Son g\u00fcnlerde \u201cEhli S\u00fcnnet\u201d kavram\u0131, baz\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan bir grup, bir parti ve bir f\u0131rkaym\u0131\u015f gibi dillere pelesenk edilmi\u015f durumda. Hatta baz\u0131 gruplar, toplumu \u201cEhli S\u00fcnnet\u201d ve \u201cEhli S\u00fcnnet olmayanlar\u201d diye ikiye ay\u0131rmaya resmen can at\u0131yor. Fakat bu \u201cEhli S\u00fcnnet\u201d ay\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 kendilerine g\u00f6re yap\u0131yorlar, bu kavram\u0131n ilk kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 manan\u0131n tam tersi bir durum ortaya koyuyorlar.<\/p>\n
Gelin \u201cEhli S\u00fcnnet\u201d kavram\u0131n\u0131n nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na bir g\u00f6z atal\u0131m. Hicri ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc as\u0131rda itikadi ve siyasi mezhep ve f\u0131rkalar artmaya ba\u015flay\u0131nca \u0130slam \u00fcmmeti b\u00fcy\u00fck bir ayr\u0131\u015fma ya\u015famaya ba\u015flad\u0131. Bu d\u00f6nemde \u0130slam ulemas\u0131, \u00fcmmeti bir arada tutacak b\u00f6l\u00fcnme ve par\u00e7alanmalara kar\u015f\u0131 \u201cEhli S\u00fcnnet ve\u2019l Cemaat\u201d kavram\u0131n\u0131 kullanmaya ba\u015flad\u0131. Bu ismi ilk kullanan ki\u015fi 4 b\u00fcy\u00fck mezhep imam\u0131ndan Ahmed bin Hanbel idi. Ayr\u0131\u015fmalara kar\u015f\u0131n \u00fcmmet bilincinin h\u00e2l\u00e2 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korudu\u011funu, \u00fcmmetin birlikteli\u011fi ve tarih\u00ee s\u00fcre\u00e7 i\u00e7erisinde \u00fczerine d\u00fc\u015fen rol\u00fc oynamaya devam edece\u011fini vurgulamak i\u00e7in kullan\u0131lan bir terimdi. Elbette bu birliktelik Hz. Muhammed (sav) d\u00f6neminde var olan siyasi ve itik\u00e2di birliktelikti. Bu terim \u00fcmmeti b\u00f6l\u00fcp par\u00e7alamay\u0131 hedefleyen fitneyi, f\u0131rkala\u015fmay\u0131, siyasi ve mezhep\u00e7i b\u00f6l\u00fcnmeleri tamam\u0131yla reddeden bir simgeydi.<\/p>\n
\u201cEhli S\u00fcnnet\u201d bir f\u0131rka veya grup olarak ortaya \u00e7\u0131kmad\u0131. Bilakis ilk imamlar\u0131 \u201cEhli S\u00fcnnet\u201di bir \u015femsiye gibi tan\u0131mlad\u0131. B\u00fct\u00fcn f\u0131rkalar\u0131 ve mezhepleri bu \u00e7at\u0131n\u0131n alt\u0131nda muhafaza etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u015eemsiyeyi \u201cEhli K\u0131ble\u201d olarak ortaya koydu. \u201cEhli Bidat\u201d\u0131 da bu dairenin d\u0131\u015f\u0131na itmemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Tekfirden uzak durup \u00fcmmetin birlikteli\u011fini korumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u201cEhli S\u00fcnnet\u201d di\u011fer f\u0131rkalar gibi kendisini \u00fcmmet i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir grup olarak g\u00f6rmez. Belirli b\u00f6lgelerde m\u00fcntesipleri az da olsa kendisini az\u0131nl\u0131k olarak g\u00f6rmez. Bundan dolay\u0131d\u0131r ki \u201cEhli S\u00fcnnet\u201d insanlar\u0131n mezheplerini, me\u015freplerini sormadan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131na ko\u015far. Onlar\u0131 \u0130slam \u00fcmmetinin bir ferdi olarak de\u011ferlendirir. Kendini \u00fcmmetin asl\u00ee unsuru hatta \u00fcmmetin kendisi olarak g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n
\u201cEhli S\u00fcnnet\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ana mimarlar\u0131 \u0130mam Malik, \u0130mam Ebu Hanife, \u0130mam \u015eafii ve \u0130mam Ahmed bin Hanbel\u2019dir. Bu imamlar 4 Halife\u2019den sonra Emevi ve Abbasi sultanlar\u0131 i\u00e7erisinde sadece \u00d6mer bin Abdulaziz\u2019i halife ya da m\u00fcceddid olarak g\u00f6r\u00fcr; di\u011ferlerini M\u00fcsl\u00fcman sultanlar olarak de\u011ferlendirirler. D\u00f6rt imam\u0131n hemen hepsi hem \u201cEhli Beyt”i savunduklar\u0131 hem de sultanlar\u0131n icraatlar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 i\u00e7in b\u00fcy\u00fck i\u015fkenceler g\u00f6rm\u00fc\u015f ve \u00fc\u00e7\u00fc zindanda g\u00f6rd\u00fckleri i\u015fkencelerden hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015ftir.<\/p>\n
Tarih boyunca b\u00fct\u00fcn mezhepler, ideolojiler ve felsefeler iktidarla bulu\u015funca b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fim ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcc\u00fc ele ge\u00e7iren kar\u015f\u0131s\u0131ndaki mezhepleri, ideolojileri ve felsefeleri yok etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. M.\u00d6 ve M.S yani 21. y\u00fczy\u0131la de\u011fin bu d\u00fcnyan\u0131n de\u011fi\u015fmez kural\u0131 olmu\u015ftur. Bu y\u00fczy\u0131ldaki ideolojilerin ve felsefelerin iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdiklerinde \u00f6tekilere neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 19. y\u00fczy\u0131l ve 20. y\u00fczy\u0131l tarihini okudu\u011funuzda \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6receksiniz.<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcman mezhepleri a\u00e7\u0131s\u0131nda da bu durum kendini g\u00f6stermi\u015ftir. Abbasiler d\u00f6neminde iktidar\u0131 ele ge\u00e7iren Mutezile mezhebi, S\u00fcnni ve \u015eii alimlere b\u00fcy\u00fck zul\u00fcmler ve i\u015fkenceler yapm\u0131\u015ft\u0131r. Abbasi sultan\u0131 el-Kadir Billah d\u00f6neminde iktidara gelen S\u00fcnni d\u00fc\u015f\u00fcnce, Mutezile ve \u015eiilere bask\u0131 uygulam\u0131\u015ft\u0131r. Abbasi Sultan\u0131 El-Kadir Billah, \u0130slami gelenekten ayr\u0131l\u0131p devlet ad\u0131na detayl\u0131 bir itikat bildirisi yay\u0131mlayan ilk sultand\u0131r. \u201cEhli S\u00fcnnet \u0130tikad\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan bu belge, sultan taraf\u0131ndan M\u00fcsl\u00fcman alimlere zorla kabul ettirildi.
\nBu belge \u201cEhli S\u00fcnnet \u0130tikad\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lsa da M\u00fcsl\u00fcman alimler bunu \u201c\u0130tikad\u00fc\u2019l Kadiri\u201d olarak tan\u0131mlad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu genelge, \u0130slam itikad\u0131n\u0131n kendine has yorumunu tekelle\u015ftirme gayreti i\u00e7inde olan Hanbeli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn resmi ve detayl\u0131 bir versiyonuydu. \u0130bn\u00fc\u2019l Esir, Makrizi ve \u0130bn Haldun gibi bir\u00e7ok tarih\u00e7i Kadir Billah\u2019\u0131n bu genelgesini hem sorgulad\u0131lar hem de buna imza atan bir\u00e7ok alimin korkudan imza att\u0131klar\u0131n\u0131 kaydettiler.<\/p>\n
Daha sonraki s\u00fcre\u00e7te \u201cEhli S\u00fcnnet\u201d fikri, a\u00e7\u0131k\u00e7a ilan edilmese de bug\u00fcne kadar iki kolden geldi. Birinci kol; Emevi Devleti\u2019nin ilk sultan\u0131 Muaviye bin Ebi S\u00fcfyan\u2019\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ve Abbasi Sultan\u2019\u0131 El-Kadir Billah\u2019\u0131n devam ettirdi\u011fi S\u00fcnni \u00e7izgi. \u0130kinci kol ise d\u00f6rt Halife ve d\u00f6rt \u0130mam ile devam eden \u00e7izgi. \u0130kinci \u00e7izgi \u00fcmmeti ku\u015fatmay\u0131, adaleti g\u00f6zetmeyi ve \u00e7ok m\u00fccbir sebepler olmad\u0131k\u00e7a M\u00fcsl\u00fcman sultanlardan siyasi g\u00f6revler almay\u0131 do\u011fru bulmad\u0131lar. Adaleti her \u015fart ve ahv\u00e2lde neye bedel olursa olsun m\u00fcdafaa ettiler. \u0130lgin\u00e7tir, ikinci koldan gelen \u201cEhli S\u00fcnnet\u201d imamlar\u0131 birinci koldan gelenler taraf\u0131ndan hep \u201cRaf\u0131z\u0131lik\u201d ile su\u00e7land\u0131. Hatta buna kar\u015f\u0131 \u0130mam \u015eafii\u2019nin \u015fu s\u00f6z\u00fc bug\u00fcne de\u011fin \u015fiar olarak geldi: \u201cEhli Beyti sevmek Raf\u0131z\u0131lik ise melekler ve insanlar \u015fahid olsun ki ben en b\u00fcy\u00fck Raf\u0131z\u0131yim.\u201d \u0130mam Buhari ve \u0130mam M\u00fcslim gibi bir\u00e7ok hadis \u00e2limi de birinci kol taraf\u0131ndan hep su\u00e7land\u0131 ve bask\u0131lara maruz kald\u0131. Hatta me\u015fhur 6 Hadis kitab\u0131n\u0131n \u00f6nemli imamlar\u0131ndan \u0130mam Nesai, Suriye\u2019nin Emevi Camii\u2019nde bu s\u00f6zde s\u00fcnniciler taraf\u0131ndan \u201cRaf\u0131z\u0131lik\u201d ile su\u00e7lan\u0131p lin\u00e7 edilerek cami i\u00e7inde \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
Has\u0131l\u0131kelam, bug\u00fcn yine S\u00fcnni d\u00fcnyada kendini s\u00fcnnili\u011fin bek\u00e7isi olarak g\u00f6ren ilk kol ile \u00fcmmeti ku\u015fatan ikinci kol aras\u0131nda m\u00fcnazara devam ediyor. \u0130lk koldakiler h\u00e2len en ufak bir f\u0131khi veya kelami ayr\u0131l\u0131kta di\u011ferlerini \u201cRaf\u0131z\u0131lik\u201d ile itham etmeye devam ediyor. \u201cEhli S\u00fcnnet\u201di bir f\u0131rka ya da grup olarak g\u00f6ren bu ilk kol \u201cEhli S\u00fcnnet\u201d elden gidiyor yaygaras\u0131n\u0131 koparmay\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015flerine kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 insanlar\u0131 tekfir etmeyi her d\u00f6nemde \u00e7ok seviyor. \u0130kinci kol ise kendini bir az\u0131nl\u0131k ve f\u0131rka gibi g\u00f6rmez bilakis \u00fcmmeti bir \u015femsiye gibi kucaklamaya devam etmektedir. \u0130kinci kolun felsefesini \u00fcnl\u00fc \u0130slam d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc \u0130mam Gazali \u201cFaysal\u00fc\u2019t Tefrika\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ortaya koymu\u015ftur. \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda az bile olsalar, ilk kolun temsilcileri \u00fcmmeti tekfir ile b\u00f6lmeyi bir y\u00f6ntem olarak benimsemi\u015flerdir. Baz\u0131 \u015eii ve Vahhabi az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131 gibi az\u0131nl\u0131k psikolojisi ole ba\u011f\u0131rarak M\u00fcsl\u00fcman d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerinden \u201cS\u00fcnnicilik\u201d yap\u0131yorlar\u2026<\/p>\n
Bu ilk kol, 4 imam\u0131 takip etti\u011fini s\u00f6ylese de onlar\u0131n y\u00f6ntem ve menheclerinden fersah fersah uzakt\u0131rlar…<\/p>\n
\u0130kinci koldakiler, dinin sahibinin Allah oldu\u011funa inan\u0131r ve asla, \u201cDin elden gidiyor\u201d veya \u201cEhli S\u00fcnnet\u201d yok ediliyor yaygaras\u0131 koparmazlar. \u0130tidalli bir g\u00f6r\u00fc\u015fe sahiptirler.<\/p>\n
Mutedil yol en g\u00fczel yoldur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Son g\u00fcnlerde \u201cEhli S\u00fcnnet\u201d kavram\u0131, baz\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan bir grup, bir parti ve bir f\u0131rkaym\u0131\u015f gibi dillere pelesenk edilmi\u015f durumda. Hatta […]","protected":false},"author":1,"featured_media":424,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-423","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fikriyyat"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=423"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":425,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423\/revisions\/425"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/424"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}