{"id":40,"date":"2008-06-15T20:00:39","date_gmt":"2008-06-15T17:00:39","guid":{"rendered":"http:\/\/turankislakci.com\/tr\/?p=40"},"modified":"2018-02-11T20:04:33","modified_gmt":"2018-02-11T17:04:33","slug":"bu-cografyanin-nisanesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/bu-cografyanin-nisanesi\/40","title":{"rendered":"Bu co\u011frafyan\u0131n ni\u015fanesi"},"content":{"rendered":"<p>Hayya ale&#8217;salah, Hayya alel-felah. As-salatu hayrun mine&#8217;n nevm. Allahu Ekber.La ilahe illallah.. \u015eafa\u011f\u0131n ilk \u0131\u015f\u0131klar\u0131nda, cami minarelerinden y\u00fckselerek M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 be\u015f vakit namaz\u0131n ilkini k\u0131lmaya \u00e7a\u011f\u0131ran sabah ezan\u0131 okunuyordu.<\/p>\n<p>Bu ezan ilk \u00f6nce \u0130slam d\u00fcnyan\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 yeri olan Baharat Adalar\u0131 ve Mindanao&#8217;da okunmaya ba\u015flar. Bir m\u00fcddet sonra A\u00e7e, Cava, Sumatra, Patani, Borneo ve Siyam gibi Malay yar\u0131madas\u0131nda okunur. Oradan sonra Ka\u015fgar da\u011flar\u0131nda, Seylan adas\u0131nda, Bengal&#8217;de, Haydarabad&#8217;da ezan sesleri y\u00fckselmeye ba\u015flar.<\/p>\n<p>Xi&#8217;an, Turfan, Pencap, Sind, Fergana vadisi, Buhara, Semerkand, Hinduku\u015f da\u011flar\u0131, Horasan, Herat, Tus, Belh, Merv, Curcan, Huzistan, Taberistan, Nisabur ve Kafkaslar \u00fczerindeki \u0130pek Yolu vahalar\u0131 yoluyla Hamedan, \u0130sfahan ve Tahran&#8217;a ula\u015f\u0131rd\u0131. Sonra alacakaranl\u0131kta Ba\u011fdat&#8217;\u0131n, Kufe&#8217;nin, Basra&#8217;n\u0131n, H\u0131ms&#8217;\u0131n, \u015eam&#8217;\u0131n, Sana&#8217;n\u0131n, Kahire&#8217;nin ve \u0130stanbul&#8217;un ihti\u015faml\u0131 camilerinden y\u00fckselirdi yan\u0131k sesler.<\/p>\n<p>Medine&#8217;de, Mekke&#8217;de ve Kud\u00fcs&#8217;te Bilal&#8217;in ilk g\u00fcnk\u00fc sedas\u0131yla ezanlar okunurdu. M\u0131s\u0131r&#8217;\u0131n el-Ezher camiinden y\u00fckselen ezan sesi ise, Tunus&#8217;un Zeytunesine ve Fas&#8217;\u0131n Kayravan&#8217;\u0131 \u00fczerinden Mali&#8217;nin Timbuktu kentindeki kerpi\u00e7ten yap\u0131lm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck camiye ula\u015f\u0131rd\u0131. Buradan Sahra&#8217;ya ve Senegal Irma\u011f\u0131 boyunca Atlantik&#8217;e uzanan ticaret merkezlerine kadar yay\u0131l\u0131rd\u0131. Avrupa&#8217;da Tuna Nehri boyunca yank\u0131lanan ezan sesi de \u00dcsk\u00fcp, Piri\u015ftine, Saraybosna, Mostar, Filibe&#8217;den Sicilya ve Malta adas\u0131na, oradan da taa? Kurtuba&#8217;ya kadar yank\u0131 bulurdu.<\/p>\n<p>Ezan\u0131n akabinde Mindano&#8217;dan Timbukta&#8217;ya t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar ezan sesiyle tek s\u0131ra halinde saf saf bir y\u00f6ne yani k\u0131bleye y\u00f6neliyorlard\u0131. Namaz sonras\u0131 g\u00fcne\u015f boy g\u00f6sterip d\u00fcnyay\u0131 ayd\u0131nlatmaya ba\u015flay\u0131nca onlarda Allah&#8217;\u0131n arz\u0131na yay\u0131l\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>\u0130\u015fte, bir zamanlar ezan sesinin y\u00fckseldi\u011fi bu co\u011frafyaya ?\u0130slam \u00e2lemi? deniyordu. Bug\u00fcn zikretti\u011fimiz b\u00f6lgelerin bir\u00e7o\u011funda ezan sesi yank\u0131lanmasa da, o diyar\u0131n gayri M\u00fcslimleri dahi h\u00e2l\u00e2 kulaklar\u0131nda \u00e7\u0131nlayan nidan\u0131n ger\u00e7ek sahiplerini aramaktad\u0131r. \u0130slam ulemas\u0131 eskiden \u0130slam co\u011frafyas\u0131n\u0131 tan\u0131mlarken ?ezan? ile tan\u0131mlarlard\u0131. Yani ezan sesinin y\u00fckseldi\u011fi her yer \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Milli \u015eairimiz Mehmet Akif Ersoy \u015fu beyitleri ile buna ne g\u00fczel i\u015faret etmi\u015ftir:<\/p>\n<p>\u015eu ezanlarki \u015fahadetleri dinin temeli<\/p>\n<p>Ebedi yurdumun \u00fcst\u00fcnde benim inlemeli.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Hayya ale&#8217;salah, Hayya alel-felah. As-salatu hayrun mine&#8217;n nevm. Allahu Ekber.La ilahe illallah.. \u015eafa\u011f\u0131n ilk \u0131\u015f\u0131klar\u0131nda, cami minarelerinden y\u00fckselerek M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 be\u015f [&hellip;]","protected":false},"author":2,"featured_media":41,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,11],"tags":[22],"class_list":["post-40","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-edebiyat","category-yazilar","tag-ezan-nisanesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40\/revisions\/42"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}