Kehf s\u00fbresindeki yolculu\u011fumuza kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerden devam ediyoruz\u2026<\/p>\n
Dikkat ederseniz \u00fczerinde hasbih\u00e2l etti\u011fimiz s\u00fbrenin ismi: Kehf\u2019tir. Arap dilinde \u201cKehf\u201d, da\u011flardaki oyuk yani ma\u011farad\u0131r. Y\u00fcce Allah bir\u00e7ok da\u011fda bu t\u00fcr ma\u011faralar yaratm\u0131\u015ft\u0131r ki insanlar bu ma\u011faralar \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn. Onun i\u00e7in bu s\u00fbre \u00fczerinde \u00e7ok durulmay\u0131 hakkediyor.<\/p>\n
Ma\u011faran\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fun halde ma\u011faran\u0131n i\u00e7inde ne oldu\u011funu bilebilir misin? Elbetteki hay\u0131r. Bilebilmen i\u00e7in i\u00e7ini g\u00f6rmen ve bir miktar ara\u015ft\u0131rma yapman gerekir. Biz. Biliyoruz ki Y\u00fcce Allah, bu s\u00fbrede manevi bir\u00e7ok ma\u011faradan s\u00f6zetmektedir. Yani bizler i\u00e7in kapal\u0131 olan bir\u00e7ok hakikati haber vermektedir. K\u00e2inat ve k\u00e2inattaki bir\u00e7ok olaya dair hakikatler.<\/p>\n
Bu durum hayattaki bir\u00e7ok \u015fey i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Hayat\u0131n tamam\u0131 ger\u00e7ekleri gizleyen ma\u011faralard\u0131r. Kimi, senin iyili\u011fini istedi\u011fini s\u00f6ylemektedir ama i\u00e7inden senin i\u00e7in hep k\u00f6t\u00fcl\u00fck istemektedir. Kimi, sana zarar vermek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ama, senin yarar\u0131n i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeminler ederek s\u00f6yler vs\u2026<\/p>\n
Y\u00fcce Allah, bizler i\u00e7in kapal\u0131 olan baz\u0131 hakikatleri bu s\u00fbrede bize haber vermek istiyor. \u0130nsan akl\u0131 yaln\u0131z ba\u015f\u0131na bu hakikatlere ula\u015fmayabilir. Ayr\u0131ca e\u015fyay\u0131 zahirleriyle de\u011ferlendirmememiz gerekti\u011fini bize haber veriyor. Bize k\u00f6t\u00fcl\u00fck gibi g\u00f6r\u00fcnen bir \u015fey hakikatte iyilik olabilir veya iyilik gibi g\u00f6r\u00fcnen bir \u015fey k\u00f6t\u00fcl\u00fck olabilir.<\/p>\n
HAYAT MA\u011eARALARI<\/p>\n
Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019in anlamlar\u0131ndan s\u00f6zederken, \u00e7o\u011fu zaman okudu\u011fumuz ayetlerin ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 ince anlamlar \u00fczerinde durmadan okudu\u011fumuzu hat\u0131rlatmak isteriz. Oysa Y\u00fcce Allah, Kur\u2019an \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmemizi emretmektedir. Kur\u2019an-\u0131 \u00e7ok\u00e7a okuma, \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ta\u015f\u0131nma, anlam\u0131n\u0131 kavrama, onunla beraber ya\u015fama ve ona \u00e7a\u011f\u0131rmay\u0131 \u00f6\u011fretir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Kur\u2019an\u2019\u0131n bu \u015fekilde okunmas\u0131 ve anla\u015f\u0131lmas\u0131 kalplerin, ruh ve bedenlerin hayat\u0131d\u0131r. Rabbinin kitab\u0131ndan sana vahyedilenleri oku!\u201d<\/p>\n
Bundan dolay\u0131 Kur\u2019an-\u0131 Kerim\u2019deki \u00f6yk\u00fcleri \u00e7ok \u00f6nemsemeliyiz. \u00d6yk\u00fclerin ger\u00e7ek boyutlar\u0131na bakmak, kimi i\u015faret, anlam, \u00f6rnek ve sahnelerinin \u00e7a\u011fda\u015f hayat\u0131m\u0131zla \u00e7ak\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etmek, canl\u0131 bir ger\u00e7ek olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z hayat boyutunun o \u00f6yk\u00fclerden al\u0131nacak derslere ve anlamlara uygun oldu\u011funu belirtmeliyiz. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda davet\u00e7i ve reformcular\u0131n\/\u0131slahat\u00e7\u0131lar\u0131n en \u00e7ok muhta\u00e7 oldu\u011fu \u015feyler oldu\u011fu i\u00e7in bu \u00f6yk\u00fclerden \u00e7\u0131kar\u0131lacak iman, davet, cihad ve ilahi sosyal yasa ile ilgili dersler \u00fczerinde yo\u011funla\u015fmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
Y\u00fcce Allah bu misalleri bize, hayat\u0131n birtak\u0131m ma\u011faralar\u0131 bulundu\u011funu, bu ma\u011faralar\u0131n hakikatleri bizden gizlediklerini, insan\u0131n, e\u015fyan\u0131n zahiriyle aldanmamas\u0131 gerekti\u011fini, bizden gizlenmi\u015f bir tak\u0131m hakikatlerin bulundu\u011funu, bir kader olarak ba\u015f\u0131m\u0131za gelen olaylarda bizim bir se\u00e7imimizin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bunun da bir hikmetinin oldu\u011funu, hikmetin her zaman zahirde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in zikretmektedir. Bu nedenle ba\u015f\u0131m\u0131za gelen kader konusunda kendi bilgimizle h\u00fck\u00fcm vermemeli, \u015fer olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir \u015feyin vukuunda tepki g\u00f6stermemeli ve iyilik olarak bildi\u011fimiz bir \u015feyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da a\u015f\u0131r\u0131 sevinerek kendimizden ge\u00e7memeliyiz. Bilen, Y\u00fcce Allah\u2019t\u0131r. Sevmedi\u011fimiz bir \u015fey bizim yarar\u0131m\u0131za, sevdi\u011fimiz bir \u015fey de sonradan zarar\u0131m\u0131za olabilir. Ke\u015fke olmayayd\u0131 deriz. Bu, bir hikmettir. Y\u00fcce Allah, hayat katlanabilir olsun diye onu bize a\u00e7\u0131klamamaktad\u0131r. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n kaderine r\u0131za g\u00f6sterir ve ona inan\u0131r\u0131z. Y\u00fcce Allah\u2019\u0131n bize takdir etti\u011fi, bizim i\u00e7in daha hay\u0131rl\u0131d\u0131r. Zaten bu konuda bizin bir etkili\u011fimiz de yoktur.<\/p>\n
\u015eimdi, bir \u00f6nceki yaz\u0131m\u0131zda yeni bir metoda ihtiyac\u0131 olan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n i\u00e7ine garkolduklar\u0131 fetret d\u00f6neminden kurtulmalar\u0131 i\u00e7in Kehf suresindeki \u00f6yk\u00fclerden hareketle sundu\u011fumuz \u00e7\u00f6z\u00fcmlere devam ediyoruz. Kehf suresindeki 4 k\u0131ssan\u0131n her birinin ayr\u0131 bir y\u00f6nteme i\u015faret etti\u011fini belirtmi\u015f ve Ashab\u0131 Kehf k\u0131ssas\u0131 \u00fczerinde durmu\u015ftuk. Bu yaz\u0131m\u0131zda da Bah\u00e7e Sahipleri, Musa-Salih kul (H\u0131z\u0131r) ve Z\u00fclkarneyn k\u0131ssalar\u0131ndaki metoda de\u011finece\u011fiz\u2026<\/p>\n
MAL-M\u00dcLKLE \u0130MT\u0130HAN VE MUHAVERE<\/p>\n
Kehf s\u00fbresindeki ikinci k\u0131ssada yani Bah\u00e7e Sahipleri k\u0131ssas\u0131nda Y\u00fcce Allah, M\u00fc\u2019minlerin art\u0131k \u00e7o\u011falmaya ve zenginle\u015fmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131na imada bulunarak bu merhalede nelere dikkat etmeleri gerekti\u011fi bildiriyor. K\u0131ssada iki arkada\u015f vard\u0131r. Ancak biri iman\u0131 di\u011feri de k\u00fcfr\u00fc se\u00e7mi\u015ftir. M\u00fcmin arkada\u015f ile k\u00e2fir arkada\u015f aras\u0131nda bir tart\u0131\u015fma ya\u015fan\u0131yordu. Kafir olan: \u201cMal\u0131m\u0131n ve m\u00fclk\u00fcm\u00fcn sonsuza kadar yok olaca\u011f\u0131n\u0131 hi\u00e7 sanm\u0131yorum. K\u0131yametin kopaca\u011f\u0131n\u0131 da hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Ve \u015fayet rabbime d\u00f6nd\u00fcr\u00fclsem bile bundan daha iyisini mi bulaca\u011f\u0131m.\u201d diyerek Allah\u2019\u0131, onun bah\u00e7esini yok edebilecek kudretini, k\u0131yametin kopaca\u011f\u0131n\u0131 ve insanlar\u0131n dirilece\u011fini ink\u00e2r ediyordu.<\/p>\n
Bu \u00f6yk\u00fc hayata ve mala farkl\u0131 iki bak\u0131\u015f\u0131 sunmaktad\u0131r. Biri, d\u00fcnya mal\u0131ndan fazla bir \u015feye sahip olmad\u0131\u011f\u0131 halde iman ve \u0130slam bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 yitirmeden d\u00fcnya mal\u0131na dikkatle bakan ve onu do\u011fru bir \u015fekilde \u00f6l\u00e7\u00fcp de\u011ferlendiren m\u00fcmin bir adam\u0131n bak\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Di\u011feri de, sahip oldu\u011fu fazla mal-m\u00fclkten dolay\u0131 haktan sapan\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. Arkada\u015f\u0131yla konu\u015fup tart\u0131\u015farak, kas\u0131l\u0131p b\u00f6b\u00fcrlenerek \u201cBenim mal\u0131m da, adamlar\u0131m da seninkinden fazlad\u0131r\u201d demi\u015ftir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00fcst\u00fcnl\u00fck ve erdemin mal ve e\u015fya ile oldu\u011funu, mal\u0131 ve \u00e7evresi sebebiyle insanlar\u0131n yan\u0131nda daha sayg\u0131n oldu\u011funu, onlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde taraftarlar\u0131n\u0131n daha \u00e7ok ve makam\u0131n\u0131n daha \u00fcst\u00fcn bulundu\u011funu sanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n t\u00fcm\u00fc ge\u00e7icidir. \u0130\u00e7indeki mal, e\u015fya ve \u00e7ocuklar onun s\u00fcs\u00fcd\u00fcr. K\u00e2fir adam\u0131n bah\u00e7esinin yok oldu\u011fu gibi hemen yok olan bir s\u00fcs! Kal\u0131c\u0131 olan \u015feyler ise, salih amellerdir. Ger\u00e7e\u011fi g\u00f6ren m\u00fcmin adam\u0131n g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi, kal\u0131c\u0131 olan salih ameller Allah (cc)\u2019\u0131n yan\u0131nda emel ve m\u00fck\u00e2fat bak\u0131m\u0131ndan daha iyidir.<\/p>\n
Y\u00fcce Allah m\u00fc\u2019minlerin b\u00f6yle bir durumla kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131 halinde nas\u0131l bir yol izlemeleri gerekti\u011fini ortaya koyuyor. Bu merhalede m\u00fc\u2019minler imanlar\u0131n\u0131 gizlemiyor hatta izhar ettikleri halde k\u00fcfr\u00fc tercih edenler onlar\u0131n nasihatlerine kulak vermiyor. M\u00fcsl\u00fcmanlar da bu merhalede mal-m\u00fclk tan\u0131\u015f\u0131yorlar ve b\u00fcy\u00fck bir imtihan\u0131n e\u015fi\u011findedirler. Peki, M\u00fcsl\u00fcmanlar bu merhalede Ashab-\u0131 Kehf gibi Allah\u2019tan ba\u015fkas\u0131na tapanlardan uzakla\u015facaklar m\u0131? Yoksa k\u00fcfr\u00fcne kar\u015f\u0131 onu \u00f6ld\u00fcrecek ya da tedhi\u015f mi edecek? Yahut da onunla tart\u0131\u015farak onu ikna etme yolunu mu se\u00e7ecek?<\/p>\n
Kur\u2019an bu merhalede say\u0131ca \u00e7o\u011falmaya ba\u015flayan ve art\u0131k mal-m\u00fclk sahibi olan M\u00fc\u2019minlere davetlerini yo\u011funla\u015ft\u0131rmalar\u0131 tavsiyesinde bulunuyor. Kazanmalar\u0131 ile birlikte hay\u0131r ve hasenatlar\u0131n\u0131 art\u0131rmalar\u0131n\u0131 ve insanlarla tart\u0131\u015farak ikna etmelerini sal\u0131k veriyor. Dostlar, akrabalar, kom\u015fular, ortaklar, i\u015f arkada\u015flar\u0131 ile \u00e7ar\u015f\u0131da pazarda, yolda ve ba\u015fka yerlerde diyalog (muhavere) ile muhatap olmal\u0131 ve ikna y\u00f6ntemi kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu a\u015famada bundan ba\u015fka bir y\u00f6ntem ge\u00e7erli de\u011fildir. Ancak k\u00e2fir olan M\u00fc\u2019minlerin \u00e7o\u011falmas\u0131na ve mal-m\u00fclk elde etmelerine ra\u011fmen h\u00e2l\u00e2 daha fazla olan g\u00fcc\u00fcyle \u00f6\u011f\u00fcnmektedir: \u201cBen malca senden daha ziy\u00e2deyim ve cemaat\u00e7e de senden daha kuvvetliyim.\u201d (Kehf \/ 34)<\/p>\n
Buna ra\u011fmen Y\u00fcce Allah \u0131slah ve de\u011fi\u015fim isteyen M\u00fcsl\u00fcmanlardan muhavere yolunu izlemelerini \u00f6nerir. Ayette iki kez \u201cVe huve yuh\u00e2viru-h\u00fb\u201d (Kehf \/ 34, 37) (Onunla tart\u0131\u015f\u0131yordu.) ifadesi ge\u00e7er. \u201cHivar\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc Arap\u00e7ada kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmak, diyalog, muhavere etmek, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 cedelle\u015fmek ve tart\u0131\u015fmak manalar\u0131na gelmektedir.<\/p>\n
Bu a\u015famada m\u00fcmin ki\u015finin gizlenmek, soyutlanmak, uzakla\u015fmak, uzlete \u00e7ekilmek gibi bir se\u00e7ene\u011fi bulunmamaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde bu a\u015famada \u0131slah ve de\u011fi\u015fim i\u00e7in kuvvet ve zora ba\u015fvurmas\u0131 da uygun de\u011fildir. Muhavereden (diyalog ve tart\u0131\u015fmadan) ba\u015fka y\u00f6ntemlerin caiz olmad\u0131\u011f\u0131 bir a\u015famad\u0131r.<\/p>\n
M\u00fcsl\u00fcman fertler ve cemaatler g\u00fc\u00e7lerini ve varl\u0131klar\u0131n\u0131 farkl\u0131 farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle muhavere \u00fczerine kurmal\u0131d\u0131rlar. \u0130nsanlar\u0131 hakka davet i\u00e7in ikna yolunu se\u00e7melidirler. Bunun i\u00e7in uygun olan her yola ba\u015fvurmal\u0131d\u0131rlar. Burada cemiyet, vak\u0131f, dernek ve m\u00fcesseselerin kurulumuna; sendikala\u015fmaya, \u00f6rg\u00fctle\u015fmeye m\u00fcsaade vard\u0131r. Fakat bunlar\u0131n birer ara\u00e7 oldu\u011funu ve Allah\u2019a imandan uzakla\u015ft\u0131rmamas\u0131 gerekti\u011fi de vurgulan\u0131yor. Bu durumda \u015fah\u0131slar ya da kurumlar i\u00e7in gizlenmek, soyutlanmak, yer alt\u0131na \u00e7ekilmek devlet i\u00e7inde devlet, iktidar i\u00e7inde iktidar pozisyonuna girmek caiz de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc o bir devlet de\u011fildir. Bilakis yetkilerini kendisinin bir cemaat veya bir topluluk oldu\u011fu \u015feklinde s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131; diyalog ve tavsiye \u00e7er\u00e7evesi d\u0131\u015f\u0131nda emri bil maruf ve nehyi ani\u2019l m\u00fcnker\u2019de bulunmamas\u0131 gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc diyalog ve tavsiye bu durumlarda tek ge\u00e7erli yoldur. Ayn\u0131 \u015fekilde bu diyalogun delilsiz bir \u015fekilde karalama, k\u00f6t\u00fcleme, lanetleme, kampla\u015fma \u015feklinde olmamas\u0131 gerekir. Nitekim ayette Hak Te\u00e2l\u00e2 \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: \u201cRabbinin yoluna hikmet ile ve g\u00fczel \u00f6\u011f\u00fct ile davet et ve onlarla en g\u00fczel \u015fekilde m\u00fccadele et \/ tart\u0131\u015f.\u201d (Nahl \/125) Yine ba\u015fka bir ayette Allah Te\u00e2l\u00e2 Hz. Peygamberin dilinden m\u00fc\u015frikleri tart\u0131\u015fmaya davet ederek; \u201cHerhalde ya biz, ya da siz mutlak bir hidayet \u00fczerindeyiz veya a\u00e7\u0131k bir sap\u0131kl\u0131k i\u00e7indeyiz.\u201d (Sebe \/ 24) M\u00fc\u015frikler hak \u00fczere olmamalar\u0131na ra\u011fmen m\u00fcnazara gere\u011fi onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesi yerilmemi\u015ftir.<\/p>\n
Bu a\u015famada siret kitaplar\u0131nda ge\u00e7en Muhacir M\u00fcsl\u00fcmanlar ile Habe\u015f kral\u0131 ve ileri gelenlerinin aras\u0131n\u0131 bulan diyalog ortam\u0131n\u0131 iyi incelememiz gerekir. Bu sayede onlar M\u00fcsl\u00fcman olmu\u015f, dinlerini g\u00fczelle\u015ftirmi\u015f ve Allah onlar\u0131n eliyle bir\u00e7ok kimsenin durumunu d\u00fczeltmi\u015ftir. Ayn\u0131 \u015fekilde Hudeybiye Antla\u015fmas\u0131\u2019ndan sonra Hz. Peygamber\u2019in (sa) a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn krallar\u0131na, kabile reislerine ve a\u015firet \u00f6nderlerine y\u00f6nelen diyalog ortam\u0131n\u0131 da incelemeliyiz. Ayr\u0131ca Medine Vesikas\u0131\u2019n\u0131 da \u00e7ok iyi incelememiz irdelememiz gerekiyor.<\/p>\n
Bu merhaledeki M\u00fcsl\u00fcmanlar \u015funlar\u0131 mutlaka yapmal\u0131d\u0131rlar; \u0130slam\u2019\u0131n akide ahl\u00e2k, \u015feriat, furuat, muamelat vs. b\u00fct\u00fcn boyutlar\u0131 ara\u015ft\u0131rmal\u0131d\u0131rlar. Dinleri \u00e7ok iyi \u00f6\u011frenmek i\u00e7in \u00e7aba sarfetmelidirler. \u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 toplumu, tarihini, d\u00fcn\u00fcn\u00fc ve bug\u00fcn\u00fcn\u00fc, ac\u0131lar\u0131n\u0131, umutlar\u0131n\u0131 ve ili\u015fki kurallar\u0131n\u0131, g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131, zaaflar\u0131n\u0131, f\u0131rsatlar\u0131n\u0131 ve tehditlerini incelemelidirler. Toplumun t\u00fcm kesimlerine ula\u015fabilecekleri ara\u00e7 ve vas\u0131talar\u0131 tedkik etmelidirler.<\/p>\n
Kur\u2019an bu merhalede M\u00fc\u2019minlerin d\u00fcnyevile\u015fme tehlikesine kar\u015f\u0131 da uyarmaktad\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc mal-m\u00fclk sahibi olduktan sonra insanlar davetten ve dinden yava\u015f yava\u015f uzakla\u015fabilir. Bunun i\u00e7in Y\u00fcce Allah say\u0131ca \u00e7o\u011falmay\u0131, mal ve m\u00fclk\u00fc verenin de kendisinin oldu\u011funu belirtir.<\/p>\n
Unutmamak gerekir ki, Afrika ve Asya\u2019da \u0130slam\u2019\u0131n yay\u0131lmas\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman tacirlerin b\u00fcy\u00fck rol\u00fc olmu\u015ftur. M\u00fcsl\u00fcman tacirler ve i\u015f adamlar\u0131 g\u00fczel ahl\u00e2klar\u0131 ve mallar\u0131ndan infak ederek bu davete icabet ederler. Yine bu a\u015famada M\u00fcsl\u00fcmanlar fakir, yoksul ve muhta\u00e7lara yard\u0131m ettikleri gibi e\u011fitimin\/ilim m\u00fcesseselerinin \u00e7o\u011falmas\u0131 i\u00e7in de \u00e7aba sarfederler.<\/p>\n
\u0130\u015fte Y\u00fcce Allah bu merhalede hayat\u0131n i\u00e7ine d\u00e2hil olmaya ba\u015flayan M\u00fcsl\u00fcmanlara bu misali zikrediyor ki, hayatta tutarl\u0131 yolu edinsinler. Mesela hay\u0131r i\u015fine mal ba\u011f\u0131\u015f\u0131nda bulunur ve onunla Allah\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 de\u011fil de, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n, herhangi bir insan\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 yahut \u015fan ve \u015f\u00f6hret kazanmay\u0131 hedefliyorsan, yahut d\u00fcnyevi bir menfaat elde etmek i\u00e7in bunu yap\u0131yorsan, bilmelisin ki Allah\u2019\u0131n ortaklara ihtiyac\u0131 yoktur. Ama e\u011fer Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in bunu yap\u0131yorsan, Allah bunu kabul edecektir.<\/p>\n
T\u0131pk\u0131 o bah\u00e7e sahibi gibi e\u011fer salih amel i\u015flerken maksad\u0131n\u0131z, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 kazanmak ise, Allah yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z o iyili\u011fi kabul etmez. Allah\u2019\u0131n ortaklara ihtiyac\u0131 yoktur. Ama e\u011fer sadece Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in bunu yap\u0131yorsan\u0131z, Allah bunu en g\u00fczel \u015fekilde kabul edecektir. Ba\u015fkalar\u0131na iyilik yapmak da b\u00f6yledir. Kimi insan vard\u0131r, insanlar\u0131n tevecc\u00fch\u00fcn\u00fc kazanmak ve d\u00fcnyal\u0131k elde etmek i\u00e7in iyilik yapar, kimi de s\u0131rf Allah r\u0131zas\u0131 i\u00e7in bunu yapar. Ve sa\u011f eliyle verdi\u011fini sol elinin g\u00f6rmemesini arzu eder. Her ikisi de bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan iyilik yapan birer insand\u0131r, ama m\u00fck\u00e2fatlar\u0131 farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Yine Kur\u2019an bu \u00f6yk\u00fcde bize, iyilerle beraber olmam\u0131z\u0131, onlardan g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc ay\u0131rmamam\u0131z\u0131 ve onlarla beraber olmak i\u00e7in sabretmeye kendimizi al\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131z\u0131 emreder. \u201cSabah ak\u015fam rablerinin ho\u015fnutlu\u011funu dileyerek ona yalvaranlarla beraber sen de sabret. D\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n g\u00fczelliklerini isteyerek g\u00f6zlerini o kimselerden ay\u0131rma.\u201d (Kehf \/28) \u0130nsanlar, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc olmayan iki gruptur. Rablerinin ho\u015fnutlu\u011funu dileyerek sabah ak\u015fam ona yalvaran salih kullar grubu. Bir de kalpleri Allah\u2019\u0131 anmaktan gafil olan, heveslerine uyan ve hayatlar\u0131 kaym\u0131\u015f zalim ve k\u00e2firler grubu. Kim salih ki\u015filerden ayr\u0131l\u0131r ve ba\u015fka yollara saparsa, ister istemez ikinci grupla beraber olur.<\/p>\n
Davet etmek, delil g\u00f6stermek ve duyurmakla, insanlara hakk\u0131 a\u00e7\u0131k se\u00e7ik a\u00e7\u0131klamak, onu kendilerine g\u00f6stermek ve benimsemeye \u00e7a\u011f\u0131rmakla y\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fcz. Bu \u015fekilde g\u00f6revimiz yerine gelmi\u015f olur: \u201cDeki, hak rabbinizdendir.\u201d \u0130nsanlar\u0131n diledikleri yolu ve beraber olmak istedikleri grubu se\u00e7meleri gerekir. Biz onlara yollar\u0131n ayr\u0131l\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131 g\u00f6steriyoruz. Onlar kendi iradeleriyle iman veya k\u00fcf\u00fcr yolunu se\u00e7erler; \u201cDileyen iman eder, dileyen k\u00e2fir olur.\u201d<\/p>\n
Ba\u015fkalar\u0131yla birlikte ya\u015famak, onlarla g\u00f6r\u00fc\u015fmek, \u00f6\u011f\u00fct vermek, davet etmek ve uyarmak davet\u00e7iler \u00fczerine vaciptir. Uzletten ba\u015fka alternatif oldu\u011fu s\u00fcrece inanlardan uzakla\u015fmak ve uzleti se\u00e7mek caiz de\u011fildir. \u0130nsanlarla birlikte ya\u015farken davet\u00e7inin de\u011fi\u015fik bir uzlet i\u00e7inde olmas\u0131 gerekir. Bu da bilin\u00e7 baz\u0131nda ya\u015fanan ayr\u0131l\u0131kt\u0131r. Yani insanlar\u0131n bat\u0131l \u015feylerini almamas\u0131, kalbini, bilincini ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Allah ile beraber tutmas\u0131 demektir.<\/p>\n
K\u00e2fir adam\u0131n kibir, gurur, \u015f\u0131mar\u0131kl\u0131k ve azg\u0131nl\u0131k mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 Kur\u2019an bize sundu\u011fu gibi, m\u00fcmin arkada\u015f\u0131n\u0131n k\u00e2fir arkada\u015f\u0131yla konu\u015furken sergiledi\u011fi ho\u015f, zarif, sevimli ve imanl\u0131 mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 da sunmaktad\u0131r. Aldat\u0131c\u0131 maddi g\u00fc\u00e7lerden ve yokolacak ge\u00e7ici d\u00fcnya mal\u0131ndan yoksun olan bu m\u00fcmin adam safl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kesini inanc\u0131n\u0131 korumu\u015ftur.<\/p>\n
Sahip oldu\u011fu maddi imk\u00e2nlarla gururlanan, kibirlenip azg\u0131nla\u015fan, g\u00f6z\u00fc d\u00f6n\u00fcp \u015f\u0131maran arkada\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6rm\u00fc\u015f, ama bu duruma aklanmam\u0131\u015f, facir arkada\u015f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k, korkakl\u0131k, ezilmi\u015flik ve zillet duygusuna kap\u0131lmam\u0131\u015f, kendisi onun seviyesine d\u00fc\u015fmemi\u015f, sahip oldu\u011fu \u015feylere kendisi de sahip olmaya can atmam\u0131\u015f, meydandan ka\u00e7may\u0131 ve rabbini te\u015fbih etmek i\u00e7in bir k\u00f6\u015feye \u00e7ekilmeyi de tercih etmemi\u015ftir.<\/p>\n
Bu m\u00fcmin adam\u0131n diyalog, tart\u0131\u015fma \u00fcslup ve mant\u0131\u011f\u0131 bizlere \u00f6rnek olmal\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015fkalar\u0131yla nas\u0131l konu\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, \u015f\u00fcphelerini nas\u0131l giderme\u011fe \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, g\u00f6zlerinden perdeyi nas\u0131l kald\u0131raca\u011f\u0131m\u0131z\u0131, anlay\u0131\u015f ve bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 nas\u0131l d\u00fczeltece\u011fimizi, sahip olduklar\u0131 mal, mevki ve makam\u0131n kendileriyle konu\u015fmaktan ve onlara do\u011frulan s\u00f6ylemekten bizleri al\u0131koymamas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011freniyoruz.<\/p>\n
Ayn\u0131 \u015fekilde aldan\u0131p kendimizi onlarla k\u0131yas etmemeyi, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumda olmay\u0131 arzu etmemeyi de bize \u00f6\u011fretmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc m\u00fcmin oldu\u011fumuz s\u00fcrece biz onlardan daha sa\u011flam ve g\u00fc\u00e7l\u00fcy\u00fcz, daha \u00fcst\u00fcn ve onurluyuz, iman\u0131m\u0131zla daha zengin ve Allah\u2019a daha yak\u0131n\u0131z. Onun i\u00e7in Ahiretini kaybetmi\u015f insanlara merhamet g\u00f6stermeli onlara hakikati g\u00f6stermek i\u00e7in \u00e7abalamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
MUSA-HIZIR VE B\u0130RL\u0130KTE HAREKET ETME \u015eUURU<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc k\u0131ssa olan Musa ve H\u0131z\u0131r k\u0131ssas\u0131nda da Allah\u2019u Te\u00e2l\u00e2 bir sonraki merhaleye ge\u00e7mek \u00fczere olan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, gruplar\u0131 ve cemaatleri birbirlerini anlamaya ve ortak hareket etmeye davet eder. Musa ve H\u0131z\u0131r iki denizdir. \u0130ki denizin art\u0131k birle\u015fme zaman\u0131 gelmi\u015ftir. Yani y\u00f6ntem \u015fudur; B\u00fct\u00fcn davet gruplar\u0131n\u0131n, \u0130slami cemaatlerin, \u0131slah ve de\u011fi\u015fim kurumlar\u0131n\u0131n ve hay\u0131r hareketlerin bulu\u015fmas\u0131 ve diyaloga girmesi. Bu olay iki denizin ya da denizlerin bulu\u015fmas\u0131 olarak nitelendirilmi\u015ftir.<\/p>\n
Bu bulu\u015fmada gruplar\u0131n, cemaatlerin kurumlar\u0131n, cemiyetlerin, hareketlerin, mezhep ve ak\u0131mlar\u0131n kendi varl\u0131klar\u0131n\u0131 tek bir varl\u0131k i\u00e7inde eriterek tek bir cemiyet haline gelmesi beklenmemelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu durum ilahi takdire ayk\u0131r\u0131d\u0131r: \u201cS\u00fcrekli ihtilaf edip duracaklard\u0131r. Ancak Rabbinin rahmet etti\u011fi kimseler hari\u00e7. Sizi bunun i\u00e7in yaratm\u0131\u015ft\u0131r.\u201d (Hud \/ 118-119) \u0130nsan\u0131n varolu\u015funa da ayk\u0131r\u0131d\u0131r: \u201cG\u00f6klerin ve yerin yarat\u0131lmas\u0131, dillerinizin ve renklerinizin farkl\u0131 olmas\u0131 da O\u2019nun ayetlerindendir. \u015e\u00fcphesiz bunda \u00e2lemler i\u00e7in ayetler vard\u0131r.\u201d (Rum \/ 22) Her kim bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsa bu imk\u00e2ns\u0131z bir \u015feydir. E\u011fer m\u00fcmk\u00fcn olsayd\u0131 Hz. Musa (as) ile H\u0131z\u0131r her konuda ittifak ederlerdi. Fakat onlar sevgi ve \u00f6zveri \u00fczerinde ayr\u0131ld\u0131lar. \u0130lkeleri de: Allah i\u00e7in birbirini sevmek, O\u2019nda birle\u015fmek ve O\u2019nda ayr\u0131lmak idi\u2026<\/p>\n
Evet, k\u0131ssa H\u0131z\u0131r\u2019\u0131n \u015fu s\u00f6z\u00fcyle bitiyor: \u201c\u0130\u015fte bu, benimle senin ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r.\u201d (Kehf 78) Ancak ayr\u0131lmadan \u00f6nce gerekli a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r: \u201cSana sabredemedi\u011fin \u015feylerin tevilini haber verece\u011fim.\u201d (Kehf 78) Musa (as)\u2019a ve bize sebepleri, illetleri ve \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olaylar\u0131n arka plan\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Bu bizzat \u0130slami ak\u0131mlar ve hareketler aras\u0131ndaki uygulamalar\u0131n, tutum ve kararlar\u0131n, yol ve y\u00f6ntemlerin gerek\u00e7esini ve her birinin neden farkl\u0131 bir y\u00f6ntem uygulad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan bir diyalog olmas\u0131 gerekti\u011fini g\u00f6stermektedir. Ta ki bu nehirler denizlerin birle\u015fti\u011fi yere ula\u015fs\u0131n, \u0130slam\u2019\u0131n ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n h\u00e2kimiyetine; Aziz ve Gaffar olan Allah\u2019\u0131n rahmetine vesile olsun diye\u2026<\/p>\n
\u015ean ve \u015ferefin, g\u00fc\u00e7 ve iktidar\u0131n \u201cdenizlerin birle\u015fmesi\u201d merhalesi olmadan ger\u00e7ekle\u015femeyece\u011fi kanaatindeyim. Cemaatler ve ak\u0131mlar \u00e7ok say\u0131da taraftar ve yanda\u015f sahibi olsa, geni\u015f halk kesimlerine dayansa bile\u2026 \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, iktidardan \u00f6nce gerekli olan bir a\u015famad\u0131r. Hz. Musa (as) ve H\u0131z\u0131r k\u0131ssas\u0131n\u0131n e\u011fitim aral\u0131klar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n do\u011frudan anlat\u0131m\u0131 bunun i\u00e7in de\u011fil midir? H\u00e2lbuki bu e\u011fitim aral\u0131klar\u0131 daha \u00f6nceki Ashab\u0131 Kehf ve \u0130ki Arkada\u015f k\u0131ssas\u0131nda ge\u00e7mi\u015fti. Ayetlerdeki bu k\u0131ssalar aras\u0131 e\u011fitim aral\u0131klar\u0131n\u0131n, ma\u011fara sonras\u0131 diyalog merhalesi ve ona haz\u0131rl\u0131k i\u00e7in \u00fc\u00e7 a\u00e7\u0131dan vurguland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir: \u201cRabbinden sana vahyedileni oku!\u201d (Kehf 27) \u201cRablerine dua edenlerle birlikte nefsini tut!\u201d (Kehf 28) \u201cVe de ki; Hak Rabbinizdendir.\u201d (Kehf 29) Bunlar ilmi ve anlay\u0131\u015f\u0131, Allah i\u00e7in sevmeyi, cemaat i\u00e7i sorumlulu\u011fu, Allah\u2019a davet ile hareket etmeyi kastetmektedir. Bunlar\u0131 \u015fu kelimeler ile \u00f6zetlemek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr: \u0130lim, e\u011fitim, davet…<\/p>\n
\u0130ki arkada\u015f k\u0131ssas\u0131 ile Hz. Musa (as.) ve H\u0131z\u0131r k\u0131ssas\u0131 aras\u0131nda birincisinden ikincisine yani diyalogdan h\u00e2kimiyete haz\u0131rlayan ara ayetler mevcuttur. \u0130ktidar ve egemenli\u011fin do\u011fal bir sonucu olan d\u00fcnya hayat\u0131n\u0131n ziynetine ve s\u00fcs\u00fcne aldanmamalar\u0131, \u015feytan\u0131n \u015fa\u015f\u0131rtmalar\u0131na kar\u015f\u0131 uyan\u0131k olmalar\u0131, sapt\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n kuca\u011f\u0131na d\u00fc\u015fmemeleri ve H\u00e2kim olan Allah\u2019\u0131n an\u0131lmas\u0131ndan gafil olmamalar\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulunmaktad\u0131r. \u00dclkeleri zul\u00fcmlerinden dolay\u0131 topyek\u00fbn helak etti\u011fi i\u00e7in Celal sahibi Allah\u2019tan \u00e7ekinmeleridir. Ancak bunun tersine olarak Hz. Musa ve H\u0131z\u0131r k\u0131ssas\u0131 ile Z\u00fclkarneyn k\u0131ssas\u0131 aras\u0131nda bir fas\u0131la olmad\u0131\u011f\u0131 ve birincisinden ikincisine direkt ge\u00e7ildi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc hay\u0131r sahipleri ve M\u00fcsl\u00fcman cemaatlerin; iktidar\u0131n o merhalenin zorunlu bir sonucu oldu\u011funu ve ancak \u201cdenizlerin birle\u015fmesinde\u201d do\u011frudan h\u00e2kim olabileceklerini ger\u00e7ek olarak anlamalar\u0131 i\u00e7indir.<\/p>\n
Ayr\u0131ca M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bu merhalede ba\u015far\u0131s\u0131z olmalar\u0131, birbirlerini a\u015fa\u011f\u0131lamalar\u0131, bir grubun kendini \u00fcst\u00fcn g\u00f6rmesi veya fitneye d\u00fc\u015fmeleri halinde tekrar birinci merhaleye d\u00fc\u015fme korkusu da vard\u0131r. Bunun i\u00e7in M\u00fcsl\u00fcmanlar, birbirlerine sahip \u00e7\u0131kmal\u0131, hak ve hukuka riayet etmeli, kimsenin mal\u0131n\u0131 gaspetmemeli ve ilim de kibir g\u00f6stermemelidirler.<\/p>\n
Y\u00fcce Allah Musa ve H\u0131z\u0131r k\u0131ssas\u0131yla bize \u015funu da \u00f6\u011fretmektedir; D\u00fcnyev\u00ee \u00f6l\u00e7\u00fclerle h\u00fck\u00fcm vermeyin, ilim benim kat\u0131mdad\u0131r. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki zahir ile h\u00fckmetmeyin. Olanlardan can\u0131n\u0131z\u0131n s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, sabredemedi\u011finiz biliyorum. Biliyorum ki salih ve iyi insanlar\u0131n \u015ferle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ve k\u00f6t\u00fc kimselerin de hay\u0131rla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde hayret ediyorsunuz. Ancak \u00f6l\u00e7\u00fc bu de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc sizin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz sadece i\u015fin zahiridir. Benim kat\u0131mda olan ise hakikattir. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz zahir, bazen hakikatin tamamen aksidir. Bazen \u015fer olarak zannetti\u011finiz \u015fey hakikatte hay\u0131rd\u0131r. Bazen de hay\u0131r oldu\u011funu sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u015fey, hakikatte \u015ferdir. \u201cBakars\u0131n\u0131z, hay\u0131r zannetti\u011finiz \u015feyler hakk\u0131n\u0131zda \u015fer, \u015fer zannetti\u011finiz \u015feyler de hay\u0131r olabilir. Allah bilir, siz bilemezsiniz.\u201d (Bakara \/ 216)<\/p>\n
\u0130KT\u0130DAR VE Z\u00dcLKARNEYN<\/p>\n
Surenin sonundaki Z\u00fclkarneyn k\u0131ssas\u0131 da davet\u00e7ilerin ve davetin nihai amac\u0131n\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde h\u00e2kim olmak oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Fakat Y\u00fcce Allah, M\u00fc\u2019minlere sab\u0131rlar\u0131n\u0131n, dualar\u0131n\u0131n, ibadetlerinin ve karde\u015fliklerinden dolay\u0131 iktidar\u0131 arma\u011fan etmi\u015ftir. Nitekim Allah \u015f\u00f6yle buyurmu\u015ftur: \u201cGer\u00e7ekten biz onu yery\u00fcz\u00fcnde iktidar sahibi k\u0131ld\u0131k, ona her \u015feyden bir yol (sebep) verdik.\u201d (Kehf \/ 84)<\/p>\n
\u0130ktidar olduktan sonra da, Allah\u2019\u0131n yolundan ayr\u0131lmaz yolsuzluklara ve istibdada kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar, yoksullara, muhta\u00e7lara ve mazlum milletlere yard\u0131m etmek i\u00e7in \u00e7aba sarfeder. B\u00f6ylece adaleti ve onu sa\u011flayan \u015fu a\u00e7\u0131k hedefi ger\u00e7ekle\u015ftirmek istemi\u015ftir: \u201cKim haks\u0131zl\u0131k ederse muhakkak ona azap edece\u011fiz; Sonra Rabbine geri d\u00f6nd\u00fcr\u00fclecek, O da onu g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir azapla cezaland\u0131r\u0131r. Ama her kim de iman edip iyi bir i\u015f yaparsa, buna da en g\u00fczel m\u00fck\u00e2fat vard\u0131r. Biz ona d\u00fcnyada kolayl\u0131k g\u00f6sterir zor i\u015flere ko\u015fmay\u0131z.\u201d (Kehf \/ 87-88) Bu \u0131slah ve de\u011fi\u015fim i\u00e7in en \u00fcst merhaledir. \u0130mk\u00e2nlar en \u00fcst seviyededir. \u0130ktidar g\u00fcc\u00fc yasama ve yarg\u0131 ile adaleti sa\u011flar, iyi ve salih olanlar\u0131 m\u00fck\u00e2fatland\u0131r\u0131r.<\/p>\n
Allah (cc) iktidardaki M\u00fc\u2019minlerin \u00f6nlerini a\u00e7ar ve onlara adaleti yery\u00fcz\u00fcne yaymalar\u0131 i\u00e7in sebepler yarat\u0131r. \u201cOnun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu her konuda sebep ve vas\u0131talar ihsan ettik. O da bat\u0131ya do\u011fru bir yol tuttu.\u201d (Kehf \/ 84) Burada salih h\u00fck\u00fcmdar i\u00e7in bir \u00f6rnek portre g\u00f6r\u00fclmektedir. Daha sonraki ayetlerde de \u201csumme etbea sebeben \/ Sonra bir yol tuttu\u201d (Kehf 89 ve Kehf 92) yani bu devasa g\u00fcc\u00fc, imk\u00e2n ve yollar\u0131 kullanarak do\u011fuda ve bat\u0131da ve ikisinin aras\u0131nda insanlara kar\u0131\u015fm\u0131\u015f; nehir yataklar\u0131na, denizlere, hendeklere ve vadilere girmi\u015ftir.<\/p>\n
Yec\u00fcc ile Mec\u00fcc\u2019\u00fcn zulm\u00fcnden \u015fik\u00e2yet edildi\u011finde buna gizlenme ve soyutlanma y\u00f6ntemi ile ya da diyalog ve tart\u0131\u015fma ile kar\u015f\u0131l\u0131k verilmemi\u015ftir. Bilakis burada ge\u00e7erli olan y\u00f6ntem: \u201cBana kuvvet ile yard\u0131m edin\u201d (Kehf 95) \u015feklindedir. Bu kuvvet bilgi kuvvetini ve maddi kuvveti temsil eder. Karar alma ve uygulama, bina ve in\u015fa kuvvetidir. \u00dcretim ve sanayi, koruma ve kollama, infak ve yard\u0131m, iyilik yapma, ba\u015fkas\u0131na faydal\u0131 olma ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc engelleme kuvvetidir. Zulm\u00fc, demir k\u00fctleleri, silah \u00e7e\u015fitleri ile kar\u015f\u0131layabilme g\u00fcc\u00fcd\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc burada art\u0131k terk edildi\u011finde marufu (iyili\u011fin) emredecek ve i\u015flendi\u011finde m\u00fcnkeri (k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc) engelleyecek bir devlet ve iktidar g\u00fcc\u00fc mevcuttur. Bu g\u00fc\u00e7 dinlerine, dillerine ve renklerine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n t\u00fcm insanlar aras\u0131nda adaleti yayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc hepsi de insand\u0131r, insanl\u0131k \u015feref ve onuruna sahiptir.<\/p>\n
Bu, Hz. Peygamber\u2019in (sa) hicret ettikten ve devlet in\u015fa ettikten sonra bizzat uygulad\u0131\u011f\u0131 \u015feydir. Yeni d\u00fcnya d\u00fczenindeki bir M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkenin zay\u0131f bir cemaat gibi davranmas\u0131 \u015feklinde davranmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
SUREDEK\u0130 D\u0130\u011eER UYARILAR<\/p>\n
Bu d\u00f6rt k\u0131ssadaki d\u0131\u015f\u0131nda surede ara uyar\u0131lar\u0131 da vard\u0131r ki; bunlar\u0131n say\u0131s\u0131 \u00e7ok olmas\u0131na ra\u011fmen biz burada akl\u0131m\u0131zda kalanlar\u0131 zikrediyoruz;<\/p>\n
– Surenin ilk ayetinde oldu\u011fu gibi M\u00fcsl\u00fcmanlar kendilerine kitab\u0131 indiren y\u00fcce Allah\u2019a hayatlar\u0131n\u0131n her merhalesinde hamd etmeyi unutmamalar\u0131 gerekiyor.<\/p>\n
– Ac\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ra\u011fmen umutlar\u0131n diri tutulmas\u0131 gerekiyor. Bunun i\u00e7in s\u0131k\u0131nt\u0131lardan ve problemlerden \u00e7ok umutland\u0131r\u0131c\u0131 olaylardan bahsedilmesi gerekiyor. Yine ilk ayetlerde oldu\u011fu gibi cennet ile m\u00fcjdeleyip sonra cehennem ile korkutmak gerekiyor.<\/p>\n
– \u201cBunun \u00fczerin biz de onlar\u0131n kulaklar\u0131na nice y\u0131llar perde koyduk.\u201d (Kehf \/ 11) Y\u00fcce Allah bu ayette bize \u015funu haber vermek istiyor: Duyular aras\u0131nda uyumayan kulakt\u0131r. G\u00f6zlerini kapatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 zaman g\u00f6remezsin. Ama kulaklar\u0131n\u0131 asla kapatamazs\u0131n. \u0130stesen de, istemesen de kulak daima a\u00e7\u0131kt\u0131r ve g\u00f6revini y\u00fcr\u00fctmektedir. Onun i\u00e7in d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcnden uzakla\u015fmak istiyorsan\u0131z kulaklar\u0131n\u0131z\u0131 kapay\u0131n. Ahirette de insanlar \u00e7a\u011f\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131nda kulaklar\u0131na hitap edilecektir.<\/p>\n
– \u201cMa\u011fara ehli uykuda iken sen onlar\u0131 uyan\u0131k san\u0131rd\u0131n, biz onlar\u0131 sa\u011fa ve sola d\u00f6nd\u00fcr\u00fcrd\u00fck.\u201d (Kehf \/ 18) Y\u00fcce Allah, bu gen\u00e7leri, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n belgeleri olarak tekrar hayata d\u00f6nd\u00fcrecek. Bu nedenle uzun zaman yatacak kimseler i\u00e7in sa\u011fl\u0131k kurallar\u0131 koyuyor. \u015eimdi de g\u00f6r\u00fcyoruz ki doktorlar, uzun m\u00fcddet yatan hastalar\u0131n sa\u011fa ve sola d\u00f6nd\u00fcrmek gerekti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar. De\u011filse v\u00fccut yaralan\u0131p bereleniyor, ya da kan dola\u015f\u0131m\u0131 normal sa\u011flanam\u0131yor.<\/p>\n
– Surede \u00fc\u00e7 iktidar konu edinilmektedir: Zalim h\u00fck\u00fcmdar Kehf k\u0131ssas\u0131nda ge\u00e7er; \u00e7al\u0131p \u00e7\u0131rpan ve yolsuzluklara gark olmu\u015f h\u00fck\u00fcmdar Musa ve H\u0131z\u0131r k\u0131ssas\u0131nda ge\u00e7er ve son olarak adil h\u00fck\u00fcmdar Z\u00fclkarneyn. Allahu Teala siyasi istibdad\u0131 ve mali bozgunculu\u011fu M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n eliyle yok edip yerine adil h\u00fck\u00fcmdar\u0131n gelmesi i\u00e7in sebepler yarat\u0131r.<\/p>\n
– Her hal ve \u015feraitte Allah\u2019\u0131 anmaktan uzak durmamal\u0131 ve onu rahmetine s\u0131\u011f\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. O unutuldu\u011fu zaman dava hi\u00e7bir zaman ba\u015far\u0131ya ula\u015fmayacakt\u0131r. \u201cO gen\u00e7ler ma\u011faraya s\u0131\u011f\u0131nd\u0131klar\u0131nda dediler: Rabbimiz! Bize kat\u0131ndan bir rahmet ver ve i\u015fimizde bir \u00e7\u0131kar yol g\u00f6ster.\u201d (Kehf \/ 10) \u201cSenin Rabbin Gafurdur, rahmet sahibidir.\u201d (Kehf \/ 58) Dikkat ederseniz Kur\u2019an\u2019da y\u00fcce Allah M\u00fcsl\u00fcmanlara hep imanda istikamet \u00fczere olmay\u0131 ve Salih amelde daim olmalar\u0131n\u0131 \u00f6\u011f\u00fctler.<\/p>\n
– R\u0131zk\u0131, nimet ve bollu\u011fu sadece Allah verir. \u0130nsan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnmesi, \u00e7abas\u0131, plan ve projeleri, mallar\u0131 sadece g\u00f6r\u00fcnen maddi sebeplerdir. Ona \u201cBah\u00e7ene girdi\u011fin zaman \u2018Ma\u015faallah\u2019, g\u00fc\u00e7 ve kuvvet ancak Allah\u2019tand\u0131r, demen gerekmez miydi?\u201d demi\u015ftir. Gurur, insan\u0131n kendi kendisine tapmas\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r. \u0130nsano\u011flu nefsine tapmaya ba\u015flad\u0131 m\u0131, Allah\u2019a kulluktan uzakla\u015fm\u0131\u015f olur. Veren Allah, o mal\u0131 her an i\u00e7in geri alabilir.<\/p>\n
– Yine bu surede M\u00fc\u2019minlere bulunduklar\u0131 her merhaleyi dikkatli tan\u0131mlamalar\u0131, derin analiz yapmalar\u0131 ve uygun \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmalar\u0131 tavsiye edilmi\u015ftir. Bu s\u00fbrede ge\u00e7en \u201cHubr\u201d kelimesi bunu detayl\u0131 bir \u015fekilde a\u00e7\u0131klar. Yani, e\u015fyan\u0131n zahiri, onlar\u0131n hakikati de\u011fildir. \u0130nsan, i\u015flerin zahirine bakarak onlar\u0131n hay\u0131r m\u0131, yahut \u015fer mi olduklar\u0131na kesin h\u00fck\u00fcm vererek \u015fer olar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir \u015feyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ahu figanlar ederek onu kar\u015f\u0131lamamal\u0131. Allah\u2019\u0131n kaderine r\u0131za g\u00f6stermeliyiz.<\/p>\n
– Surede M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabilece\u011fi bir\u00e7ok fitneye dikkat \u00e7ekilmi\u015ftir: d\u00fcnya hayat\u0131 ziyneti (mal ve \u00e7ocuk), makam ve iktidar fitnesi, arkada\u015f fitnesi, ilim fitnesi ve \u015feytan\u0131n fitnesi\u2026<\/p>\n
– Ba\u011f, bah\u00e7e ve bostanlar\u0131n d\u00fczenlenmesi ile ilgili Kur\u2019an\u2019da tar\u0131msal g\u00fczel bir incelik bulunmaktad\u0131r. Bu da ba\u011f ve bah\u00e7eleri tasvir ederken g\u00f6r\u00fclmektedir. Topra\u011fa emek vermek, tar\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek, ekin ve a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131 ahenk i\u00e7inde yeti\u015ftirmek, teknik ve sanatsal bir zevki ortaya koymakta, bu da \u00fcretim ve gelirin artmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n
– Surede ge\u00e7en davetteki hitabet ve s\u00f6ylem y\u00f6ntemlerini inceledi\u011fimizde farkl\u0131 yerlerde ve farkl\u0131 kesimlere farkl\u0131 bir dil kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. \u00d6yle ise bir M\u00fcsl\u00fcman nerede ve kimlere hangi dili nas\u0131l kullanaca\u011f\u0131 \u00e7ok iyi bilmeli.<\/p>\n
– Ger\u00e7ek fail Allah\u2019t\u0131r. O\u2019nun iradesi olmaks\u0131z\u0131n hi\u00e7bir \u015fey ger\u00e7ekle\u015fmez. Bu nedenle insan her \u015feyi Allah\u2019a havale etmeli, in\u015fallah demedik\u00e7e \u015funu \u015funu yapaca\u011f\u0131m dememelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc gelecekte yap\u0131lacak \u015feyin temel unsurlar\u0131 ki\u015finin kendi elinde de\u011fil, Allah\u2019\u0131n elindedir. Y\u00fcce Allah buyuruyor: \u201c\u0130n\u015faallah, demedik\u00e7e, yar\u0131n her hangi bir i\u015fi yapaca\u011f\u0131m, deme. Unutacak olursan, rabbini an.\u201d<\/p>\n
– Musa ve H\u0131z\u0131r k\u0131ssas\u0131nda hareketle \u0130slam \u00e2limleri ilim \u00f6\u011frenmenin farz oldu\u011funu ve bunun i\u00e7in \u00e7ok uzaklarda bile ilim elde ediliyorsa oraya gitmek i\u00e7in \u00e7aba sarfedilmesi gerekti\u011fini ifade ediyorlar. M\u00fcsl\u00fcman \u00e2limleri \u0130lim \u00f6\u011frenmek i\u00e7in yolculuk yapman\u0131n en g\u00fczel \u00f6rneklerini vermi\u015f, bunun i\u00e7in t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131lar ve zorluklara katlanm\u0131\u015f ve sabretmi\u015flerdir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde Dr. Abdulfettah Ebu Gudde ilim tahsili i\u00e7in yolculuk yapan ve bu u\u011furda her t\u00fcrl\u00fc s\u0131k\u0131nt\u0131 ve zorluklara sabreden \u0130slam \u00e2limlerinden \u00f6rnekler toplad\u0131\u011f\u0131 bir kitap yazm\u0131\u015f ve \u201cSafahatun min Sabri\u2019l-UIema ala \u015eedadidi\u2019l-ilmi ve ve\u2019t-Tahsili\u201d ad\u0131n\u0131 vermi\u015ftir. Bu kitap \u201c\u0130lim U\u011frunda\u201d ad\u0131yla T\u00fcrk\u00e7eye kazand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
– Yery\u00fcz\u00fcnde ne kadar g\u00fc\u00e7s\u00fcz olursak olal\u0131m. Allah\u2019\u0131n kendilerine imk\u00e2n ve ilim verdi\u011fi kimselerden yararlanabilir, onlardan bilgi edinir ve durumumuzu d\u00fczeltebiliriz.<\/p>\n
– Kehf k\u0131ssas\u0131nda ge\u00e7en \u201cHangi yemek daha g\u00fczeldir\u201d ayetinden hareketle \u0130slam \u00e2limleri, hangi \u015fartlarda olurlarsa olsunlar M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yiyip, i\u00e7tikleri \u015feylere dikkat etmelerini dinin emri oldu\u011funu s\u00f6ylemektedirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu g\u00fczellikten maksat, daha temiz ve helal olan\u0131d\u0131r. Burada g\u00fczellik, temizlik, geli\u015fme ve bereketi ifade eder. Kur\u2019an yiyecek ve giyeceklerimizde zevk ve miza\u00e7lar\u0131m\u0131z\u0131n \u0130slam\u2019\u0131n \u00f6\u011fretilerine, helal ve haram \u00f6l\u00e7\u00fclerine uygun olmas\u0131n\u0131 ister.<\/p>\n
– Y\u00fcce Allah bize ilim, mal, ya da ba\u015fka herhangi bir imk\u00e2n verdi\u011finde, insanlar\u0131 bunlardan yararland\u0131rmal\u0131, onlar\u0131 Allah yolunda harcamal\u0131y\u0131z. Allah\u2019\u0131n bize verdi\u011fi her imk\u00e2n\u0131 hay\u0131rl\u0131 yolda kullanmal\u0131y\u0131z. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n eme\u011fini ve mal\u0131n\u0131 \u00e7almamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
T\u00fcm bunlardan sonra Kehf suresi son olarak \u015fu ayetle sona ermektedir: \u201cDe ki: Ben, yaln\u0131zca sizin gibi bir be\u015ferim. (\u015eu var ki) bana, \u0130l\u00e2h’\u0131n\u0131z\u0131n, sadece bir \u0130l\u00e2h oldu\u011fu vahyolunuyor. Art\u0131k her kim Rabbine kavu\u015fmay\u0131 umuyorsa, iyi i\u015f yaps\u0131n ve Rabbine ibadette hi\u00e7bir \u015feyi ortak ko\u015fmas\u0131n.\u201d (Kehf \/ 110)<\/p>\n
Kehf suresinin i\u00e7ine dald\u0131\u011f\u0131n\u0131zda daha fazla \u015feye tan\u0131k olabilirsiniz. Bunun i\u00e7in Kur\u2019an\u2019\u0131n bize \u00f6nerdi\u011fi okuma y\u00f6ntemini kullanarak ilahi kitaba yakla\u015fmal\u0131y\u0131z. Yani \u00fczerinde derin derin d\u00fc\u015f\u00fcne d\u00fc\u015f\u00fcne okumal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
Hindistanl\u0131 \u0130slam alimlerinden Ebu\u2019l Hasan en-Nedevi, Kehf s\u00fbresiyle ilgili olarak \u015funlar\u0131 kaydetmektedir; \u201c\u00c7a\u011f\u0131m\u0131z, her \u015feyi yak\u0131p y\u0131kan materyalist fitneler \u00e7a\u011f\u0131d\u0131r. Cahiliyye materyalizmi bu \u00e7a\u011fda yay\u0131lm\u0131\u015f ve her t\u00fcrl\u00fc ahlaktan soyutlanarak m\u00fcstehcenli\u011fini sergilemi\u015f, ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7irkinli\u011fini, fitnesini, ba\u015ftan \u00e7\u0131karmalar\u0131n\u0131, mal-m\u00fclk-makam sevdas\u0131n\u0131, \u015fehvetlerini, sap\u0131kl\u0131k ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlara da ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Onlara amans\u0131z ve kapsaml\u0131 bir sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 bu sava\u015fta materyalizmin esiri ve kurban\u0131 olmu\u015f, ahlaks\u0131zl\u0131k ve \u015fehvetlerine teslim olmu\u015f, barbarl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7irkinli\u011fini ve sapt\u0131rmalar\u0131n\u0131 benimsemi\u015flerdir. Y\u00fcce Allah bu sava\u015fta Kur\u2019an\u2019a s\u0131\u011f\u0131nan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 korumu\u015ftur. Onu ezberleyerek, gere\u011fi gibi okuyarak, gere\u011fi gibi anlayarak, onunla cahiliyye materyalizmine kar\u015f\u0131 sava\u015farak, ona y\u00f6neldikleri, kavramlar\u0131n\u0131, ger\u00e7eklerini kavray\u0131p h\u00fck\u00fcmlerine sar\u0131ld\u0131klar\u0131 g\u00fcn Allah onlar\u0131 korumu\u015ftur, iman ile imans\u0131zl\u0131k aras\u0131ndaki sava\u015fta direnme ve cihad etmede Kehf suresinin rol\u00fc \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.\u201d<\/p>\n
\u015eimdi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn Hz. Peygamberin her Cuma g\u00fcn\u00fc bu sureyi okumam\u0131z\u0131 istemesinin arkas\u0131nda yatan ger\u00e7ek nedir?<\/p>\n
Kehf s\u00fbresi hakk\u0131nda yaz\u0131lacak daha \u00e7ok \u015fey var, fakat internette kaleme al\u0131nan bir k\u00f6\u015fe yaz\u0131s\u0131 i\u00e7in haddimizi fazlas\u0131yla a\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum\u2026<\/p>\n
Selam hakka tabi olanlara\u2026<\/p>\n
Not: Bu konuda detayl\u0131 bilgi sahibi olmak isteyenler Mana Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan T\u00fcrk\u00e7eye kazand\u0131r\u0131lan dava dostum Salah Sultan\u2019\u0131n \u201cKehf Suresi\u201d \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 okumalar\u0131n\u0131 \u00f6zellikle \u00f6neriyorum. Bunun yan\u0131 s\u0131ra Kehf suresi hakk\u0131nda daha geni\u015f ara\u015ft\u0131rma yapmak isteyen ki\u015filere de ek olarak Kitap D\u00fcnyas\u0131 taraf\u0131ndan bas\u0131lan \u201cPeygamber Olmayanlar\u0131n Kur\u2019an \u00d6yk\u00fcleri\u201d, Esra Yay\u0131nlar\u0131 aras\u0131ndan \u00e7\u0131kan \u00fcstad \u015ea\u2019ravi\u2019nin \u201cKur\u2019an Mucizesi\u201d ve allame Fahruddin er-Razi\u2019nin \u201cMef\u00e2tihu’l-Gayb Tefs\u00eeru\u2019l-Kebir\u201d adl\u0131 tefsirinde Kehf suresi tefsirini okumalar\u0131n\u0131 tavsiye ediyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kehf s\u00fbresindeki yolculu\u011fumuza kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yerden devam ediyoruz\u2026 Dikkat ederseniz \u00fczerinde hasbih\u00e2l etti\u011fimiz s\u00fbrenin ismi: Kehf\u2019tir. Arap dilinde \u201cKehf\u201d, da\u011flardaki oyuk […]","protected":false},"author":2,"featured_media":129,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,11],"tags":[],"class_list":["post-128","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-fikriyyat","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=128"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":130,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/128\/revisions\/130"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=128"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/turankislakci.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}