Akdeniz\u2019in gelinlikler gibi beyaz ile s\u00fcsl\u00fc \u00fclkesi Cezayir, \u00e7ok hareketli g\u00fcnler ya\u015f\u0131yor. Cezayirliler be\u015f y\u0131l boyunca \u00fclkeyi y\u00f6netecek olan cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 se\u00e7mek \u00fczere, 18 Nisan\u2019da sand\u0131\u011fa gidecek. 82 ya\u015f\u0131ndaki Cezayir Cumhurba\u015fkan\u0131 Abd\u00fclaziz Buteflika\u2019n\u0131n be\u015finci kez aday olaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 halk\u0131 sokaklara d\u00f6kt\u00fc. Ba\u015fta gen\u00e7ler olmak \u00fczere Cezayir halk\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir kesimi, 21 \u015eubat’tan beri \u00fclkenin kentlerinde, sokaklar\u0131nda, Buteflika’n\u0131n bu karar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, \u201cCezayir hay\u0131r diyor!\u201d, \u201cArt\u0131k yeter!\u201d sloganlar\u0131yla protesto ediyor. Sokaklar, \u201cH\u0131rs\u0131zlar, memleketi yediniz!\u201d, \u201cMaskaral\u0131\u011fa son!\u201d, “Halk, rejim de\u011fi\u015fikli\u011fi istiyor!” sloganlar\u0131yla \u00e7\u0131nl\u0131yor.<\/p>\n
2001 y\u0131l\u0131ndan beri devam eden yasa\u011fa ra\u011fmen, \u00fclke \u00e7ap\u0131nda \u00e7o\u011fu gen\u00e7 olmak \u00fczere, y\u00fcz binlerce insan, son d\u00f6rt haftad\u0131r korkusuzca protesto g\u00f6sterilerine devam ediyor. Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l devam eden eylemlerde, protestocular B\u00fcy\u00fck Postane Meydan\u0131’nda toplan\u0131yor ve Cezayir bayraklar\u0131 sall\u0131yor. Gen\u00e7lerin yan\u0131 s\u0131ra hukuk\u00e7ular, sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlileri, muhalefet partileri, ayd\u0131nlar ve Buteflika\u2019n\u0131n partisinden ayr\u0131lan bir\u00e7ok siyaset\u00e7i de sokaklardaki g\u00f6sterilere i\u015ftirak ediyor. Y\u00fcz binlerce Cezayirli, al\u0131nan yo\u011fun g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerine kar\u015f\u0131n sokaklar\u0131 terk etmiyor.<\/p>\n
Cezayir\u2019de 20 y\u0131ld\u0131r iktidarda olan, 2013\u2019te ge\u00e7irdi\u011fi beyin kanamas\u0131ndan sonra fel\u00e7 olan Buteflika, o g\u00fcnden beri y\u00fcr\u00fcyemiyor, konu\u015fam\u0131yor ve halk aras\u0131na \u00e7\u0131kam\u0131yor. Buteflika\u2019n\u0131n konu\u015fmalar\u0131n\u0131 onu destekleyen Ulusal Kurtulu\u015f Cephesi Partisi yetkilileri haz\u0131rl\u0131yor ve halka okuyor. Yakla\u015f\u0131k 3 haftad\u0131r da Cenevre\u2019de bir hastanede tedavi g\u00f6ren Buteflika, 10 Mart\u2019ta Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel jeti ile \u00fclkesine apar topar geri g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
Buteflika ad\u0131na a\u00e7\u0131klamada bulunan iktidar partisi, \u201ckaos ve karga\u015fa\u201d ihtimaline kar\u015f\u0131 ge\u00e7en haftalarda halk\u0131 uyard\u0131 ve protestocular\u0131n aras\u0131na s\u0131zan \u201ci\u00e7 ve d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7ler\u201d olabilece\u011fini s\u00f6yledi. Cezayir Savunma Bakan\u0131 da \u201cSuriye’de de isyan, g\u00fcllerle ba\u015flad\u0131.\u201d diyerek halk\u0131 korkutmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00f6stericiler de \u201cCezayir, Suriye de\u011fil!\u201d sloganlar\u0131yla cevap verdi. Bu tart\u0131\u015fmalar devam ederken, Cezayir h\u00fck\u00fcmeti ise protestolar\u0131 engellemek i\u00e7in okullar\u0131 1 ay tatil etti.<\/p>\n
\u00dclkede bug\u00fcnlerde devam eden protestolara bak\u0131nca, ilk anda ekonomik ko\u015fullara, hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131na ve i\u015fsizli\u011fe ili\u015fkin bir slogan duyulmuyor. Ancak \u00fclkenin ciddi bir i\u015fsizlik, yoksulluk ve yolsuzluk ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fu inkar edilemez bir ger\u00e7ek! \u00dclkede ekonomik b\u00fcy\u00fcme %3 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n alt\u0131na inmi\u015f durumda. \u0130\u015fsizlik genelde %11 iken gen\u00e7ler (16-24 ya\u015f) aras\u0131nda ise %30 d\u00fczeyinde seyrediyor. Cezayir’in hidrokarbon gelirleri, ihracat\u0131n\u0131n %95’ini, kamu maliyesinin gelir kaleminin %60’\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Hidrokarbon rant\u0131n\u0131, canl\u0131 bir ekonomik yap\u0131 geli\u015ftirmek yerine bug\u00fcne kadar \u00e7ar\u00e7ur eden, kendini zenginle\u015ftirmekte kullanan iktidar\u0131n, \u015fimdi h\u0131zla sorunlar\u0131 derinle\u015fmekte olan bir ekonomiyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa, Cezayir rejimi ve halk\u0131 yeniden bir yol kav\u015fa\u011f\u0131ndad\u0131r. Fransa\u2019ya kar\u015f\u0131 verdi\u011fi 132 y\u0131ll\u0131k \u00e7etin direni\u015ften sonra 1962 y\u0131l\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131z\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanan Cezayir\u2019de, 1954-1962 aras\u0131nda 1,5 milyon insan hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elde ettikten 30 y\u0131l sonra, \u00fclkede yap\u0131lan ilk \u00e7ok partili se\u00e7imi Cezayir\u2019in iki \u00f6nemli ismi Abbas Medeni ve Ali Belhac\u2019\u0131n liderli\u011fini yapt\u0131\u011f\u0131 \u0130slami Selamet Partisi (F\u0130S)\u2019nin kazanmas\u0131 sonras\u0131, Cezayir cuntas\u0131 \u00fclkede darbe yapt\u0131. 1992-1998 aras\u0131 \u00fclkede ya\u015fanan i\u00e7 sava\u015fta bu kez 200 binden fazla insan hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Cezayir cuntas\u0131, Silahl\u0131 \u0130slami Grup (G\u0130A)\u2019a kar\u015f\u0131 sava\u015f y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ilan ederek \u00fclkeyi d\u0131\u015fa tamamen kapatm\u0131\u015ft\u0131. Fakat ilgin\u00e7 olan \u015fuydu ki; y\u0131llar sonra ortaya \u00e7\u0131kan t\u00fcm belgeler, G\u0130A\u2019n\u0131n da Cezayir cuntas\u0131n\u0131n kontragerillas\u0131 oldu\u011funu ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Cuntan\u0131n G\u0130A\u2019s\u0131, hamasi gen\u00e7leri, b\u00fcnyesine sokmu\u015f ve \u00fclkeyi b\u00fcy\u00fck bir kaosun i\u00e7ine gark etmi\u015fti. Bu i\u00e7 sava\u015f sonras\u0131, 1999 y\u0131l\u0131nda \u201c\u0130stikrar\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla iktidara gelen Buteflika, 4 d\u00f6nem Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n
Kanl\u0131 i\u00e7 sava\u015f an\u0131lar\u0131n\u0131n halen taze oldu\u011fu \u00fclkede halk, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l g\u00f6sterilerini devam ettiriyor. Hakikatte Cezayir, bug\u00fcne de\u011fin modern tarihinde g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir kitlesel hareketlilik ya\u015f\u0131yor. Halihaz\u0131rda devam eden protestolar, 1980’lerin sonlar\u0131ndaki ve 1990’lar\u0131n ba\u015flar\u0131ndaki g\u00f6sterilerden \u00e7ok farkl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. 2011 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan Arap Bahar\u0131\u2019ndan da etkilenmeyen Cezayir\u2019de bug\u00fcn yap\u0131lan g\u00f6sterilerde istenen talepler ve at\u0131lan sloganlar, \u201cArap Bahar\u0131\u201dn\u0131 \u00e7ok and\u0131r\u0131yor. Halk, de\u011fi\u015fim istiyor ve bask\u0131c\u0131 otoriter rejimle ba\u011flar\u0131n kesilmesini talep ediyor.<\/p>\n
Arap \u00fclkelerinde, halk deste\u011finden uzak diktat\u00f6rl\u00fcklerin ve cuntalar\u0131n, d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin deste\u011fini almadan iktidarda durmalar\u0131 imkans\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Kirli elleri, halklar\u0131n\u0131n masum kanlar\u0131na bula\u015fm\u0131\u015f ve \u00fclkelerinin zenginliklerini, zevk-\u00fc sefalar\u0131 u\u011fruna \u00e7ar\u00e7ur eden diktat\u00f6rl\u00fcklerin ve cuntalar\u0131n \u00f6m\u00fcrleri ise ipin ucunda s\u00fcr\u00fcyor. D\u0131\u015f destek kesildi\u011finde kendilerini an\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131da bulan bu cunta rejimleri, bat\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in halklar\u0131n\u0131 g\u00f6z\u00fc kapal\u0131 k\u0131y\u0131mdan ge\u00e7irmekten asla imtina etmiyor, ar duymuyor. Bundan dolay\u0131 bug\u00fcn Cezayir\u2019de olup bitenleri Arap sahnesinden ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil! T\u00fcm bu geli\u015fmeler, bize, \u00fclkenin yeniden zor bir d\u00f6nemece girdi\u011fini \u00e7ok bariz bir \u015fekilde ortaya koyuyor.<\/p>\n
Unutmamal\u0131 ki Cezayir; direni\u015fiyle, ge\u00e7mi\u015fte d\u00fcnya halklar\u0131na \u00f6rnek oldu. Emir Abd\u00fclkadir Cezair, Abd\u00fclhamid bin Badis, \u015eeyh Ahmed Sahnun ve Malik bin Nebi bir\u00e7ok \u00f6nc\u00fc lider yeti\u015ftirdi. Malik bin Nebi\u2019nin 40 y\u0131l sonra 2013 y\u0131l\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan \u201c\u00c7a\u011fa Tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131m\u201d adl\u0131 hat\u0131rat\u0131n\u0131n ikinci cildinde Cezayir ile ilgili \u00e7ok \u00f6nemli bilgiler ihtiva ediyor. Bu kitab\u0131ndan, Cezayir halk\u0131na ve \u00fclkesine ihanet eden ayd\u0131nlar\u0131, \u00e7ok a\u011f\u0131r bir \u015fekilde ele\u015ftiren Nebi, bu s\u00f6z\u00fcmona ayd\u0131n zatlar\u0131n, halklar\u0131n\u0131n kan\u0131n\u0131 \u00e7ok ucuz bir fiyata s\u00f6m\u00fcrgecilere satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. Malik bin Nebi, Cezayirli se\u00e7kinlerin, Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgecilerinin planlar\u0131n\u0131 anlamad\u0131klar\u0131n\u0131 ve olaylara, ticari bir i\u015f gibi bakmalar\u0131ndan utan\u00e7 duydu\u011funu ifade ediyor.<\/p>\n
Has\u0131l\u0131 kelam, bug\u00fcne de\u011fin b\u00fcy\u00fck fedakarl\u0131klar vermi\u015f Cezayir halk\u0131nda bir bilgeli\u011fin hakim oldu\u011fu a\u015fikard\u0131r. Hem Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgesine kar\u015f\u0131 verdi\u011fi m\u00fccadele hem de i\u00e7 sava\u015f d\u00f6neminden elde etti\u011fi bilgelik, ona bir olgunluk kazand\u0131rm\u0131\u015f. \u0130\u015fte bundand\u0131r ki, devrim tekerle\u011finin yeniden harekete ge\u00e7ti\u011fi Cezayir\u2019de, Buteflika\u2019n\u0131n adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri \u00e7ekmesi de, se\u00e7imlerin ertelenmesi de, teknokrat h\u00fck\u00fcmetinin in\u015fas\u0131 da olaylar\u0131 seyrinden edemeyecek. Cezayir ordusuna d\u00fc\u015fen g\u00f6rev, yolsuzluklara batm\u0131\u015f \u00e7eteyi desteklemek yerine, devrimin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak ve demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in bir h\u00e2m\u00eelik olmal\u0131d\u0131r. Alternatif di\u011fer ba\u015fka yollar ise g\u00fczelim \u00fclkeyi maalesef yeniden \u00e7ok gerilere g\u00f6t\u00fcrecektir. Vatansever hi\u00e7bir vatan evlad\u0131 art\u0131k bunu kald\u0131ramaz. Uzun y\u0131llar Osmanl\u0131 y\u00f6netiminde kalm\u0131\u015f Cezayir, Arap\u00e7a \u201cadalar\u201d anlam\u0131na geliyor. Biz de kahraman Cezayir halk\u0131na kalb\u00ee selamlar\u0131m\u0131z\u0131 iletiyoruz! Selam olsun!<\/p>\n
<\/p>\n
Kaynak:<\/strong> \u0130stiklal Gazetesi, ilk yay\u0131mlanma tarihi: 11 Mart 2019<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Akdeniz\u2019in gelinlikler gibi beyaz ile s\u00fcsl\u00fc \u00fclkesi Cezayir, \u00e7ok hareketli g\u00fcnler ya\u015f\u0131yor. Cezayirliler be\u015f y\u0131l boyunca \u00fclkeyi y\u00f6netecek olan cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131 […]","protected":false},"author":2,"featured_media":485,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[32,107,110,108,106,109,111,86],"class_list":["post-484","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hariciyye","tag-arap-bahari","tag-arap-dunyasi","tag-askeri-vesayet","tag-buteflika","tag-cezayir","tag-cezayir-protestolari","tag-demokratik-donusum","tag-otoriter-rejimler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/484","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=484"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/484\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":486,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/484\/revisions\/486"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/485"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=484"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=484"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=484"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}