{"id":167,"date":"2011-08-16T22:21:00","date_gmt":"2011-08-16T19:21:00","guid":{"rendered":"http:\/\/turankislakci.com\/tr\/?p=167"},"modified":"2018-02-11T22:26:47","modified_gmt":"2018-02-11T19:26:47","slug":"somaliyi-gercekten-taniyor-muyuz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/somaliyi-gercekten-taniyor-muyuz\/167","title":{"rendered":"Somali’yi ger\u00e7ekten tan\u0131yor muyuz?"},"content":{"rendered":"

Ge\u00e7en asr\u0131n tarihini bat\u0131l\u0131lar yazd\u0131. \u00dclkelerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 onlar \u00e7izdi. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck k\u0131tas\u0131 Afrika\u2019y\u0131 onlar haritalarda k\u00fc\u00e7\u00fcltt\u00fc. D\u00fcnyay\u0131 nas\u0131l g\u00f6rmemiz gerekti\u011fini onlar filmleriyle bize \u00f6\u011fretti. K\u0131z\u0131lderilileri bize kovboy filmleri ile onlar k\u00f6t\u00fc ve vah\u015fi olarak g\u00f6sterdi. Afrika k\u0131tas\u0131n\u0131n a\u00e7, fakir ve yamyamlarla dolu oldu\u011fu imaj\u0131n\u0131 bize hep onlar enjekte etti. Bilin\u00e7alt\u0131m\u0131z\u0131 komplolarla onlar doldurdu. Arap d\u00fcnyas\u0131na, Afrika\u2019ya, Latin Amerika\u2019ya, Asya\u2019ya hep onlar\u0131n g\u00f6z\u00fcyle bakt\u0131k. K\u0131sacas\u0131 d\u00fcnyaya halen onlar\u0131n bize takt\u0131\u011f\u0131 at g\u00f6zl\u00fckleri ile bakmaya devam ediyoruz\u2026<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Ama fazla da haks\u0131zl\u0131k etmeyelim son 20 y\u0131ld\u0131r Afrika\u2019ya d\u00fczenlenen geziler ve okudu\u011fumuz muhalif yaz\u0131lar sayesinde d\u00fcnyay\u0131 yeni ke\u015ffetmeye ba\u015flad\u0131k. Hatta Afrika\u2019ya tek t\u00fck de olsa tam ke\u015ffedeler k\u0131taya yerle\u015fmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

\u015eimdi uyanma ve bat\u0131n\u0131n yalanlar\u0131n\u0131 g\u00f6rme zaman\u0131. Co\u011frafyam\u0131z\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirleyenlere kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve haritalar\u0131 y\u00fczlerine f\u0131rlatma vakti… Hakikatlere ko\u015fma ve g\u00f6zlerimize \u00e7ekilmi\u015f perdeleri y\u0131rt\u0131p atma zaman\u0131 geldi, ge\u00e7iyor\u2026<\/p>\n

Son olayla bile Somali\u2019yi yine onlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnden okumaya ve g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k. Demek ki, halen onlar\u0131n i\u011fdi\u015f ettiklerini zihinlerimizin pisliklerinden kurtulamad\u0131k. As\u0131l sorulmas\u0131 gereken sorular\u0131 sormay\u0131 unuttuk, bir vaveylan\u0131n pe\u015finde d\u00f6rtnala ko\u015fuyoruz\u2026<\/p>\n

Somali\u2019ye yard\u0131m yap\u0131lmas\u0131n demiyorum. Bilakis elde avu\u00e7ta ne var ise yapal\u0131m amma Somali\u2019yi bu hale sokanlardan art\u0131k hesap sorman\u0131n zaman\u0131 geldi\u011fini bilelim\u2026 Mesela \u015fu sorular\u0131n cevaplar\u0131n\u0131 mutlaka aray\u0131n ve bulun;<\/p>\n

1-D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck k\u0131tas\u0131 olan Afrika\u2019n\u0131n tabi\u00ee zenginlikleri neden gizleniyor?
\n2-\u00c7ok geni\u015f balta girmemi\u015f ormanlara ve y\u00fcksek da\u011flara sahip olan Afrika\u2019dan neden hep \u00e7\u00f6l alanlar g\u00f6steriliyor?
\n3-30-40 y\u0131l \u00f6nce k\u0131tada k\u0131tl\u0131k ve a\u00e7l\u0131k yok iken, bug\u00fcn neden kendisine hatta d\u00fcnyaya yetecek k\u0131ta a\u00e7l\u0131ktan k\u0131r\u0131l\u0131yor?
\n4-91-94 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 34 \u00fclke Somali\u2019ye neden bir sald\u0131r\u0131 d\u00fczenlemi\u015fti?<\/p>\n

Siz bu sorular\u0131n ve benzeri daha bir\u00e7ok sorunun cevab\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, size k\u0131saca Somali\u2019yi anlatmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n

Somali denince akla ilk gelen \u015fey! Fakirlik ve yoksullukla bo\u011fu\u015fan bir \u00fclke. S\u0131cak bir hava, g\u00f6r\u00fcnmeyen bulutlar ve koca bir \u00e7\u00f6l arazide a\u00e7 ve fakir insanlar\u2026 Peki, Somali hakikaten b\u00f6yle bir yer mi?<\/p>\n

B\u0130RAZ TAR\u0130H\u2026<\/p>\n

Somali\u2019de ilk insan izleri miladdan \u00f6nce 9 bin y\u0131llar\u0131na kadar uzan\u0131yor. \u00dclkenin kuzeyinde bulunan ma\u011faralardaki resimler ve fig\u00fcrleri buna i\u015faret ediyor. Bu ma\u011faralar\u0131n en me\u015fhuru Laas Geel Kompleksi olarak biliniyor ve Hargeisa \u015fehrinde bulunuyor. Somali\u2019nin kuzeybat\u0131s\u0131ndaki Somaliland b\u00f6lgesinde bulunan Hargeisa, ayn\u0131 zamanda \u00e7ok kadim medeniyetlere be\u015fiklik etmi\u015ftir.<\/p>\n

\"\"
\nLaas Geel’de bir deve resmi…<\/p>\n

Bug\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kan kal\u0131nt\u0131lar Somali\u2019de kurulan \u015fehirlerin ge\u00e7mi\u015fte hep koca surlarla \u00e7evrili oldu\u011funu ve kadim M\u0131s\u0131r, Yunan, Roma, Pers, Hind ve \u00c7in imparatorluklar\u0131n\u0131n \u00f6nemli ticaret merkezi oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Punt krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n da bir zamanlar be\u015fikli\u011fini yapan Somali, \u0130slam\u2019dan me\u015fhur Habe\u015fistan krall\u0131\u011f\u0131n\u0131n ana merkeziydi. Habe\u015fistan krall\u0131\u011f\u0131, Somali, Cibuti, Etiyopya ve Sudan\u2019\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 i\u00e7eriyordu.<\/p>\n

\"\"
\n17. y\u00fczy\u0131lda Hafun’da yap\u0131lm\u0131\u015f bir cami…<\/p>\n

\u0130lk M\u00fcsl\u00fcmanlar bir zaman Somali\u2019ye ba\u011fl\u0131 olan Cibuti \u00fczerinden Ha\u015febistan\u2019a hicret etti. Buras\u0131 Bilal-\u0131 Habe\u015fi\u2019nin \u00fclkesinin bir par\u00e7as\u0131yd\u0131. \u0130slam\u2019\u0131n ilk yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerlerden biridir Somali. Halk\u0131 toplu olarak H\u0131ristiyanl\u0131k ba\u015fta olmak \u00fczere di\u011fer ba\u011fl\u0131 bulunduklar\u0131 dinleri b\u0131rak\u0131p \u0130slam\u2019\u0131 se\u00e7ti.<\/p>\n

\"\"
\nAdal sultanl\u0131\u011f\u0131 kal\u0131nt\u0131lar\u0131…<\/p>\n

Somali toplu halde M\u00fcsl\u00fcman olduktan sonra \u00fclkede bir\u00e7ok sultanl\u0131klar kuruldu. \u00dclkenin hemen her yerinde medreseler, hastaneler, hanlar, camiler ve saraylar in\u015fa edildi.<\/p>\n

Somali, Arap-M\u00fcsl\u00fcman kabile yap\u0131s\u0131na sahip olmas\u0131 hasebiyle Moritanya\u2019y\u0131 and\u0131r\u0131yor. Kabilelerin geneli Arap\u00e7a konu\u015fur. \u00dclke bir Afro-Arap devleti olarak 1974 y\u0131l\u0131nda Arap Birli\u011fi\u2019ne girdi.<\/p>\n

\"\"
\n13. y\u00fczy\u0131lda in\u015fa edilmi\u015f olan Fahruddin Camii kal\u0131nt\u0131lar\u0131<\/p>\n

\u015eafii mezhebinin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu \u00fclkede, -her ne kadar son y\u0131llarda Suudi Arabistan\u2019\u0131n deste\u011fiyle b\u00f6lgede selefilik giderek yayg\u0131nla\u015f\u0131yorsa da- tarikatlar\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etkisi var. Somali\u2019de ba\u015fl\u0131ca Sufi gruplar\u0131, Kadiriye, Ahmediye ve Salihiye\u2019dir. Kadiriye daha 15. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Harar\u2019da yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Onun kollar\u0131ndan biri olan \u00dcveysiye, Do\u011fu Afrika\u2019n\u0131n tamam\u0131nda etkindi. Ahmediye, Ahmed b. \u0130dris el-Fasi (1760-1837) taraf\u0131ndan kuruldu ve Somali\u2019ye Ali Maye Durogba taraf\u0131ndan getirildi. Muhammed b. Salih taraf\u0131ndan 1887\u2019de kurulan Salihiye ise Mekke\u2019den d\u00f6nerek \u0130slam\u2019\u0131n ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 vazeden Muhammed b. Abdullah (Abdille Hasan)\u2019\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7an tarikatt\u0131r. O, \u0130ngiliz h\u00e2kimiyetine kar\u015f\u0131 sava\u015f ilan etti. 4 kez \u0130ngilizlerle Somali sahillerinde \u00e7etin sava\u015flar yap\u0131ld\u0131. \u00c7anakkale\u2019de verilen bir sava\u015f\u0131n bir benzeri Somali Dervi\u015fleri taraf\u0131ndan burada \u0130ngilizlere kar\u015f\u0131 verildi. Birinci D\u00fcnya Harbi esnas\u0131nda Osmanl\u0131\u2019n\u0131n yan\u0131nda yer ald\u0131 Somali. Emperyalistlere kar\u015f\u0131 verdi\u011fi \u00e7etin m\u00fccadeleden dolay\u0131 hi\u00e7bir zaman s\u00f6m\u00fcrge devleti olmad\u0131. Afrika k\u0131tas\u0131nda bat\u0131l\u0131 emperyalistlerin s\u00f6m\u00fcrgesi olmay\u0131 kabul etmeyen tek M\u00fcsl\u00fcman \u00fclke Somali, daha sonra bunun ac\u0131s\u0131n hem ge\u00e7mi\u015fte hem de bug\u00fcn \u00e7ok k\u00f6t\u00fc \u015fekilde \u00e7ekiyor.<\/p>\n

\u0130ngilizler 1920 y\u0131l\u0131nda karada, havadan ve denizden Somali\u2019yi bombalamaya ba\u015flad\u0131. Somalili M\u00fcsl\u00fcman dervi\u015flerin ba\u015fkenti Talih \u0130ngiliz u\u00e7aklar\u0131 taraf\u0131ndan havadan sald\u0131r\u0131larla yerle bir edildi. Binlerce M\u00fcsl\u00fcman bu sald\u0131r\u0131larda hayat\u0131n\u0131 kaybetti. M\u00fcsl\u00fcmanlara ait ne kadar tarihi eser var ise yok edildi. B\u00f6ylece \u00fclke birka\u00e7 ay i\u00e7inde \u00e7ok a\u011f\u0131r silahlar kullanan \u0130ngilizlerin eline ge\u00e7ti. Ard\u0131ndan 1927 y\u0131l\u0131nda \u00fclkenin bir k\u0131sm\u0131 \u0130talyanlar\u0131n i\u015fgali alt\u0131na girdi. 1960 y\u0131l\u0131nda \u0130talyan ve \u0130ngiliz i\u015fgali alt\u0131ndaki Somali birle\u015ferek Somali Demokratik Cumhuriyeti ad\u0131n\u0131 ald\u0131. 1966\u2019da General Siyad Barre bir askeri darbe yapt\u0131 ve y\u00f6netime el koydu. Somali\u2019nin sosyalizme ba\u011fl\u0131 oldu\u011funu ilan etti ve destek i\u00e7in y\u00fcz\u00fcn\u00fc Sovyetler Birli\u011fi\u2019ne \u00e7evirdi. Soy ve kabile ba\u011flar\u0131n\u0131 bast\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015farak ulusal birlik \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 yapt\u0131. Devlet ba\u015fkan\u0131 etraf\u0131nda bir k\u00fclt\u00fc olu\u015fturulmaya ba\u015fland\u0131. 1975\u2019te M\u00fcsl\u00fcman dini liderler idam edildi. Kabile ba\u011flar\u0131n\u0131 yok etmek i\u00e7in Barre t\u00fcm yollar\u0131 denedi. Buna ra\u011fmen soy e\u011filimleri devam etti ve sonu\u00e7ta y\u00f6netim de kendini hem sosyalist hem de M\u00fcsl\u00fcman sayd\u0131. 1991\u2019de Siyad Barre devrildi ve b\u00f6ylelikle Somali, o zamandan itibaren merkezi h\u00fck\u00fcmetsiz kald\u0131. Kabile temelli milisler \u00fclkeyi y\u00f6netmeye ba\u015flad\u0131. 1991-1994 y\u0131l\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler ve ABD 34 \u00fclke ile Somali\u2019ye m\u00fcdahalede bulundu. \u00c7\u00fcnk\u00fc Somali\u2019nin yeniden \u0130slamc\u0131lar\u0131n eline ge\u00e7mesi onlar\u0131 \u00e7ok korkutuyordu. ABD me\u015fhur Hollywood her zaman oldu\u011fu gibi Somali konusuna da el att\u0131 ve Black Hawk Down filmini \u00e7ekti. B\u00f6ylece zihinlerde yine Somali ile ilgili olarak bu filmin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 k\u0131r\u0131nt\u0131lar kald\u0131.<\/p>\n

\u00dclkede bug\u00fcn \u0130slami gruplar \u00e7ok etkin. 10\u2019un \u00fczerinde \u0130slami grup bulunuyor. Bunlardan baz\u0131lar\u0131 \u015funlar: Sufi gruplar (Kadiriye, Ahmediye ve Salihiye), Ehli S\u00fcnne ve\u2019l Cemaat, \u0130ttihad \u0130slami, Afrika Boynuzunda Islah Hareketi, \u0130slami Mahkemeler Birli\u011fi, Kitap ve S\u00fcnnete Ba\u011fl\u0131l\u0131k Cemaati, M\u00fccahid \u015eebab (M\u00fccahid Gen\u00e7ler) Hareketi, Hizbu\u2019l \u0130slami (\u0130slam Partisi), Somali\u2019nin Kurtulu\u015fu Birli\u011fi ve Somali \u00c2limler Birli\u011fi. \u00dclkede \u0130slami gruplar\u0131n bu kadar etkin olmas\u0131na ra\u011fmen birlik sa\u011flanamamas\u0131n\u0131n ve bir h\u00fck\u00fcmetin olu\u015fturulmamas\u0131n\u0131n inan\u0131n \u00e7ok basit nedenleri bulunuyor. Bug\u00fcn iktidarda bulunanlarda onlara kar\u015f\u0131 sava\u015fanlarda M\u00fcsl\u00fcman. Durum Afganistan\u2019da bir zamanlar Gulbettin Hikmetyar ile Burhaneddin Rabbani aras\u0131nda ya\u015fanan kavgaya \u00e7ok benziyor. \u015eeyh \u015eerif \u015eeyh Ahmed ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki Somali ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmeti Cibuti ve Kenya gibi b\u00f6lge \u00fclkelerinden destek g\u00f6r\u00fcyor. Eritre ise Somali \u0130slami Partisi ile M\u00fccahid Gen\u00e7ler Hareketi\u2019ni destekliyor. ABD ve bat\u0131 \u00e7ok stratejik olarak g\u00f6rd\u00fckleri Somali\u2019de \u0130slami gruplar aras\u0131nda bir ittifak\u0131n olmamas\u0131 Kenya ve Etiyopya \u00fczerinden yer yer Somali\u2019ye sald\u0131r\u0131yor ve fitne yay\u0131yor. \u00dclkenin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne M\u00fccahid Gen\u00e7ler Hareketi h\u00fckmediyor. Hatta Ba\u015fkent Mogadi\u015fu bile ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmet ile \u015eebab hareketi aras\u0131nda pay edilmi\u015fti.<\/p>\n

SOMAL\u0130 NEDEN \u00d6NEML\u0130?<\/p>\n

Afrika boynuzu olarak adland\u0131r\u0131lan Somali, k\u0131tadaki en uzun sahil \u015feridine sahip. Arazisi genel olarak platolar, d\u00fczl\u00fckler, da\u011flar ve yaylalardan olu\u015fur. Kadim d\u00fcnyan\u0131n en \u00f6nemli ticaret merkezlerinden olan Somali, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde halen ayn\u0131 \u00f6zelli\u011fini korumaktad\u0131r. Tarihi \u0130pek Yolu’nun Afrika kolu Somali’den ge\u00e7iyordu. \u00d6nemli alt\u0131n ve petrol rezervlerine sahip olan \u00fclke, i\u00e7 kaostan dolay\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc yer alt\u0131 zenginliklerinden faydalanam\u0131yor. Hind Okyanusuna s\u0131f\u0131r olan uzun sahiline ra\u011fmen bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ticaretinden istifade edemiyor. Verimler topraklar\u0131na ra\u011fmen insanlar kurakl\u0131\u011f\u0131n ve \u00e7\u00f6l\u00fcn oldu\u011fu b\u00f6lgelere sava\u015f ad\u0131 alt\u0131nda bilerek s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. K\u0131z\u0131ldeniz\u2019den ge\u00e7en gemilerin de \u00f6nemli bir u\u011frak yeri Somali, i\u00e7 ke\u015fmeke\u015ften dolay\u0131 bu ticaretten de yeterli k\u00e2r\u0131 elde edemiyor.<\/p>\n

\"\"
\nSomali’den ge\u00e7en \u0130pek Yolu haritas\u0131…<\/p>\n

M\u0131s\u0131r, Etiyopya ve Kenya Somali\u2019nin kendi topraklar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu iddia ederken ABD ba\u015fta olmak \u00fczere Bat\u0131 da Somali\u2019yi kimseye kapt\u0131rma niyetinde g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor. Amerika y\u0131llardan beri \u00e7ok stratejik bir konumda bulunan Somali\u2019yi tamamen denetimi alt\u0131na almak i\u00e7in 10. Paralel\u2019deki \u201cTwin Pillar Policy\u201d ad\u0131 alt\u0131nda bir g\u00fcvenlik kordonu olu\u015fturmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. ABD Ba\u015fkan\u0131 Nixon d\u00f6neminde ortaya at\u0131lan bu proje bir t\u00fcrl\u00fc y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmedi. ABD \u015fimdi bu politikay\u0131 farkl\u0131 \u015fekillerde uygulamaya sokmak istiyor. Y\u00fcz\u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc hemen hemen T\u00fcrkiye kadar olan Somali’de 9 milyon insan ya\u015f\u0131yor…<\/p>\n

Somali yaz\u0131s\u0131 daha uzamadan burada keselim. \u0130n\u015faallah ileriki g\u00fcnlerde vakit bulursak, Somali\u2019deki \u0130slami Hareketler ve \u00fclkenin bug\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fu konumu size daha detayl\u0131 aktarmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Bunlar\u0131 anlatmam\u0131n nedeni de Somali\u2019deki hastal\u0131\u011f\u0131n sebebinin belli olmas\u0131 ve yanl\u0131\u015f ila\u00e7 ile tedaviye kalk\u0131\u015f\u0131lmamam\u0131s\u0131d\u0131r\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ge\u00e7en asr\u0131n tarihini bat\u0131l\u0131lar yazd\u0131. \u00dclkelerin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 onlar \u00e7izdi. D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck k\u0131tas\u0131 Afrika\u2019y\u0131 onlar haritalarda k\u00fc\u00e7\u00fcltt\u00fc. D\u00fcnyay\u0131 nas\u0131l g\u00f6rmemiz […]","protected":false},"author":2,"featured_media":174,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,11],"tags":[],"class_list":["post-167","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-seyahatname","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=167"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":175,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/167\/revisions\/175"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}