Kini ve nefreti b\u0131rak\u0131n bir hik\u00e2ye yaz\u0131n veya aray\u0131n\u2026<\/p>\n
D\u00fcnya b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fim ya\u015f\u0131yor. Bir zamanlar istikrarl\u0131 hatta de\u011fi\u015fmez g\u00f6r\u00fcnen o eski d\u00fcnya \u00e7\u00f6kt\u00fc. Bug\u00fcn k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerin ekonomiye h\u00e2kimiyeti bile bu \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcy\u00fc engelleyemedi. \u00c7\u00f6ken d\u00fcnya sisteminin yerine yenisi in\u015fa edilinceye dek, ortal\u0131k kal\u0131n bir sis duvar\u0131 ile \u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f durumda. Bu sis duvarlar\u0131 da i\u00e7inde; ke\u015fmeke\u015f, karga\u015fa, ak\u0131l kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, \u00fcmitsizlik, yar\u0131n\u0131 okuyamama, endi\u015fe ve a\u015f\u0131r\u0131 korkuyu bar\u0131nd\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
Eski d\u00fcnyan\u0131n \u00e7\u00f6kmesiyle yeni bir \u00e7a\u011f ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Bu yeni\u00e7a\u011fda, do\u011fru tepki vermeyi ba\u015faramad\u0131\u011f\u0131m\u0131z takdirde risklerle, \u00e2n\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z takdirde de vaatlerle dolu bir hayat idame edece\u011fimiz bir hakikat. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kopu\u015fun ard\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kacak yeni sistemlerin mevcut y\u00f6netimden daha m\u0131 iyi yoksa daha m\u0131 k\u00f6t\u00fc olaca\u011f\u0131 yeni bir hik\u00e2ye anlatma yetimize ba\u011fl\u0131. Bu da ge\u00e7mi\u015ften ders \u00e7\u0131karan, bizi \u015fimdiki zamana yerle\u015ftiren ve gelece\u011fi rehberlik edinen bir hik\u00e2ye olmal\u0131.<\/p>\n
D\u00fcnya, 90\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda \u00e7ift kutuplu var-olu\u015fun nih\u00e2yetine tan\u0131kl\u0131k etti. Ard\u0131ndan ABD\u2019nin tek kutuplu d\u00fcnya \u00f6zlemi de 2008 ekonomik kriziyle suya d\u00fc\u015ft\u00fc. \u015eimdilerde ise d\u00fcnya, yeni k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7lerin sanc\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yor. Bu sanc\u0131l\u0131 ve sis duvarlar\u0131 i\u00e7inde d\u00fcnya bir\u00e7ok krize gebe kald\u0131: Brexit, ABD\u2019de Trump\u2019\u0131n iktidara geli\u015fi, Hindistan\u2019da Modi\u2019nin se\u00e7imleri kazanmas\u0131, Arap Bahar\u0131, Nijerya\u2019da \u00e7at\u0131\u015fmalar, uzayan Suriye sava\u015f\u0131, Ukrayna\u2019ya Rusya m\u00fcdahalesi, DAE\u015e, vek\u00e2let sava\u015flar\u0131, istihbarat oyunlar\u0131, \u015fehirli militanlar, mafya gruplar\u0131 ve pe\u015finden uzmanlar\u0131n dillerine pelesenk ettikleri \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya sava\u015f\u0131 tamtamlar\u0131\u2026<\/p>\n
D\u00fcnya bir yanda y\u00fckselen milliyet\u00e7ilik dalgas\u0131n\u0131 konu\u015furken, \u00f6te yandan g\u00f6\u00e7menlerin sorunlar\u0131n\u0131 tart\u0131\u015f\u0131yorken, ekonomik krizlerin ve tiksindirici e\u015fitliklerin arka plan\u0131nda b\u00fcy\u00fcyen milliyet\u00e7ilik, nihilizm, anar\u015fizm, deizm ve ter\u00f6re tan\u0131kl\u0131k ettik. D\u00fcnya resmen ekonomik, siyasi, sosyal ve askeri her alanda k\u00fcresel bir i\u00e7 sava\u015f ya\u015f\u0131yor.<\/p>\n
So\u011fuk sava\u015f\u0131n bitimiyle ger\u00e7ekte, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n miras\u0131 olan d\u00fcalizm de sona ermi\u015fti. Her alanda z\u0131t kutuplar iflas etti: Sosyal demokrat ile neoliberaller gibi, kom\u00fcnizm ile kapitalizm gibi, radikal siyaset\u00e7iler ile \u0131l\u0131ml\u0131 siyaset\u00e7iler gibi\u2026 Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n bu ve buna benzer hik\u00e2yeleri, halen tedav\u00fclde olmas\u0131na ra\u011fmen g\u00fcn\u00fcm\u00fcz sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmede yetersizdirler. Yerlerine yeni g\u00fc\u00e7l\u00fc hik\u00e2yeler in\u015fa edilmedi\u011fi i\u00e7in eski hik\u00e2yelerin tesiri ile herkes yoluna devam ediyor. H\u00e2lbuki olgular de\u011fi\u015fmi\u015f ama zihinler de\u011fi\u015fmemi\u015ftir.<\/p>\n
Bu sanc\u0131l\u0131 ve sisli d\u00f6nemde, herkes bir anda d\u0131\u015f politika uzman\u0131 oluverdi. Yeni d\u00f6nemi anlamadan herkes eski hik\u00e2yeler \u00fczerinden olaylar\u0131 de\u011ferlendirdi. Teoriler, iddialar havada u\u00e7u\u015ftu. Kahvehanelerde bile en \u00e7ok d\u0131\u015f politika tart\u0131\u015fmalar\u0131 izleniyordu. D\u00fcnyada bile olmayan sadece bizim TV\u2019lere mahsus 4 saat veya daha fazla s\u00fcren tart\u0131\u015fma programlar\u0131 zihinleri daha karma\u015f\u0131k hale getirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc konunun uzmanlar\u0131 de\u011fil kula\u011f\u0131na bir iki c\u00fcmle f\u0131s\u0131ldananlar konu\u015fuyordu ekranlarda. Ne TV\u2019dekiler anla\u015fabiliyordu ne de halk tart\u0131\u015fmalardan bir \u015fey anl\u0131yordu. Bug\u00fcnlerde de herkes ekonomi uzman\u0131 olmu\u015f durumda. Eski ekonomik teoriler, endi\u015fe ve korku ekseninde herkes sonucu anla\u015f\u0131lmayan bir \u015feyler m\u0131r\u0131ldan\u0131yor\u2026<\/p>\n
Kontrolden \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir d\u00fcnya alg\u0131s\u0131, bizzat gezegeni ku\u015fatma alt\u0131na alm\u0131\u015f durumda. Her yere n\u00fcfuz etmi\u015f bir panik var ki, bu Roma benzeri bir imparatorluktan kaynakl\u0131 merkezile\u015ftirilmi\u015f korkuya da benzemiyor. Bu daha ziyade haber medyas\u0131n\u0131n \u00fcretti\u011fi, sosyal medyan\u0131n b\u00fcy\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc herkesin ba\u015f\u0131na her an her yerde her \u015fey olabilece\u011fine dair bir duygu. La\u011f\u0131m fareleri trolleri de a\u015fan bir a\u011f bu.<\/p>\n
Yeni\u00e7a\u011f\u0131 anlamak, ge\u00e7en y\u00fczy\u0131lda in\u015fa edilen sistemi iyi anlamaktan ge\u00e7iyor. Her ne kadar ge\u00e7en y\u00fczy\u0131la benzemesine ra\u011fmen g\u00fcn\u00fcm\u00fcz i\u00e7in tehlike daha b\u00fcy\u00fck. A\u015f\u0131r\u0131 bireycili\u011fin k\u00fcresel \u00e7a\u011f\u0131nda, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz a\u00e7maz, emsalsiz ve derin; tehlikeleri daha yayg\u0131n, daha az \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir. Gelinen nokta, \u00e7\u0131karc\u0131 bireylerin \u201cticari toplumunu\u201d ilk defa kurumsalla\u015ft\u0131ran Adam Smith\u2019in bile \u00f6ng\u00f6remeyece\u011fi bi\u00e7imlerde evrenselle\u015fti. Marx ve Engels\u2019in Kom\u00fcnist Manifesto\u2019da (1848) yazd\u0131\u011f\u0131 gibi, kederden ziyade co\u015fku i\u00e7inde modern d\u00f6nem, serbestle\u015fen d\u00fcnya ekonomisiyle k\u00f6kten de\u011fi\u015ftirilmi\u015f \u201cher t\u00fcrl\u00fc sabit, h\u0131zla dondurulmu\u015f ili\u015fkileri, ge\u00e7irdikleri bir dizi tren kazas\u0131, kutsal \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 ve fikirleriyle ayaklar\u0131 yerden kesilmi\u015f tek bir \u015feydi\u2026 KATI OLAN HER \u015eEY BUHARLA\u015eTI, KUTSAL OLAN HER \u015eEY D\u00dcNYEV\u0130LE\u015eT\u0130.\u201d<\/p>\n
Bireyselli\u011fin beraberinde getirdi\u011fi rekabet; k\u00fcsk\u00fcnl\u00fck, h\u0131n\u00e7, \u00f6fke, k\u0131skan\u00e7l\u0131k ve a\u015fa\u011f\u0131lama duygusunu beraberinde y\u00fckseltmi\u015f ve bu da beraberinde muazzam bir bi\u00e7imde nefreti k\u00f6r\u00fcklemi\u015f, herkesin bir \u015fekilde di\u011fer herkese y\u00f6nelik \u00f6fkesini katmerle\u015ftirmi\u015ftir. Bu ruh derinle\u015ftik\u00e7e sivil ve siyasi alan\u0131 zehirliyor. Sadece zehirlemekle kalm\u0131yor, ayr\u0131ca bu \u00f6fke \u00e7a\u011f\u0131nda deh\u015fet veren g\u00f6r\u00fcnt\u00fc ve sesler s\u00fcrekli bir bi\u00e7imde adeta \u00fczerimize h\u00fccum ediyor.<\/p>\n
\u0130\u015fte t\u00fcm bu olanlardan dolay\u0131, bug\u00fcn insanl\u0131k yeni bir hik\u00e2ye pe\u015finde. Herkes kulaklar\u0131n\u0131 a\u00e7m\u0131\u015f \u201cKumu\u201d (kalk\u0131n) bir sesin yank\u0131lanmas\u0131n\u0131 beklemekte. Herkesi ku\u015fat\u0131c\u0131, ihsan\u0131 ve merhameti bol bir hik\u00e2ye duymak istiyor. Tutarl\u0131 ve istikrar kazand\u0131ran bir anlat\u0131n\u0131n yoklu\u011funda bu hik\u00e2yeler tepkisel, b\u00f6l\u00fck p\u00f6r\u00e7\u00fck ve istikrars\u0131z olmaya devam edecek, her zaman t\u00fckenip gitme, d\u00fc\u015f k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratma riski ta\u015f\u0131yacakt\u0131r.<\/p>\n
Yeni bir hik\u00e2yeden, ama tepkisel ve muhalif de\u011fil de olumlu ve ku\u015fat\u0131c\u0131 bir hik\u00e2yeden yoksunsak hi\u00e7bir \u015fey de\u011fi\u015fmez. Ama b\u00f6yle bir hik\u00e2ye ile her \u015fey de\u011fi\u015fir. \u00c7evresinde toplan\u0131p seferber olabilece\u011fimiz iyile\u015ftirici bir siyasi hik\u00e2ye geli\u015ftirme aray\u0131\u015f\u0131nda, \u00f6nce savunmak istedi\u011fimiz prensipleri ve de\u011ferleri tespit etmeliyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc anlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z hik\u00e2yeler, \u00fcst\u00fcnde y\u00fckseldikleri inan\u00e7lar\u0131 ne\u015fredeceklerdir.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n hemen hemen her y\u00fczy\u0131lda bir ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemlerinde toplumlar\u0131 bir Mehdi beklentisi tutar. Alman filozof ve sosyolog Karl Mannheim 1922\u2019de, Birinci Cihan Harbi sonras\u0131 \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu: \u201c\u0130nsanlar her yerde bir Mesih bekliyorlar ve hava b\u00fcy\u00fck k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00e2hinlerin vaatleriyle dopdolu\u2026\u201d<\/p>\n
H\u00e2s\u0131l\u0131 kelam, kehanette bulunmak ve Mehdi\u2019nin yar\u0131n m\u0131, bir y\u0131l sonra m\u0131, y\u00fczy\u0131l sonra m\u0131, bin y\u0131l sonra m\u0131 gelece\u011fini beklemek yerine prensipleri olan i\u00e7i dolu dolu bir hik\u00e2ye \u00fcretmeliyiz. Eski kli\u015fe s\u00f6zler \u00fczerinden tart\u0131\u015fmay\u0131 da bir an \u00f6nce b\u0131rakmal\u0131y\u0131z. Hani yetersizli\u011fimizi de ba\u015fkalar\u0131n\u0131 ele\u015ftirerek \u00f6rtmek \u00fczerine \u00fcst\u00fcm\u00fcze kimse yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcmitsizlik, hayal g\u00fcc\u00fc t\u00fckendi\u011finde d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir durumdur. \u015eimdimizi ve yar\u0131n\u0131m\u0131z\u0131 betimleyecek hik\u00e2yelerden yoksun oldu\u011fumuzda \u00fcmit de solup gider. Siyasi, sosyal ve fikri yetersizlik, \u00f6z\u00fcnde hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetersizli\u011fidir…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kini ve nefreti b\u0131rak\u0131n bir hik\u00e2ye yaz\u0131n veya aray\u0131n\u2026 D\u00fcnya b\u00fcy\u00fck bir de\u011fi\u015fim ya\u015f\u0131yor. Bir zamanlar istikrarl\u0131 hatta de\u011fi\u015fmez g\u00f6r\u00fcnen […]","protected":false},"author":2,"featured_media":403,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,11],"tags":[],"class_list":["post-402","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fikriyyat","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/402","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=402"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/402\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":404,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/402\/revisions\/404"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/403"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=402"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=402"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=402"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}