{"id":152,"date":"2011-03-11T22:07:50","date_gmt":"2011-03-11T20:07:50","guid":{"rendered":"http:\/\/turankislakci.com\/tr\/?p=152"},"modified":"2018-02-11T22:10:31","modified_gmt":"2018-02-11T19:10:31","slug":"arap-perestroikasi-tum-dunyayi-saracak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/arap-perestroikasi-tum-dunyayi-saracak\/152","title":{"rendered":"Arap Perestroikas\u0131 t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 saracak"},"content":{"rendered":"<p>\u0130nsanl\u0131k tarihi, hemen her as\u0131rda d\u00fcnya siyasetini de\u011fi\u015ftiren bir de\u011fi\u015fim veya ayaklanmaya tan\u0131kl\u0131k etmi\u015ftir. Zulme, bask\u0131ya, zorbal\u0131\u011fa, fakirle\u015ftirmeye, yolsuzluklara ve ahl\u00e2k\u00ee dejenerasyona kar\u015f\u0131 do\u011fan bu ayaklanmalara hemen hemen halk\u0131n her kesiminden insanlar\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u015fahede ediyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu sosyal patlamad\u0131r, bir sel ve f\u0131rt\u0131na gibi eser ve \u00e7ok geni\u015f bir alan\u0131 etkisi alt\u0131na al\u0131r. Bunun \u00f6n\u00fcnde durulmas\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc herkesi \u00f6n\u00fcne kat\u0131p g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Bu t\u00fcr durumlarda \u00f6nemli olan bu r\u00fczg\u00e2ra nas\u0131l y\u00f6n verilmesi gerekti\u011fi olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eimdilerde Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131 kas\u0131p kavuran de\u011fi\u015fim r\u00fczg\u00e2r\u0131 asl\u0131nda so\u011fuk sava\u015f d\u00f6neminde olu\u015fan sistemlerin gecikmi\u015f bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Do\u011fu Avrupa halklar\u0131 1989 y\u0131l\u0131nda bunu ya\u015fad\u0131. Orta Asya \u00fclkeleri 90\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda buna tan\u0131kl\u0131k etti. Asl\u0131nda Berlin Duvar\u0131\u2019n\u0131n y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131 bize So\u011fuk Sava\u015f d\u00f6nemin biti\u015fini g\u00f6stermi\u015fti. Ancak Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n so\u011fuk sava\u015f kal\u0131nt\u0131lar\u0131 sun\u00ee y\u00f6ntemlerle bir \u015fekilde -20 y\u0131la yak\u0131n- zorla ayakta tutulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Bu de\u011fi\u015fimin ya\u015fanmas\u0131 zorunluydu ve Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kendi perestroikas\u0131n\u0131 ba\u015flatmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde de kimse duramazd\u0131.<\/p>\n<p>Son g\u00fcnlerde Arap \u00fclkelerinde ya\u015fanan hadiseler, tamamen ayn\u0131 olmasa da ellili y\u0131llarda olan biteni and\u0131r\u0131yor. O devir iki \u00f6nemli kolonyal g\u00fc\u00e7 olan \u0130ngiltere ve Fransa\u2019n\u0131n Arap co\u011frafyas\u0131 \u00fczerindeki do\u011frudan egemenliklerini kaybetmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 y\u0131llard\u0131. Varl\u0131klar\u0131n\u0131 \u0130ngiltere veya Fransa ile uzla\u015fma esas\u0131na g\u00f6re idame ettiren kukla fig\u00fcrler, bir yandan artan halk hareketleriyle birlikte gittik\u00e7e ivmelenen \u00fclke i\u00e7i y\u00f6netim krizlerinin girdab\u0131nda s\u00fcr\u00fcklenmeye ba\u015flam\u0131\u015f, di\u011fer yandan yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, g\u00fcvenli s\u0131\u011f\u0131naklar\u0131ndan \u00e7\u0131kmak zorunda kalarak d\u0131\u015f d\u00fcnyan\u0131n yak\u0131c\u0131 atmosferiyle y\u00fczle\u015fmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131. Uluslararas\u0131 ve b\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 dengelerinde deprem etkisi yaratan bu geli\u015fme, geni\u015f halk kitlelerinde dalgalanmalara ve milliyet\u00e7i ak\u0131mlar\u0131n etkisindeki askeri darbelere zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Bu arada k\u00fcresel g\u00fc\u00e7ler sahnesine yeni akt\u00f6rler girmeye ba\u015flam\u0131\u015f; ne i\u00e7, ne de d\u0131\u015f sorunlarla bir ba\u015flar\u0131na halle\u015femeyen Arap rejimleri tekrar yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, g\u00fcvenli s\u0131\u011f\u0131naklara gerisin geri r\u00fccu etmi\u015flerdi. So\u011fuk sava\u015f ad\u0131 verilen yeni bir k\u00fcresel \u00e7a\u011fa girilmi\u015fti, \u0130ngiltere ve Fransa yoktu art\u0131k. Yerlerini ABD ve Sovyetler Birli\u011fi alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>K\u0131sacas\u0131, 1922\u2019de Osmanl\u0131 devletinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden bu yana Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n siyasi tarihi ikiye ay\u0131rabiliriz: Birincisi \u0130ngiliz ve Frans\u0131z s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi d\u00f6nemi ve ikincisi II. D\u00fcnya Harbi\u2019nden sonra b\u00f6lgeyi saran gizli Amerikan \u0130mparatorlu\u011fu d\u00f6nemi. Ve \u015fimdi yeni bir d\u00f6nemin do\u011fu\u015funa tan\u0131kl\u0131k ediyor. O da Arap halklar\u0131n\u0131n art\u0131k a\u015f\u0131r\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan kurtulduklar\u0131 21. y\u00fczy\u0131l.<\/p>\n<p><strong>21. y\u00fczy\u0131la girerken neler ya\u015fad\u0131k<\/strong><\/p>\n<p>2000\u2019li y\u0131llar s\u00f6zde \u201cTer\u00f6rle Sava\u015f\u201d d\u00f6nemiydi. 11 Eyl\u00fcl olaylar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Irak ve Afganistan ba\u015fta olmak \u00fczere bir\u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkede haks\u0131z ve illegal sava\u015flar y\u00fcz\u00fcnden 10 y\u0131lda 15 milyon M\u00fcsl\u00fcman katledildi. Guantanamo, Ebu Gureyb ve Bagram\u2019daki hapishaneler ba\u015fta olmak \u00fczere Libya, Tunus, M\u0131s\u0131r ve Pakistan\u2019da kurulan ABD\u2019nin gizli zindanlar\u0131nda onbinlerce insan ya \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc ya da a\u011f\u0131r i\u015fkencelere tabi tutuldu.<\/p>\n<p>Yine bu d\u00f6nemde \u0130srail\u2019in barbar sald\u0131r\u0131lar\u0131 ve Gazze ablukas\u0131 d\u00fcnya taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck tepkiler g\u00f6rd\u00fc. K\u00fc\u00e7\u00fck bir devlet olan L\u00fcbnan\u2019daki Hizbullah \u00f6rg\u00fct\u00fc t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n terminat\u00f6rlerini arkas\u0131na alm\u0131\u015f olan \u0130srail\u2019i ba\u015far\u0131l\u0131 bir m\u00fcdafaayla rezil r\u00fcsvay etti. Ard\u0131ndan d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131k cezaevi olarak adland\u0131r\u0131lan Gazze\u2019de Hamas \u0130srail\u2019i bir avu\u00e7 imanl\u0131 er ile ma\u011flup etti. B\u00f6ylece M\u0131s\u0131r, \u00dcrd\u00fcn, Suriye ve Suudi Arabistan\u2019\u0131n yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6rg\u00fct ba\u015farm\u0131\u015f ve b\u00f6lge halklar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n kalbinde taht kurmu\u015flard\u0131. Ard\u0131nda 2010 y\u0131l\u0131nda Mavi Marmara olay\u0131yla M\u00fcsl\u00fcman halklar ezilmi\u015fler ad\u0131na ayaklanaca\u011f\u0131n\u0131 i\u015faretlerini verdi\u2026<\/p>\n<p>Bu olaylar\u0131n ard\u0131ndan d\u00fcnya son y\u0131lda bir sessizli\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fc. Bu sessizli\u011fin pe\u015finden b\u00fcy\u00fck bir hareketlili\u011fin gelece\u011fi herkes taraf\u0131ndan okunuyor ve tahmin ediliyordu. \u0130\u015fte, bu sessizlik sonras\u0131 2011\u2019de esen f\u0131rt\u0131na diktat\u00f6rlere ve tiranlara kar\u015f\u0131 sava\u015f y\u0131l\u0131 oldu ve olacak. D\u00fcnya bir daha eskisi gibi olmayacak. Tunus\u2019tan M\u0131s\u0131r\u2019a, Libya\u2019dan Yemen\u2019e t\u00fcm Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131 saran ate\u015fin alevi, insanl\u0131k i\u00e7in yeni bir umut do\u011furuyor. Fikret Ba\u015fkaya\u2019n\u0131n ifadesiyle, \u201cNil Devrimi, Bat\u0131l\u0131 efendilere ve d\u00fcnyaya onlar\u0131n g\u00f6z\u00fcyle bakan di\u011ferlerine hi\u00e7 de beklemedikleri, al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131klar\u0131 bir ders veriyor. Be\u015f y\u00fcz y\u0131ll\u0131k burjuva saltanat\u0131n\u0131n sonunun ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 il\u00e2n ediyor. Tam bir bilgelik, olgunluk, vakar ve erdemle&#8230; Velhas\u0131l insan onurunun ne demek oldu\u011funu ve halk aya\u011fa kalkt\u0131\u011f\u0131nda nelere k\u00e2dir oldu\u011funu, tarihin ger\u00e7ek \u00f6znesinin kim oldu\u011funu, bir defa daha dosta d\u00fc\u015fmana g\u00f6steriyor&#8230;\u201d<\/p>\n<p><strong>Bu r\u00fczg\u00e2r t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkileyecek<\/strong><\/p>\n<p>So\u011fuk Sava\u015f sonras\u0131 d\u00fcnya yeni yeni \u015fekilleniyor. Son yirmi y\u0131lda ABD\u2019nin tek kutupluluk i\u00e7in verdi\u011fi m\u00fccadele ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7land\u0131. Afganistan ve Irak\u2019taki Vietnam sendromu ve ekonomik kriz bunun ba\u015flang\u0131c\u0131 oldu. Bug\u00fcn \u00f6zetle ABD y\u00f6r\u00fcngeli sistem, nam-\u0131 di\u011fer k\u00fcresel kapitalizm, i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc derin krizin darbeleriyle gittik\u00e7e sersemle\u015fiyor, etki alanlar\u0131n\u0131 birer birer yitiriyor. Bo\u015fluk kabul etmeyen k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 mekanizmas\u0131 dengeyi tutturacak k\u00fcresel ve b\u00f6lgesel yeni g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131 ar\u0131yor. Bu aray\u0131\u015f s\u00fcrecinin sanc\u0131lar\u0131 olarak da kitlesel halk hareketleri ve devrimler patlak veriyor. Yani i\u00e7inde bulundu\u011fumuz s\u00fcre\u00e7, tarihin do\u011fal seyri. Tunus ve M\u0131s\u0131r devrimlerini ba\u015flatan ve ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131ran, k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 mekanizmas\u0131n\u0131n yeni akt\u00f6r aray\u0131\u015f\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil. Tunus ve M\u0131s\u0131r yeterli gelmedi\u011fi i\u00e7in aray\u0131\u015f devam ediyor. Dolay\u0131s\u0131yla yeni devrimler de gelecek. Ta ki devrimler yoluyla ortaya \u00e7\u0131kan bile\u015fke, yeni bir k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 oda\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karana dek.<\/p>\n<p>\u00dcnl\u00fc \u0130ngiliz yazar John Pilger, Tunus ve M\u0131s\u0131r\u2019daki ayaklanmalar\u0131 de\u011ferlendirdi\u011fi yaz\u0131s\u0131nda \u201cBu ba\u015fkald\u0131r\u0131, d\u00fcnya y\u00fcz\u00fcnde halklar\u0131n y\u0131llard\u0131r m\u00fccadelesini verdikleri, onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini kontrol alt\u0131nda tutanlar\u0131n \u00f6dlerinin koptu\u011fu \u015feydi.\u201d D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda halklar\u0131n bilincinin y\u00fckselmekte oldu\u011funu, bu dalgan\u0131n onlar\u0131 korku ile kontrol alt\u0131nda tutmak i\u00e7in u\u011fra\u015fan emperyal elit liberallerin \u00fczerinden a\u015f\u0131p gitti\u011fini s\u00f6yleyen Pilger, \u201cM\u0131s\u0131r Ba\u015fkald\u0131r\u0131s\u0131 Bizim Oralara Geliyor\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalesini hayli \u00e7arp\u0131c\u0131 bir c\u00fcmleyle noktal\u0131yordu:<\/p>\n<p>\u201cTahrir Meydan\u0131\u2019nda gen\u00e7 bir M\u0131s\u0131rl\u0131 kad\u0131n, \u2018Durmayaca\u011f\u0131z,\u2019 diyordu. \u2018Eve Gitmeyece\u011fiz.\u2019 Londra\u2019n\u0131n ortas\u0131nda, sivil itaatsizli\u011fe kalk\u0131\u015fmakta kararl\u0131 1 milyon ki\u015fiyi polis zoruyla zaptetmeye kalk\u0131n ve ondan sonra da bunun m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 sanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n bakal\u0131m.\u201d<\/p>\n<p>Evet, bu halk ayaklanmalar\u0131 sadece Arap d\u00fcnyas\u0131 ile s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmayacak bilakis t\u00fcm d\u00fcnyadaki k\u00f6hnemi\u015f zihinlere, 19. y\u00fczy\u0131l kafa yap\u0131s\u0131na, diktat\u00f6rlere, koltuk sevdal\u0131lar\u0131na, insanlar\u0131n beyinleri ile dalga ge\u00e7enlere ve halklar\u0131n\u0131 a\u015fa\u011f\u0131layanlara kar\u015f\u0131 yap\u0131ld\u0131 ve devam ediyor\u2026.<\/p>\n<p><strong>Not:<\/strong>\u00a0\u0130HH \u0130nsani Yard\u0131m Dergisi i\u00e7in kaleme al\u0131nan bu yaz\u0131, derginin izniyle buraya al\u0131nt\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130nsanl\u0131k tarihi, hemen her as\u0131rda d\u00fcnya siyasetini de\u011fi\u015ftiren bir de\u011fi\u015fim veya ayaklanmaya tan\u0131kl\u0131k etmi\u015ftir. Zulme, bask\u0131ya, zorbal\u0131\u011fa, fakirle\u015ftirmeye, yolsuzluklara ve [&hellip;]","protected":false},"author":2,"featured_media":153,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,11],"tags":[],"class_list":["post-152","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hariciyye","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=152"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":154,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/152\/revisions\/154"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/153"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=152"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=152"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=152"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}