Filistin’in ve Filistinlilerin m\u00fccadelesinin T\u00fcrkiye ve \u00e2lemi \u0130slam i\u00e7in ne kadar m\u00fchim oldu\u011fu son zamanlarda daha \u00e7ok belirginle\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Kadim kent Kud\u00fcs, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n ilk k\u0131blesi Mescid-i Aksa, \u00d6mer Mescidi ve Osmanl\u0131’ya ait tarihi eserler bize Filistin’in ehemmiyetini anlatmaya k\u00e2fi derecedir. Lakin epeydir unuttu\u011fumuz bu topraklarda oynan oyunlar\u0131 ve tarihimizi yeniden inki\u015faf etmek i\u00e7in, mefk\u00fbremizi yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmenin zaman\u0131 geldi ge\u00e7iyor bile. \u015eimdi a\u015fa\u011f\u0131da iktibas edece\u011fimiz yaz\u0131n\u0131n\u00a0hepimize yeni bir\u00a0bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 kazand\u0131rmas\u0131n\u0131\u00a0temenni ediyorum.<\/p>\n
1965 y\u0131l\u0131nda, T\u00fcrkiye ile Arap \u00fclkeleri aras\u0131nda dostluk ve m\u00fcnasebetleri peki\u015ftirmek i\u00e7in g\u00f6nderilen eski Devlet Bakan\u0131 ve Ba\u015fbakan yard\u0131mc\u0131s\u0131 Albay Sadi Ko\u00e7a\u015f’\u0131n an\u0131lar\u0131n\u0131 aktard\u0131\u011f\u0131 ?Atat\u00fcrk’ten 12 Mart’a?? adl\u0131 kitab\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli bilgiler ihtiva etmektedir. Irak, Kuveyt, \u00dcrd\u00fcn, Suriye ve L\u00fcbnan’\u0131 gezilerinde gitti\u011fi her yerde ?T\u00fcrk-\u0130srail M\u00fcnasebetleri? \u00fczerine sorulan\u00a0suallere muhatap olan Sadi Ko\u00e7a\u015f’\u0131n verdi\u011fi tarihi cevab\u0131n\u0131, 1977 bas\u0131ml\u0131 kitab\u0131n\u0131n 3. cildinin 1478 ve 1480 sahifelerinden oldu\u011fu gibi iktibas ediyoruz;<\/p>\n
Ziyaret etti\u011fimiz her memleketde sorulan ilk sual T\u00fcrk-\u0130srail m\u00fcnasebetleri oldu. Hepsini cevapland\u0131rma\u011fa \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Fakat seyahat\u0131m\u0131z\u0131n son merhalesi olan Beyrut’da bu hususu, ?yani T\u00fcrk-\u0130srail m\u00fcnasebetlerini?, \u0130srail meselesinin d\u00fcnya siyasi tarihinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ilk g\u00fcnden ba\u015flayarak zaman\u0131m\u0131za kadar izah etmekde ve sizin vas\u0131tan\u0131zla Arap umumi efk\u00e2r\u0131na bir defa daha duyurmakta fayda m\u00fclahaza ediyorum.<\/p>\n
Biliyorsunuz Filistin’de bir \u0130srail Devleti kurulmas\u0131 fikri ilk defa 1896 tarihinde ortaya at\u0131lm\u0131\u015f ve o zaman bir Musevi Heyeti Osmanl\u0131 \u0130mparatoru Sultan 2. Abd\u00fclhamid’e m\u00fcrcaatla b\u00fct\u00fcn Osmanl\u0131 bor\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6denmesi ve Osmanl\u0131 devletine de arzu ettikleri miktarda tazminat \u00f6denmesi \u015fartiyle kendilerine Filistin’de bir yurd verilmesini rica edilmi\u015fdi.<\/p>\n
Bidayetde heyeti gayet iyi kar\u015f\u0131layan Sultan 2. Abd\u00fclhamid bu iste\u011fi duyunca gayet sert bir \u015fekilde ?Biz bu topraklar\u0131 para ile almad\u0131k. Para ile de satmay\u0131z? diyerek heyeti huzurundan kovmu\u015ftur.<\/p>\n
Siyonist \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn Abd\u00fclhamid’e d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve y\u0131llarca d\u00fcnyada aleyhinde propaganda yapmalar\u0131n\u0131n nedenleri budur. Ama bu fikir Abd\u00fclhamid’e has de\u011fildi.<\/p>\n
Ayn\u0131 mevzuda, ikinci defa Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu ad\u0131na 1916’da Berlin’de bulunan Sadr\u0131\u00e2zam Tal\u00e2t Pa\u015fa’ya m\u00fcracaat edilmi\u015f, Sadr\u0131\u00e2zam konuyu Bab\u00e2liye getirmi\u015f ise de, ayn\u0131 \u015fekilde reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n
Heri iki teklifin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tarihlerde Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u00a0\u00a0b\u00fcy\u00fck mali s\u0131k\u0131nt\u0131lar i\u00e7inde idi. \u0130kincisinde bilhassa Birinci D\u00fcnya Harbinin bask\u0131s\u0131 da vard\u0131. Buna ra\u011fmen b\u00f6yle bir teklifi kabul etmemi\u015flerdir.<\/p>\n
Daha sonra Sava\u015f\u0131n neticesi az \u00e7ok anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u00f6zellikle Filistin’i savunamayaca\u011f\u0131m\u0131z kesin olarak belli olunca da bu topraklar\u0131 Siyonist y\u00f6neticilere \u00e7ok y\u00fcksek bedel kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satabilirdik. Ama d\u00fc\u015f\u00fcnmedik bile bunu. Biz toprak satmaya al\u0131\u015fk\u0131n de\u011fildik.<\/p>\n
1918’den sonra Filistin topraklar\u0131 Osmanl\u0131 Devletinden ayr\u0131ld\u0131. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti bu tarihten sonra 30 y\u0131l, \u0130ngiltere idaresinde bulunan Filistin’de bile \u0130srail Devleti kurulmas\u0131 fikrine daima kar\u015f\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n
1948’de, \u0130kinci D\u00fcnya Harbi sonunda bu mevzu resmen ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman T\u00fcrkiye bir \u00e7ok mal\u00ee ve siyas\u00ee s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7inde ve yaln\u0131z ba\u015f\u0131na kalm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, \u0130srail’in kurulmas\u0131 i\u00e7in yine oy vermemi\u015fdir. Ancak, oy vermememize ra\u011fmen \u0130srail kurulup Birle\u015fmi\u015f Milletlere \u00fcye olduktan sonra diplomatik alanda bu devleti tan\u0131d\u0131k. Yani T\u00fcrkiye \u0130srail’in kurucular\u0131ndan de\u011fildir. Kurulmas\u0131na yard\u0131m edenlerden de de\u011fildir. Ve \u0130srail’i diplomatik alanda tan\u0131yan ilk devlet de de\u011fildir.<\/p>\n
Diplomatik sahada tan\u0131mam\u0131zdan birka\u00e7 y\u0131l sonra 1956’da \u0130srail Fransa ve \u0130ngiltere ile beraber M\u0131s\u0131r’a, S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131na taarruz etti\u011fi zaman T\u00fcrkiye m\u00fcttefiki olmalar\u0131na ra\u011fmen bu tutumdan dolay\u0131 Fransa ve \u0130ngiltere’yi protesto etmi\u015f, bu devletlerin tayyarelerinin T\u00fcrkiye semalar\u0131ndan ge\u00e7mesine m\u00fcsaade etmemi\u015f; \u0130srail’i ise \u015fiddetle protesto ederek ?taarruza devam ederse diplomatik m\u00fcnasebetlerini kesece\u011fini? s\u00f6ylemi\u015f ve derhal sefirini \u0130srail’den geri \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f, \u0130srail’in de sefirini geri almas\u0131n\u0131 istemi\u015ftir. O tarihten beri 8 y\u0131ld\u0131r \u0130srail’de sefirimiz yoktur. \u0130srail’in de T\u00fcrkiye’de sefiri yoktur.<\/p>\n
M\u00fcnasebetlerimiz teknik sahaya inhisar eden diplomatik bir formalite halinde ve asgari \u00f6l\u00e7\u00fcdedir. Ancak T\u00fcrk-\u0130srail m\u00fcnasebetleri, belki T\u00fcrkiye’nin Araplarla m\u00fcnasebetini bozmak gayesiyle, muhtelif kaynaklar taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fct\u00fclmekte ve bu mevzuda b\u00fcy\u00fck bir propaganda faaliyeti devam ettirilmektedir. Bu hususu m\u00fc\u015fahade etti\u011fimiz i\u00e7in son alarda evvelden kararla\u015ft\u0131r\u0131lan baz\u0131 sosyal ve sportif temaslar bile iptal edilmi\u015fdir. Yani \u0130srail ile T\u00fcrkiye’nin bu g\u00fcnk\u00fc m\u00fcnasebetleri asgari haddindedir.<\/p>\n
T\u00fcrk-\u0130srail m\u00fcnasebetleri hususunda s\u00f6yleyece\u011fim son s\u00f6z \u015fudur:\u00a0T\u00fcrkiye bug\u00fcne hi\u00e7bir devrede \u0130srail’i kurmak isteyenlere ve kurulduktan sonra da Arap memleketleri ile m\u00fccadelesinde \u0130srail’e yard\u0131m etmemi\u015fdir. \u015eimdiden sonra da etmeyecekdir.<\/strong><\/p>\n T\u00fcrkiye’nin; Araylarla m\u00fccadelesinde \u0130srail’e yard\u0131m etmeme prensibi siyas\u00ee bir zaruretin neticesi de\u011fildir. T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n ve T\u00fcrkiye’nin Araplarla y\u00fczlerce y\u0131ldan beri devam eden m\u00fc\u015fterek hayat\u0131n\u0131n ve m\u00fc\u015fterek ba\u011flar\u0131n\u0131n neticesidir. Ve bu siyaset hi\u00e7bir devirde de\u011fi\u015fmeyecektir.?<\/p>\n \u015eimdi yukar\u0131daki a\u00e7\u0131klamay\u0131, 1937 y\u0131l\u0131nda Mustafa Kemal Atat\u00fcrk’\u00fcn Filistin ile ilgili yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalarla k\u0131yaslay\u0131n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Filistin’in ve Filistinlilerin m\u00fccadelesinin T\u00fcrkiye ve \u00e2lemi \u0130slam i\u00e7in ne kadar m\u00fchim oldu\u011fu son zamanlarda daha \u00e7ok belirginle\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Kadim […]","protected":false},"author":2,"featured_media":45,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,11],"tags":[23],"class_list":["post-44","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyasetname","category-yazilar","tag-turkiye-israil-iliskileri"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":46,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44\/revisions\/46"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}