00e7alan biri vard\u0131. Tebess\u00fcmlerinden \u015fark\u0131lar\u0131mdan mutlu oldu\u011funu anlam\u0131\u015ft\u0131m. Onun bir T\u00fcrk askeri oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fimde T\u00fcrk\u00e7e kupleler de okudum. Sonra te\u015fekk\u00fcr i\u00e7in sahneye yakla\u015ft\u0131; \u201cM\u00fcsaadenizle size kendimi tan\u0131tmak istiyorum\u2026 Ben Binba\u015f\u0131 Mustafa Kemal\u2026\u201d dedi. Ben de \u201cSizinle tan\u0131\u015fmaktan onur duydum say\u0131n Binba\u015f\u0131\u2026 Umar\u0131m \u015fark\u0131lar\u0131m\u0131 be\u011fenmi\u015fsinizdir?\u201d dedim. O da g\u00fclerek; \u201cHay\u0131r\u2026 Onun i\u00e7in yar\u0131n tekrar gelece\u011fim!!\u201d dedi.\u201d<\/span><\/p>\n<p><span class=\"c1\" lang=\"EN-US\">Mustafa Kemal o g\u00fcnden sonra birka\u00e7 g\u00fcn daha gider kul\u00fcbe ve M\u00fcnire\u2019nin sesinin \u015ferefine pe\u015fi s\u0131ra \u015fampanyalar patlat\u0131r. Fakat orada biri daha Mustafa Kemal\u2019in ilgisini \u00e7eker. N\u00fczhet\u00fc\u2019n N\u00fcfus\u2019ta sahne alan Yahudi rakkase Liza\u2019d\u0131r o ki\u015fi. M\u00fcnire, Mustafa Kemal\u2019in Liza\u2019ya ilgisini k\u0131skan\u0131r ve ikisini ay\u0131rmak i\u00e7in bir\u00e7ok \u00e7aba sarf eder. Fakat bunda ba\u015far\u0131l\u0131 olamaz. Yine gecelerden bir gece Mustafa Kemal kul\u00fcbe gider. Liza ko\u015farak Mustafa Kemal\u2019in yan\u0131na oturur. Bunu g\u00f6ren M\u00fcnire de hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemeden gider ikisinin aras\u0131na oturur. Liza da h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde aya\u011fa kalk\u0131p M\u00fcnire\u2019ye tokat atar. Bu olay\u0131n t\u00fcm detaylar\u0131 Dr. Retibe el-Hafni\u2019nin kaleme ald\u0131\u011f\u0131 \u201cSultan M\u00fcniret\u00fc\u2019l Mehdiye\u201d adl\u0131 kitapta ge\u00e7mektedir.<\/span><\/p>\n<p><span class=\"c1\" lang=\"EN-US\">Bu olaydan y\u0131llar sonra, 1928 y\u0131l\u0131nda, M\u00fcniret\u00fc\u2019l Mehdiye bu kez T\u00fcrkiye\u2019den konser i\u00e7in bir davet al\u0131r. Davete icabet eden M\u00fcnire, \u0130stanbul\u2019a geldi\u011finde d\u00f6nemin \u00fcnl\u00fc gazetelerinden &#8220;\u0130kdam&#8221; man\u015fetten b\u00fcy\u00fck harflerle okuyucular\u0131na bunu duyurur. Gazete M\u00fcnire\u2019ye \u201c<span class=\"263971306bb178b27d1e200a5c980378s3 c3\">T\u00fcrkiye\u2019ye ho\u015f geldin<\/span>\u201d der ve ziyaretinden dolay\u0131 te\u015fekk\u00fcr eder ve kal\u0131\u015f s\u00fcresini uzatmas\u0131n\u0131 talep eder.<\/span><\/p>\n<p><span class=\"c1\" lang=\"EN-US\">Kendisini T\u00fcrkiye\u2019ye davet eden \u201cAtat\u00fcrk\u201d\u00fcn y\u0131llar \u00f6nce Kahire\u2019de tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Binba\u015f\u0131 Mustafa Kemal oldu\u011funu \u00f6\u011frenince \u015fok ya\u015far. Ayr\u0131ca sahne ald\u0131\u011f\u0131 ayn\u0131 kul\u00fcpten arkada\u015f\u0131 Yahudi rakkase Liza\u2019n\u0131n orada olmas\u0131 ise onu daha bir \u015foke eder. M\u00fcnire\u2019nin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa tebess\u00fcm eden Mustafa Kemal Atat\u00fcrk, \u201cLiza e\u015fim de\u011fil sadece arkada\u015f\u0131m\u201d der.<\/span><\/p>\n<p><span class=\"c1\" lang=\"EN-US\">8 A\u011fustos 1928\u2019de Sarayburnu\u2019nda Cumhuriyet Halk F\u0131rkas\u0131\u2019n\u0131n organize etti\u011fi konserde, Caz Band\u0131n dans m\u00fczikleri \u00e7al\u0131n\u0131r, M\u0131s\u0131rl\u0131 M\u00fcniret\u00fc\u2019l Mehdiye Arap\u00e7a \u015fark\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00f6yler ard\u0131ndan da Ey\u00fcp musiki cemiyeti k\u00fcrdili-hicazkar fasl\u0131n\u0131 seslendirir. Konser bitimine yak\u0131n k\u0131zan Atat\u00fcrk, M\u00fcnire\u2019nin yeniden sahne almas\u0131n\u0131 ister. M\u00fcnire sahnede Arap\u00e7an\u0131n yan\u0131 s\u0131ra bu kez T\u00fcrk\u00e7e \u015fark\u0131lar da icra eder. Saatlerce s\u00fcrer bu icra.<\/span><\/p>\n<p><span class=\"c4\">Daha sonra sahneye \u00e7\u0131kan Atat\u00fcrk, \u201cMelek sesi ve nadir yetenekleri ile beni Arap m\u00fczi\u011fine a\u015f\u0131k k\u0131ld\u0131\u201d dedi\u011fi M\u00fcnire\u2019ye devlet madalyas\u0131 takar ve ard\u0131ndan Alaturka m\u00fczi\u011finin gelece\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemli olan, \u015fu konu\u015fmay\u0131 yapar: \u201cBu gece, burada, g\u00fczel bir tesad\u00fcf eseri olarak \u015eark\u2019\u0131n en m\u00fcmtaz iki musiki heyetini dinledim. Bilhassa sahneyi birinci olarak tezyin eden M\u00fcniret\u00fc\u2019l Mehdiye han\u0131m sanatkarl\u0131\u011f\u0131nda muvaffak oldu. Fakat benim T\u00fcrk hissiyat\u0131m \u00fczerinde art\u0131k bu musiki, bu basit musiki, T\u00fcrk\u2019\u00fcn \u00e7ok m\u00fcnke\u015fifruh ve hissini tatmine k\u00e2fi gelmez. \u015eimdi kar\u015f\u0131da medeni d\u00fcnyan\u0131n musikisi de i\u015fitildi. Bu ana kadar \u015eark musikisi denilen terenn\u00fcmler kar\u015f\u0131s\u0131nda kans\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnen halk, derhal harekete ve faaliyete ge\u00e7ti. Hepsi oynuyor ve \u015fen \u015fat\u0131rd\u0131rlar, tabiat\u0131n icabat\u0131n\u0131 yap\u0131yorlar\u2026\u201d<\/span><\/p>\n<p><span class=\"c1\" lang=\"EN-US\">Bu konu\u015fmas\u0131yla T\u00fcrk milletinin art\u0131k Alaturka musikiyi b\u0131rakma vaktinin geldi\u011fini vurgulayan Atat\u00fcrk, kendisiyle yap\u0131lan bir m\u00fclakatta, Alaturka m\u00fczi\u011fin Bizans\u2019tan kalma oldu\u011funu, T\u00fcrk m\u00fczi\u011finin Bat\u0131 m\u00fczi\u011finden y\u00fczlerce y\u0131l geri kalm\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yleyerek \u201c<span class=\"263971306bb178b27d1e200a5c980378s3 c3\">Bizim bu kadar zaman\u0131 bekleme\u011fe vaktimiz yoktur. Bunun i\u00e7in, garp musikicili\u011fini almakta oldu\u011fumuzu g\u00f6r\u00fcyorsunuz<\/span>\u201d der. O konu\u015fmadan sonra musiki ink\u0131lab\u0131 da b\u00f6ylece ba\u015flam\u0131\u015f olur. Radyolarda Alaturka m\u00fczik yasaklan\u0131r ve Alaturka m\u00fczi\u011fin icra edildi\u011fi yerlerde kapat\u0131l\u0131r. Fakat T\u00fcrk halk\u0131 Bat\u0131 m\u00fczi\u011fini benimsemedi. Radyolarda iki y\u0131la s\u00fcren yasa\u011fa, 1976 y\u0131l\u0131nda Klasik T\u00fcrk M\u00fczi\u011fi konservatuar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131na kadar ge\u00e7en s\u00fcredeki e\u011fitim yasa\u011f\u0131na ra\u011fmen halk kendi m\u00fczi\u011fini seslendirmeye devam etti.<\/span><\/p>\n<p><span class=\"c1\" lang=\"EN-US\">Bu konserden sonra \u00fclkesine d\u00f6nen M\u00fcnire, taht\u0131n\u0131 \u201c\u015eark Y\u0131ld\u0131z\u0131\u201d olan \u00dcmm\u00fc G\u00fcls\u00fcm\u2019e kapt\u0131rd\u0131 ve yava\u015f yava\u015f sahnelerden \u00e7ekilmeye ba\u015flad\u0131. M\u00fcnire, Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmaya dar\u0131lsa da onun verdi\u011fi madalyay\u0131 hep saklad\u0131. O d\u00f6nemde M\u0131s\u0131r\u2019da yay\u0131mlanan \u201cRuz el-Yusuf\u201d dergisi 1928 y\u0131l\u0131ndaki 142. say\u0131s\u0131nda Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn M\u00fcniret\u00fc\u2019l Mehdiye\u2019yi \u00f6vmesine ra\u011fmen \u015eark m\u00fczi\u011fini (T\u00fcrk ve Arap) basit g\u00f6rmesini ele\u015ftiren bir yaz\u0131 yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131. Dergi Mustafa Kemal\u2019in Arap\u00e7a bilip konu\u015ftu\u011funu, M\u00fcnire\u2019nin de T\u00fcrk\u00e7e bilip konu\u015ftu\u011funu belirtir.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong data-start=\"1576\" data-end=\"1587\">Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 15 May\u0131s 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Siyasi ve askeri ya\u015fam\u0131yla genelde bilinen Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn, son y\u0131llarda \u00f6zel hayat\u0131 da dikkati calip olmu\u015ftur. Kendisinin hep iki [&hellip;]","protected":false},"author":2,"featured_media":500,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[140,137,136,142,138,139,135,134,141],"class_list":["post-499","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyasetname","tag-arap-muzigi","tag-batililasma","tag-kultur-politikalari","tag-medeniyet-tercihi","tag-modernlesme","tag-muniretul-mehdiye","tag-musiki-inkilabi","tag-mustafa-kemal-ataturk","tag-turk-muzigi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=499"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/499\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":501,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/499\/revisions\/501"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/500"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}