\u0130nsanlar\u0131 hayra ko\u015fturan ve fakiri-yoksulu d\u00fc\u015f\u00fcnmeye te\u015fvik eden bir ayday\u0131z. Ramazan ay\u0131 geldi\u011finde bunlara big\u00e2ne kalmak neredeyse imk\u00e2ns\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu aydaki ibadetin as\u0131l hedeflerinden biri a\u00e7 kalarak fakir ve yoksulun halini tefekk\u00fcr etmek ve ona yard\u0131m elini uzatmakt\u0131r. Tabi\u00ee ki bu davran\u0131\u015f sadece bu aya mahsus de\u011fil, t\u00fcm aylarda ayn\u0131 hayr\u0131 idame ettirmek \u00fczere olmal\u0131\u2026<\/p>\n
\u015eimdilerde, hem T\u00fcrkiye\u2019de hem de t\u00fcm \u0130slam d\u00fcnyas\u0131nda \u00f6zellikle k\u0131tl\u0131kla bo\u011fu\u015fan Somali\u2019li M\u00fcsl\u00fcmanlara yard\u0131m i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir \u00e7aba sarf ediliyor ve kampanyalar yap\u0131l\u0131yor. Yetimlere, yoksullara, muhta\u00e7lara, dullara, miskinlere, yolda kalm\u0131\u015flara ve fakirlere yard\u0131m\u0131 bolca hissettiren Ramazan ay\u0131n\u0131n manevi havas\u0131nda yap\u0131l\u0131yor t\u00fcm bunlar\u2026<\/p>\n
Biz de, \u0130mam Gazali\u2019nin \u0130hya\u2019s\u0131ndan ve Maun Suresinin tefsirinden bir b\u00f6l\u00fcm sunarak, bu ayda yap\u0131lmas\u0131 gereken tefekk\u00fcre bir katk\u0131da bulunmak istiyoruz.<\/p>\n
\u201cD\u0130NS\u0130ZLER K\u0130MD\u0130R?\u201d VE \u201cD\u0130NDARLAR K\u0130MD\u0130R?\u201d<\/p>\n
Maun s\u00fbresinde y\u00fcce Allah \u015f\u00f6yle buyurmaktad\u0131r. \u201cDin g\u00fcn\u00fcn\u00fc (ahiretteki m\u00fck\u00e2fat\u0131 ve cezay\u0131) yalanlayan\u0131 g\u00f6rd\u00fcn m\u00fc? Yetimi itip kakan, fakire yemek vermeyi te\u015fvik etmeyen i\u015fte odur. Sonra k\u0131ld\u0131klar\u0131 namazlardan gafil olan, riyak\u00e2rl\u0131k eden ve en basit ihtiya\u00e7 maddelerini insanlara vermekten ka\u00e7\u0131nan namaz ehli i\u00e7in zillet vard\u0131r.\u201d<\/p>\n
Bu sureyi \u00fcnl\u00fc bir \u0130slam \u00e2limi \u015f\u00f6yle tefsir etmektedir: \u201cD\u00fcnyadaki insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu kendilerini dindar sayar, ahirette va\u2019dedilen sevaplarla m\u00fc\u015ferref olacaklar\u0131n\u0131 zanneder ve kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki insanlar\u0131 veya gruplar\u0131 merdut ve hakir g\u00f6r\u00fcrler. Bu davalar\u0131na delil olmak \u00fczere de, dinlerinde, me\u015fakkate sebep olmayan baz\u0131 resmi amelleri \u2013ihl\u00e2slar\u0131 k\u00e2mil olmasa ve g\u00f6n\u00fcllerinde eserleri g\u00f6r\u00fclmese de- g\u00f6sterirler. Oysa Ras\u00fblullah zaman\u0131ndaki H\u0131ristiyanlar ve Yahudiler de kendilerini dindar sayar, delil olarak da dinlerince namaz k\u0131l\u0131p oru\u00e7 tutmalar\u0131n\u0131 g\u00f6sterirler; kendilerini bahtiyar ve Allah kat\u0131nda sevgili kimselerden, muhaliflerini ise bedbaht, sapk\u0131n ve sapt\u0131r\u0131c\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcrlerdi. Bu y\u00fczden, Allah Te\u00e2l\u00e2, dinsizlerle dindarlar\u0131n kim oldu\u011fu hakk\u0131nda \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u00f6l\u00e7\u00fc koymu\u015ftur. Herkesin kendisini bu \u00f6l\u00e7\u00fcye vurmas\u0131, s\u0131rf kendi bildi\u011fiyle kendisinin saadete \u2013dindar-, muhaliflerininse \u015fek\u00e2vette \u2013dinsiz- oldu\u011funa h\u00fckmetmemesi, zahir\u00ee ve resm\u00ee \u015feylerle yetinip ma\u011frur olmamas\u0131 gerekir. Allah Te\u00e2l\u00e2 \u201cDinsizler kimdir?\u201d \u015feklindeki bir soruya \u201cYard\u0131m isteyen yetimlere hakaretle bakar, onlara kat\u0131 davran\u0131r ve eziyet ederler; yoksullar\u0131 doyurmak i\u00e7in insanlar\u0131 te\u015fvik etmezler!\u201d cevab\u0131n\u0131 verdi. Bundan, \u201cDindarlar kimdir?\u201d sorusuna verilecek cevab\u0131n \u201cYetimlere, yoksullara \u015fefkatli olanlar ve onlar\u0131n dertleriyle dertlenenlerdir!\u201d olaca\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r. \u0130\u015fte, dinsizlerle dindarlar\u0131n kim oldu\u011funu \u00f6\u011frenmek i\u00e7in Allah Te\u00e2l\u00e2 taraf\u0131ndan konulan \u00f6l\u00e7\u00fc budur.<\/p>\n
Yetim s\u00f6z\u00fcn\u00fcn kapsam\u0131na t\u00fcm zay\u0131f kimselerle muhta\u00e7lar girdi\u011finden, yetimleri hor g\u00f6renler ve onlara d\u00f6n\u00fcp bakmayanlar, t\u00fcm zay\u0131f insanlara hakaretle bakm\u0131\u015f olurlar. Bu y\u00fczden \u201cDinsizler kimdir?\u201d sorusunun cevab\u0131 \u201ckendi zenginliklerine, g\u00fc\u00e7lerine g\u00fcvenerek ba\u015fkalar\u0131n\u0131 hor g\u00f6renlerdir\u201d demek olur. Ancak, g\u00fcnl\u00fck yiyece\u011fini bulabilen kimseler miskin\/yoksul s\u0131n\u0131f\u0131na girmez. Elinden geldi\u011fi halde, b\u00f6yle kimselere yard\u0131m etmeyenler bu ayetin tehdidi alt\u0131na girmezler.<\/p>\n
Miskinleri\/yoksullar\u0131 doyurmaya te\u015fvik etmek, vermek i\u00e7in bir \u015feyleri olmad\u0131\u011f\u0131 zamanlarda, ellerinden geldi\u011fince ba\u015fkalar\u0131na \u00f6nayak olmaktan ibarettir. Buna g\u00f6re, kazanca g\u00fcc\u00fc olan herkes, yoksullar\u0131n ve yetimlerin hallerini g\u00f6zetmekle y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Mallar\u0131 olanlar malla yard\u0131mda bulunur, mallar\u0131 olmayanlar da dilleriyle ve kalemleriyle insanlar\u0131 te\u015fvik ederler; \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumsal dayan\u0131\u015fma bunu gerektirir.<\/p>\n
Yetim ve yoksullarla ilgilenmeyenler ve onlar\u0131 \u0130slam ruhunda e\u011fitme hususunu \u00f6nemsemeyenler\u2026 -namaz k\u0131ls\u0131nlar, k\u0131lmas\u0131nlar- dinsizdirler; \u00c7\u00fcnk\u00fc insan\u0131 \u015feriat\u0131n emretti\u011fi i\u015flere sevketmeyen namaz, ki\u015finin ihlas\u0131na de\u011fil yalanc\u0131l\u0131\u011f\u0131na delildir.\u201d<\/p>\n
Hay\u0131r cemiyetleri kurmak, bu ayet-i kerimenin h\u00fckm\u00fcyle sabittir. Bug\u00fcn fakirlere yard\u0131m etme ve yoksullar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lama konusunda tek \u00e7are hay\u0131r kurumlar\u0131d\u0131r. Ancak bu kurumlar\u0131n da ay\u0131r\u0131m g\u00f6zetmeksizin her muhtaca yard\u0131m etmelidir. Kurey\u015f kabilelerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131n, zulme ve haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frayan kimseleri savunmak ve onlara yard\u0131m etmek amac\u0131yla kurduklar\u0131 ve Hz. Peygamber (sav)\u2019in de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 H\u0131lfu\u2019l Fud\u00fbl antla\u015fmas\u0131 bu kurumlar\u0131n en g\u00fczel \u00f6rneklerinden biridir. Res\u00fbl-i Ekrem (sav) H\u0131lfu\u2019l Fud\u00fbl ile ilgili olarak; \u201cBen, Abdullah b. C\u00fcd\u2019an\u2019\u0131n evinde yap\u0131lan bir antla\u015fmada haz\u0131r bulunmu\u015ftum; \u0130slam geldikten sonra onun bir benzerine kat\u0131lmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lsam yine kabul ederdim\u201d der.<\/p>\n
Fakat, yard\u0131m kurumlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u015fi sadece yard\u0131m da\u011f\u0131tmak olmamal\u0131 ayn\u0131 zamanda ki\u015fiyi ve b\u00f6lgeyi fakirle\u015ftiren veya yoksulla\u015ft\u0131ran sorunlar\u0131n da \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in \u00e7aba sarfetmelidir. \u00d6rne\u011fin fakir ve yoksula karn\u0131n\u0131 doyuracak yard\u0131m yap\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra \u00e7al\u0131\u015fabilece\u011fi bir i\u015f veya ge\u00e7imin sa\u011flayabilece\u011fi bir ortam haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. Bu konudaki prensibimiz \u201cDilenme, \u00e7al\u0131\u015f!\u201d ve \u201cBal\u0131k tutmay\u0131 \u00f6\u011fretmek\u201d olmal\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca yoksulluk bir fert veya ailenin de\u011fil t\u00fcm toplumu ilgilendirecek bir problem ise bu b\u00f6lgede insanlar\u0131 yoksulla\u015ft\u0131ran ortam\u0131n izalesi i\u00e7en \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Mesela Somali\u2019nin i\u00e7inde bulundu\u011fu durum stratejik \u00f6neminden dolay\u0131 maruz kald\u0131\u011f\u0131 i\u015fgallerdir. Fakir Somali halk\u0131 t\u0131pk\u0131 Afgan halk\u0131 gibi y\u0131llarca s\u00fcper g\u00fc\u00e7lerle sava\u015f zorunda kalm\u0131\u015f ve sonunda kendileriyle sava\u015f\u0131r hale gelmi\u015flerdir. M\u00fcsl\u00fcman kurumlara Somali\u2019de d\u00fc\u015fen birinci g\u00f6rev i\u015fgali bitirmek, M\u00fcsl\u00fcman gruplar aras\u0131nda arabuluculuk yapmak ve insanlar\u0131 kurak ortamdan daha verimli alanlar \u00e7ekip orada tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131k i\u00e7in imk\u00e2nlar sunmakt\u0131r. Burada da prensibimiz \u201cElele sorunlar\u0131n \u00fcstesinden gelmek\u201d olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Umar\u0131m kurumlar\u0131m\u0131z bu anlat\u0131lmak istenenleri \u00e7ok iyi anlarlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar \u00e7ok hassas konular. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n \u015eer\u2019i kaideleri dikkate almaks\u0131z\u0131n sadaka payla\u015fmalar\u0131n\u0131n, \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n felaketine, ahlak\u0131n bozulup, ekonomik ve sosyal \u015fartlar\u0131n geriye gitmesine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 malumdur. \u00d6rne\u011fin, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde bir\u00e7ok zengin i\u015f adam\u0131, zek\u00e2t, sadaka ve infaklar\u0131n\u0131 baz\u0131 dernek, kurum ve vak\u0131flara vermekte ancak bu kurumlar da fakir ve yoksullardan \u00e7ok zengin \u00e7ocuklar\u0131na hizmet etmeyi kendilerine gaye edinmi\u015flerdir.<\/p>\n
\u0130MAM GAZAL\u0130\u2019DEN ALTIN \u00d6\u011e\u00dcTLER<\/p>\n
\u0130mam Gazali \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n sevilen ancak yeterli anla\u015f\u0131lmayan \u00e2limlerinden biridir. Bunun da nedeni belki, kitaplar\u0131n\u0131n \u00f6zellikle de \u201c\u0130hy\u00e2-u Ulumu\u2019d Din\u201din iyi bir terc\u00fcmesinin olmamas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Kitap, her ne kadar baz\u0131 zay\u0131f hadisleri ve rivayetleri i\u00e7erse de, selef ve halef ulemas\u0131 taraf\u0131ndan t\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlara \u00e7a\u011flar boyunca okunmas\u0131 sal\u0131k verilen en m\u00fchim kitaplardan biri olarak tavsiye edilmi\u015ftir.<\/p>\n
\u0130mam Gazali, bu de\u011ferli kitab\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc cildinde ma\u011frur olan (aldanan) insanlar\u0131 tasvir eder ve onlara \u00f6\u011f\u00fctlerde bulunur. Ma\u011frur olan insanlar\u0131 ilim sahipleri, ibadet ve amel erbab\u0131, mutasavv\u0131flar ve Servet sahipleri olmak \u00fczere d\u00f6rt s\u0131n\u0131fa ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Konumuz servet sahipleri oldu\u011fu i\u00e7in bizlerde o b\u00f6l\u00fcm\u00fc al\u0131nt\u0131layaca\u011f\u0131z. \u0130mam Gazali “\u0130hya”da, \u0130slam\u2019\u0131n esas usul\u00fcnden hareketle, fakirlere ve yoksullara yard\u0131m etmenin cami yapt\u0131rmak, farz hacc d\u0131\u015f\u0131nda hacca ve umreye gitmek, nafile namaz k\u0131lmak ve oru\u00e7 tutmaktan daha efdal oldu\u011funu s\u00f6yler. Maun suresine de at\u0131fta bulunan Gazali, \u00e7a\u011f\u0131ndaki baz\u0131 M\u00fcsl\u00fcman zenginlerin L\u00fcbnan da\u011flar\u0131ndan yaz\u0131n kar getirmek, \u015fa\u015fal\u0131 evlilikler d\u00fczenlemek ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n s\u00fcnnet \u015f\u00f6leni i\u00e7in harcad\u0131klar\u0131 paran\u0131n milyonlarca a\u00e7\u0131 doyurmaya yetti\u011fi kaydeder. M\u00fcsl\u00fcman zenginlerin bu gereksiz harcamalar\u0131n\u0131n \u0130slam toplumunu, ha\u00e7l\u0131lar, mo\u011fullar ve sap\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncelerin istilas\u0131na u\u011fratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Gazali, ayn\u0131 zamanda zenginlerin haks\u0131z mal sahibi olmalar\u0131 ve gereksiz harcamalar\u0131 y\u00fcz\u00fcnden milyonlarca insan\u0131n g\u00f6\u00e7men durumuna d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne i\u015faret eder. Gazali, zenginleri yererken tembel ve \u00e7al\u0131\u015fmayan fakirleri de a\u011f\u0131r ele\u015ftiriye tabi tutuyor.<\/p>\n
\u0130\u015fte, Gazali\u2019nin \u0130hya\u2019s\u0131nda uyard\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f servet sahipleri hakk\u0131nda yazd\u0131klar\u0131\u2026 Ma\u011frur olanlar (aldanlar) pek \u00e7oktur diyen Gazali, servet sahiplerini be\u015f grupta inceler;<\/p>\n
Birinci grup: Cami, okul (medrese), kervansaray, tekke, k\u00f6pr\u00fc ve benzeri herkesin g\u00f6rebilece\u011fi hay\u0131r i\u015fleri yapmaya haris olanlar. K\u0131sacas\u0131 insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcne \u00e7arpan \u015feyler yaparlar. Daima an\u0131ls\u0131nlar ve \u00f6l\u00fcmden sonra eserleri kals\u0131n diye kire\u00e7lerle isimlerini bu m\u00e2bedlerin kap\u0131lar\u0131na yazarlar. Onlar, b\u00f6yle yapmakla ma\u011ffirete m\u00fcstehak olacaklar\u0131n\u0131 zannederler. Oysa burada iki y\u00f6nden ma\u011frur olmu\u015flard\u0131r:<\/p>\n
Birinci Y\u00f6n: Bu t\u00fcr hay\u0131r i\u015flerini yapmak isteyenler servetlerinin \u00e7o\u011funu \u015f\u00fcpheli yollardan; r\u00fc\u015fvet, ya\u011fma, zul\u00fcm, talan ve haks\u0131zl\u0131klarla elde etmi\u015flerdir. \u00d6nce b\u00f6yle gayr-\u0131 me\u015fru bir kazan\u00e7la, sonra da infak\u0131nda Allah\u2019\u0131n gazab\u0131na u\u011fram\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
\u0130kinci Y\u00f6n: Bunlar bu hayr\u0131 yaparken halis niyetle yapt\u0131klar\u0131n\u0131 sand\u0131lar. Halbuki, birisine bir alt\u0131n ver, fakat ismin yaz\u0131lmas\u0131n, dense can s\u0131k\u0131l\u0131r ve bunu vermek istemez. Bunlar da \u00e7o\u011fu zaman mal\u0131 hel\u00e2lden kazan\u0131p, mescidlere sarfeder. Fakat bu da iki y\u00f6nden aldanm\u0131\u015flard\u0131r:<\/p>\n
1. Riya ve \u00f6vg\u00fc pe\u015finde ko\u015fmakt\u0131r. Zira etraf\u0131nda a\u00e7 ve muhta\u00e7 insanlar bulundu\u011fu halde cami in\u015fas\u0131na ve s\u00fcslenmesine para sarf etmeyi ye\u011fler. H\u00e2lbuki fakir ve muhta\u00e7lara yard\u0131m etmek daha iyidir. Cami vb\u2026 yerlere para sarfetmek, halk aras\u0131nda \u015f\u00f6hret bulaca\u011f\u0131 i\u00e7in ona daha kolay gelir.<\/p>\n
2. Serveti caminin nak\u0131\u015f, tezyin ve yald\u0131zlar\u0131na sarfetmek. Namazdan maksad, hu\u015fu ve kalp huzurudur. Buna mani olacak her \u015fey yasakt\u0131r. Bunun camide yapt\u0131\u011f\u0131 nak\u0131\u015f ve i\u015flemeler, namaz k\u0131lan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc kendine \u00e7eker, namaz\u0131n huzurunu bozar, g\u00f6n\u00fclleri me\u015fgul eder de sevaplar\u0131n\u0131 azalt\u0131r. Bunun cezas\u0131n\u0131 da yapt\u0131ran \u00e7eker.<\/p>\n
Ebu Derd\u00e2, Hz. Peygamber\u2019in \u015f\u00f6yle buyurdu\u011funu rivayet eder: \u201cMescidlerinizi s\u00fcslendirdi\u011finiz, mushaflar\u0131n\u0131z\u0131 tehziblendirdi\u011finiz (yald\u0131zlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z) zaman, hel\u00e2k sizin i\u00e7in mukadderdir.\u201d (\u0130bn-i M\u00fcbarek, Z\u00fchd)<\/p>\n
\u0130kinci grup: \u0130simleri bilinsin diye herkesin huzurunda mallar\u0131n\u0131 fakir, muhta\u00e7 ve miskinlere sadaka olarak verenler. \u0130yili\u011fi if\u015fa edip iyilik yapana te\u015fekk\u00fcr eden fakiri aray\u0131p bulurlar. Gizlice sadaka vermekten ho\u015flanmazlar. Ayr\u0131ca dindar ve salih ki\u015fi oldu\u011funu g\u00f6stermek i\u00e7in bol bol Umre ve Hacc\u2019a giderler. Hem de kom\u015fusu ve \u015fehirlisi a\u00e7l\u0131k, sefalet ve ihtiya\u00e7 halinde iken bunu bilip yaparlar.<\/p>\n
Bunun i\u00e7in \u0130bn Mes\u2019ud (r.a) \u015f\u00f6yle demi\u015ftir: \u201cAhir zamanda, sebepsiz hacc ve umre yapanlar \u00e7o\u011falacakt\u0131r. Onlar i\u00e7in hac seferleri kolayla\u015facakt\u0131r. R\u0131z\u0131klar\u0131 \u00e7o\u011falacakt\u0131r. Fakat hacdan ve umreden mahrum ve sevaplar\u0131 kendilerinden al\u0131nm\u0131\u015f olarak d\u00f6neceklerdir! Onlar binitlerine biner kumlu ve susuz \u00e7\u00f6llerde uzun yolculu\u011fa \u00e7\u0131karlar. Oysa kom\u015fusu yan\u0131 ba\u015f\u0131nda muhta\u00e7 bulunmakta ve ona elini uzatmamaktad\u0131r.\u201d<\/p>\n
Me\u015fhur abidlerden Ebu Nasir et-Temmar \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor: Adam\u0131n biri hacca gitmek \u00fczere Bi\u015fr el-Haf\u00ee\u2019ye vedaa geliyor ve Bi\u015fr\u2019e:<\/p>\n
-\u201cBen hacca gidiyorum, bir emriniz var m\u0131?\u201d der. Bi\u015fr:<\/p>\n
-\u201cNe kadar har\u00e7l\u0131\u011f\u0131n var?\u201d diye sorunca, adam:<\/p>\n
-\u201c\u0130ki bin dirhem!\u201d diye cevap verir. Bi\u015fr:<\/p>\n
-\u201cHacca gitmekle z\u00fchd\u00fc m\u00fc, yoksa Ka\u2019be\u2019ye olan a\u015fk\u0131n\u0131 m\u0131, yoksa Allah r\u0131zas\u0131n\u0131 m\u0131 kasdediyorsun?\u201d diye sorunca, adam:<\/p>\n
-\u201cAllah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kasdediyorum!\u201d der. Bunun \u00fczerine Bi\u015fr:
\n-\u201cO halde evinde dururken sana pe\u015fin olarak Allah r\u0131zas\u0131n\u0131 kazand\u0131racak bir \u015fey\u2019i sana s\u00f6ylersem, yapar m\u0131s\u0131n?\u201d der. Adam:<\/p>\n
-\u201cEvet! Yapar\u0131m\u201d deyince, Bi\u015fr:<\/p>\n
-\u201cO halde git, bu paray\u0131 on \u015fahsa ver: Borcunu vermeye \u00e7al\u0131\u015fan bor\u00e7luya, fakirlikten kurtulmak isteyen fakire, n\u00fcfusu kalabal\u0131k, ge\u00e7imi dar olan bir aileye, yetimi b\u00fcy\u00fctene ve sevindirene ver; e\u011fer kalbin o iki bin dirhemi bu sayd\u0131klar\u0131mdan birine vermeye raz\u0131 ise ver. Zira bir m\u00fcsl\u00fcman\u0131n kalbine sevgi sokmak, \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fcy\u00fc \u00fcz\u00fcnt\u00fcs\u00fcnden, fel\u00e2ketzedeyi zarar\u0131ndan, zay\u0131f\u0131 zafiyetinden kurtarmak, farz hacdan sonra y\u00fcz nafile hactan ve umreden daha \u00fcst\u00fcnd\u00fcr. Kalk! Sana emretti\u011fimiz gibi o paray\u0131 infak et! Aksi takdirde kalbindekini bize s\u00f6yle!\u201d dedi. Adam:<\/p>\n
-\u201cDo\u011frusu benim kalbimde hacca gitmek daha a\u011f\u0131r bas\u0131yor\u201d dedi. Bunun \u00fczerine Bi\u015fr g\u00fcl\u00fcmseyerek adama y\u00f6neldi ve :<\/p>\n
-\u201cServet, ticaretin kirinden ve \u015f\u00fcpheli \u015feylerden kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde, nefis, kendi arzular\u0131ndan birinin yerine getirilmesini ister ve s\u00e2lih ameller yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek ister. H\u00e2lbuki Allahu Te\u00e2l\u00e2, yaln\u0131z muttakilerin amelini kabul eder\u201d dedi.<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc grup: Mallar\u0131 ile me\u015fgul olanlar. Bunlar, servetlerini cimrilikle korur, onlardan infak etmez, paras\u0131z olan namaz, oru\u00e7 ve Kur\u2019an-\u0131 Kerim okumak gibi beden\u00ee ibadetlerle me\u015fgul olurlar. Bunlar da aldanm\u0131\u015f kimselerdir. Zira \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc cimrilik, bunlar\u0131n i\u00e7ini kaplam\u0131\u015ft\u0131r. Bunun i\u00e7in Bi\u015fr\u2019e:<\/p>\n
-\u201cFalan zengin \u00e7ok oru\u00e7 tutar, \u00e7ok namaz k\u0131lar!\u201d dediklerinde, o:<\/p>\n
-\u201cYaz\u0131k zavall\u0131 adam! Kendisine yak\u0131\u015fan halini b\u0131rakm\u0131\u015f da ba\u015fkas\u0131n\u0131n haliyle hallenmi\u015ftir! Oysa bu zengine yak\u0131\u015fan hal, a\u00e7lar\u0131n karn\u0131n\u0131 doyurmak ve yoksullar\u0131n yard\u0131m\u0131na ko\u015fmakt\u0131r. Onun b\u00f6yle yapmas\u0131, kendisine a\u00e7l\u0131k ve uykusuzluk \u00e7ektirmesinden daha iyidir, o, d\u00fcnyal\u0131\u011f\u0131 toplad\u0131 da yoksullardan men\u2019etti\u201d dedi.<\/p>\n
D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc grup: Servetlerinden yaln\u0131z zek\u00e2tlar\u0131n\u0131 vermekle iktifa edenler. Onu da en \u00e2d\u00ee mallar\u0131ndan ay\u0131rarak yaparlar. Zek\u00e2t d\u0131\u015f\u0131nda infak ve sadaka yapmay\u0131 sevmezler. Zek\u00e2t\u0131 da zaten destek olmas\u0131 gereken bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131na, hizmet\u00e7isine veya ileri de herhangi bir i\u015fte i\u015fi d\u00fc\u015febilecek bir fakire veya kendisinden herhangi bir hizmet bekledikleri birine ya da sosyal mevkiinden istifade edebilecekleri bir hoca veya b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn kendisine ya da kurumuna verirler. B\u00f6ylece o yard\u0131m ettikleri b\u00fcy\u00fcklerin yan\u0131nda ya da kurumlar\u0131nda \u00f6nemli bir paye sahibi olurlar. Onlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 da g\u00f6r\u00fcrler. B\u00fct\u00fcn bunlar, sahipleri ma\u011frur oldu\u011fu i\u00e7in niyeti ifsad edici ve ameli yak\u0131c\u0131d\u0131r. Bu ma\u011frur Allah\u2019a itaat etti\u011fini zanneder. Oysa yalanc\u0131d\u0131r; zira Allah\u2019\u0131n ibadetine (zek\u00e2t, infak ve sadaka) kar\u015f\u0131l\u0131k, ba\u015fkas\u0131ndan bir kar\u015f\u0131l\u0131k beklemektedir. Bu kimse ve bunun benzerleri servet sahibi olup gurura kap\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlar say\u0131lamayacak kadar \u00e7oktur.<\/p>\n
Be\u015finci grup: Bunlar da servet sahibi ve orta halli veya fakir olan halktan bir gruptur. Zikir, va\u2019z ve ilim meclislerine devam etmekle aldananlar. Bunlar dinlemenin k\u00e2fi gelece\u011fini sanarak meclisten meclise ko\u015ftular. Hakk\u0131yla amel etmeden, kuru kuruya yaln\u0131z dinlemekle m\u00fck\u00e2fat alacaklar\u0131n\u0131 sand\u0131lar. \u0130\u015fte, bunlar da aldanm\u0131\u015flard\u0131r. Zira bu t\u00fcr meclislerin fazileti, hayra te\u015fviki bak\u0131m\u0131ndand\u0131r. Hayra te\u015fvik etmeyen dinlemede bir fayda yoktur. Hayr\u0131 te\u015fvik eden dinleme makbuld\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, amele sevkeder. \u015eayet amele vesile olmaz ise, yine hay\u0131rs\u0131zd\u0131r. Demek ki va\u2019z u nasihat dinlemek, ondan ders al\u0131p amel etmek i\u00e7indir. Bazen de v\u00e2izden, zikir meclisinde haz\u0131r bulunman\u0131n ve a\u011flaman\u0131n faziletini i\u015fitir. Bununla da aldan\u0131r. Bazen kad\u0131nlar\u0131n rikkati (inceli\u011fi) gibi, bir rikkat kalbine girer, azmi ve kasd\u0131 olmaks\u0131z\u0131n a\u011flamaya ba\u015flar. Bazen korkutucu bir konu\u015fma dinler. Ellerini iradesi d\u0131\u015f\u0131nda birbirine vurup \u201cEy Sel\u00e2m (Allah\u2019\u0131n bir ismi)! Bizi selamette b\u0131rak\u201d, \u201cAllah\u2019\u0131m sana s\u0131\u011f\u0131n\u0131r\u0131z\u201d veya \u201cS\u00fcbhanallah\u201d demekten ba\u015fka bir\u015fey yapmaz ve zanneder ki b\u00f6yle yapmakla hayr\u0131n tamam\u0131n\u0131 i\u015flemi\u015ftir. Oysa ma\u011frurdur. Bunun misali, hasta bir kimsenin misaline benzer. \u0130\u015ftah \u00e7ekici ve lezzet verici yemekleri vas\u0131fland\u0131ran bir ac\u0131n misaline benziyor. Bu a\u00e7, yemeklerin vas\u0131flar\u0131n\u0131 sayd\u0131ktan sonra yemeden giderse, b\u00f6yle yapmas\u0131 ne hastan\u0131n hastal\u0131\u011f\u0131ndan, ne de ac\u0131n a\u00e7l\u0131\u011f\u0131ndan hi\u00e7bir \u015feyi gidermez. Sadece ibadetlerin vas\u0131flar\u0131n\u0131 dinleyip amel etmezse bu Allah\u2019\u0131n azab\u0131ndan insan\u0131 kurtarmaz.\u201d<\/p>\n
H\u00e2s\u0131l\u0131kel\u00e2m, umar\u0131m yukar\u0131da al\u0131nt\u0131lad\u0131klar\u0131m bizlere bir ufuk \u00e7izmi\u015ftir. Ba\u015fka d\u00fc\u015f\u00fcnceler pe\u015fine ko\u015fup onlardan medet ummak yerine dini hakk\u0131yla aya\u011fa kald\u0131rabilirsek, \u00fcmmetin hatta insanl\u0131\u011f\u0131n bir\u00e7ok sorununu \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015f olaca\u011f\u0131z\u2026 Ama heyhat? S\u00f6zde M\u00fcsl\u00fcman ayd\u0131nlarlar ve \u00e2limler nelerle u\u011fra\u015f\u0131yor g\u00f6rm\u00fcyor musunuz? Kimi \u015faz fikirlerin pe\u015finde ko\u015farak e\u015fsiz bir daha oldu\u011funu g\u00f6stermekte, kimisi m\u00fcritleri ile her y\u0131l hacc ve umre gezi turlar\u0131 d\u00fczenlemekte, kimisi ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olan emek ve fikirlerin \u00fczerine konmakta, kimisi daha \u00e7ok zengin olmak veya daha bol para kazanmak i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc halt\u0131 i\u015flemekte, kimisi de zengin d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yaparak resmen biten \u201csosyalist\u201d d\u00fc\u015f\u00fcnceyi \u0130slam\u2019a dercetmeye \u00e7al\u0131\u015fmakta\u2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130nsanlar\u0131 hayra ko\u015fturan ve fakiri-yoksulu d\u00fc\u015f\u00fcnmeye te\u015fvik eden bir ayday\u0131z. Ramazan ay\u0131 geldi\u011finde bunlara big\u00e2ne kalmak neredeyse imk\u00e2ns\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu […]","protected":false},"author":2,"featured_media":165,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,11],"tags":[],"class_list":["post-164","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fikriyyat","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=164"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":166,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/164\/revisions\/166"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}